فرقههاي ضاله و عرفانهاي نوظهور مانند موريانههايي هستند كه اگر به موقع شناسايي و پاكسازي نشوند، آرامآرام پايههاي ديني و ارزشيمان را ميخورند و از بين ميبرند، بنابراين به عهده مجريان فرهنگي است تا در امر اطلاعرساني عمومي اهتمام بيشتري داشته باشند تا مردم نسبت به شيوههاي جذب و تبليغات شوم آنها آگاه شوند. علي كاظمي كارشناس ارشد فلسفه هنر اسلامي و معاون پژوهشي مؤسسه فرق و اديان است. وي كه تاكنون كارهاي تحقيقاتي متعددي پيرامون فرقههاي انحرافي و عرفانهاي نوظهور داشته است، درطول برپايي نمايشگاه قرآن مديريت غرفه «سراب وحقيقت» را به عهده دارد. فرصتي دست داد تا با ايشان در مورد اين فرقههاي بدلي گفتوگوي كوتاهي داشته باشيم.
چرا در فضاي نمايشگاه قرآن غرفه «سراب و حقيقت» را راهاندازي كرديد؟نمايشگاه قرآن با محوريت شعار سبك زندگي قرآن برپا شده است، تقريباً تمام مجموعهها موظف به تبيين همين مسئله هستند، به همين منظور مجريان اين نمايشگاه به اين نتيجه رسيدند كه در كنار طراحي سبك زندگي اسلامي، روشهاي انحرافي و تاكتيكهاي تبليغي آنها را نشان بدهيم و غرفه ما انعكاسدهنده حقيقتهايي درباره فرقههاي مختلف انحرافي است.
شما آماري هم از فرقههاي انحرافي در كشور داريد؟به طور كلي فرقههايي كه در كشور فعال هستند به غير از پيروانشان، حدود120فرقهاند كه برخي در قالب تشكيلات سياسي و اديان بعضي هم به شكل يك جريان قائم به يك فرد فعاليت دارند ولي چون افرادي را ميپذيرند و سازماندهي هستند، اسم فرقه روي آنها نميگذارند.
با توجه به اينكه دين اسلام، دين جامع و زيبايي است چرا عدهاي جذب اين فرقهها ميشوند؟
علل متفاوتي دارد، بخشي از اين كاستيهاي موجود را بايد در فرهنگ عمومي جستوجو كنيم. اينكه پتانسيل زيادي براي جذب داريم درست است ولي آيا توانستهايم اين بالقوهها را بالفعل كنيم؟ متأسفانه بايد گفت نه. صرف نظر از كاستيها، عوامل اين فرق از تاكتيكهاي شيطاني براي جذب بهره ميبرند اعم از رواني، مالي، حتي رسانهاي البته به غير از اين
مشكلات اجتماعي، خانوادگي و اقتصادي حتي سرخوردگيها ميتوانند از عوامل جذب باشند.
علت اين كاستيها در چيست؟در جامعه اين مسئله آسيبشناسي نشده است، از سويي قوانين مدون و محكمي براي مبارزه با اين فرق نداريم. در كشورهاي اروپايي و امريكايي به رغم ادعاي آزادي كه در برخي عرصههاي اجتماعي يكسري آزادي داده ميشود اما در مورد فرقههاي انحرافي قوانين سختي دارند، مثلاً در امريكا مجازات اعدام در نظر گرفته شده است. هر كشوري قوانين خودش را دارد اما در كشور ما ساز و كار قانوني در مبحث فرق وجود ندارد. در مواردي هم كه قوانيني بوده به هيچ عنوان قدرت اجرايي ندارد. افرادي بودهاند كه مؤسس يك فرقه هستند وحتي تنها در يك استان 800 هزار پيرو دارند و جرمشان هم محرز است اعتراف هم كردهاند اما با برخي اعمالنظرها حكم اعدامشان به حبس خفيف و بعد هم آزادي تبديل شده. به همين راحتي. اينها ضعف و كاستي براي مبارزه با فرقههاست.
كدام فرقه در كشورما فعالتر است؟ما اين را از روي تبليغاتي كه دارند تشخيص و شناسايي ميكنيم. با توجه به عملكرد ماهوارهها 17شبكه مسيحيت تبشيري داريم كه با دين مسيحيت تفاوت دارند و از شيوههاي غلط براي جذب نيرو استفاده ميكنند يا گروه بهاييان كه در شهرهاي مختلف كار ميكنند. گروههاي صوفي هم كم و بيشفعال هستند.
كدام استانها بيشتر درگير اين فرقهها هستند؟بيشتر استانهاي مركزي و غربي از جمله كرمانشاه، ايلام و كردستان و در استان تهران هم كرج.
چه گروه سني بيشتر در معرض دام اين فرقهها هستند؟دانشآموزان و دانشجويان اما گروه دانشگاهي به دليل وجهه دانشگاهي وقتي گرفتار ميشوند ناخواسته دوستان و خانواده را درگير ميكنند اما سطح پذيرش دانشآموزان بيشتر است، با اين وجود در مدارس و دانشگاهها براي آشنايي با اين فرقههاي كاري نشده است.
در برخي سازمانها و مراكز گاهي نشستها و برنامههايي در آن رابطه برپا ميشود. آيا اين كافي نيست؟نه، براي فرقههايي كه تبليغات هر روزه دارند، بايد مقاومت هر روزه داشت. معمولاً برنامه محدود و كوچك است و گستردگي و عموميت ندارد.
براي آگاهسازي عمومي پيرامون عملكرد فرق انحرافي جنابعالي چه راهكاري پيشنهاد ميكنيد؟اوشو فردي است كه در سال 2005 به دليل فساد اخراج شد حالا در نظر بگيريد 18جلد از كتابهاي او چاپ و منتشر ميشود و در كتابفروشيها به فروش ميرسد. بايد با راهكار قانوني اطلاعرساني كرد. در غرفه مردم زيادي ميآيند و سؤال ميكنند كه نشان ميدهد دوست دارند بيشتر بدانند و شناخت پيدا كنند البته در آن رابطه
30، 40 واحد راهاندازي شده تا به سؤالات و ابهامات مردم پاسخ دهند كه افراد ميتوانند به اين مجموعهها وصل شوند. از سويي آگاهسازي خانوادهها هم اهميت دارد زيرا همان اندازه كه خوراك بدني بچههايشان حساس هستند بايد روي خوراك فكري آنها هم دقت كنند تا از هر منبعي تغذيه نشوند. طبق آماري كه اخيراً از ميان دانشجويان براي نمودار مطالعه گرفته شده بيشترين كتاب كه ميخوانند كتاب «كيمياگر» پائلوكوئيلو است در حالي كه «صحيفه سجاديه» در رتبه 33 قرار داشت، اين يعني هشدار به خانوادهها كه بايد نسبت به منابع فكري فرزندان خود دقت داشته باشيم.
