از چند سال پيش، اخبار و شايعاتي منتشر شد مبني بر اينكه قرار است طرحي با عنوان «اينترنت پاك» در كشور به اجرا درآيد، اما دبير شوراي عالي فضاي مجازي سكوت را شكست و اعلام كرد كه به هيچ عنوان، طرحي به نام «اينترنت پاك» در دستور كار اين شورا نيست.
در شرايطي كه به خاطر عزلت شوراي عالي فضاي مجازي و پيدا نبودن اخبار اين شورا در رسانهها، بسياري گمان ميكردند شوراي عالي فضاي مجازي تعطيل است(!) اما بالاخره، اين شورا با حضور مهدي اخوان بهابادي، دبير شوراي عالي فضاي مجازي - و البته رئيس مركز ملي فضاي مجازي- و طيف گستردهاي از خبرنگاران و روزنامهنگاران رسانههاي كشور يك نشست خبري برگزار كرد.
اين نشست خبري در حالي برگزار شد كه چند روز پيش، رضاتقيپور، وزير پيشين ارتباطات و فناوري اطلاعات كه هم اكنون جزو اعضاي حقيقي شوراي عالي فضاي مجازي است و در انتخابات چهارمين دوره شوراهاي اسلامي از سوي مردم تهران راهي صحن شورا شد، طي مصاحبهاي اظهار كرد: «رهبر معظم انقلاب تشخيص دادند حضور من ميتواند آنجا فايدهاي داشته باشد و بنا به حكم ايشان بعد از وزارت به عنوان عضو حقيقي آنجا حضور يافتم، اما متأسفانه اين شورا الان شش ماه است فعاليت خاصي ندارد!» او در اين گفتوگو در پاسخ به اين پرسش كه چرا شورا فعال نيست مگر جلسات هفتگي برگزار نميشود؟ گفته است: اين را بهتر است از مسئولان آنجا بپرسيد؛ متأسفانه وضع شورا مناسب نيست!
اما نكته تأمل برانگيزتري كه رضا تقي پور اظهار كرده اين است كه «آييننامهها و تصميماتي كه به نام شوراي عالي فضاي مجازي اعلام ميشود بر اساس تصميمات اعضا نيست!»
از «گوگل ارث اسلامي» بيخبريم
به هر حال پس از آنكه در هفدهم اسفندماه سال 90، شوراي عالي فضاي مجازي به دستور رهبر معظم انقلاب تشكيل شد و ايشان اعضاي اين شورا را منصوب كردند، نخستين نشست خبري فعال اين شورا - بعد از گذشت نزديك به يك سال و نيم از تأسيس آن- برگزار شد.
دبير شورايعالي فضاي مجازي در اين نشست در پاسخ به پرسشي درباره چيستي طرح «گوگل ارث اسلامي» گفت: بحث گوگل ارث اسلامي را وزير ارتباطات مطرح كرده است و تاكنون طرحي براي تحقق پروژه به صورت رسمي به شوراي عالي فضاي مجازي ارسال نشده است.
مهدي اخوان بهابادي تأكيد كرد زماني كه طرح گوگل ارث اسلامي بخواهد به دست شورا برسد بايد مكاتبات رسمي انجام شود كه تا كنون اين اتفاق نيفتاده است. وي همچنين اظهار داشت: طرحي به نام اينترنت پاك در شوراي عالي مطرح نيست. شايد منظور همان طرح فيلترينگ جديد باشد كه كاربراني كه از اينترنت استفاده ميكنند، ابتدا احراز هويت شده و سپس امكان تفكيك اطلاعات و خدمات انجام ميشود. اسم اين طرح، «اينترنت پاك» نيست.
اخوان تصريح كرد: ما معتقديم در انتخاب الفاظ در فضاي مجازي بايد دقت بيشتري شود زيرا گاهي مطرح كردن عناوين يا اسمهاي جذاب، ابهاماتي در ذهن نه تنها ملت بلكه در جهانيان ايجاد ميكند كه ميتواند آثار سوء تبليغاتي بزرگي داشته باشد.
فيلترينگ به سبك جديد
دبير شوراي عالي فضاي مجازي از بررسي طرحي خبر داد كه در راستاي تغيير نظام پالايش و فيلترينگ فعلي اينترنت، كاربران قبل از ورود به اينترنت و استفاده از آن احراز هويت شوند تا امكان تفكيك فيلترينگ براي گروههاي مختلف مردم وجود داشته باشند.
وي با اشاره به برنامههاي مدنظر براي هوشمندسازي فيلترينگ سايتهاي اينترنتي اظهار داشت: يكي از برنامهها بررسي پيشنهادي براي اعمال متفاوت فيلترينگ براي گروههاي مختلف مردم از لحاظ سن و شغل است كه در اين راستا بايد كاربر قبل از استفاده از اينترنت، احراز هويت شود تا امكان تفكيك خدمات فيلترينگ براي كاربران وجود داشته باشد.
اظهار نظر مهدي اخوان در اين مورد را با يك مثال ميتوان سادهتر درك كرد؛ براي مثال سطح دسترسي به اينترنت براي يك پژوهشگر و يك بازرگان بايد با يك نوجوان و دانشآموز متفاوت باشد. نمونه ديگر اينكه، سطح دسترسي يك بزرگسال به اينترنت با سطح دسترسي يك نوجوان به اينترنت از نظر كارشناسي و روانشناختي بايد تفاوت داشته باشد.
وزراي پيشين، مسئول وضع خراب اينترنت هستند
دبير شورايعالي فضاي مجازي يكي از مشكلات فعلي در حوزه فيلترينگ را هوشمند نبودن عنوان و تصريح كرد: اين وظيفه حاكميت است و زماني كه حاكميت از وظايف تصديگرياش جدا شود روي اين حوزه متمركز خواهد شد.
رئيس مركز ملي فضاي مجازي با بيان اينكه وضعيت اينترنت كشور اصلاً مطلوب نيست، دليل اين وضعيت را خروجي طرز فكرهاي وزراي قبلي وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات دانست.
عضويت در شبكههاي اجتماعي
مهدي اخوان در پاسخ به سؤالي درباره حكم عضويت در شبكههاي اجتماعي به ويژه فيس بوك با توجه به عضويت برخي نهادها و سازمانهاي حاكميتي در اين شبكه و نيز عضويت چهرههاي شاخص سياسي و فرهنگي كشورمان در اين شبكه تأكيد كرد كه عضويت در هيچ كدام از شبكههاي اجتماعي جرم نيست بلكه دور زدن فيلتر جرم است، اما برخي دستگاهها و اشخاص به اقتضاي جنس كار و فعاليتي كه دارند، مستثني ميشوند.
نگاه كمرنگ فرهنگي به فضاي مجازي
اظهارنظرهايي كه تاكنون از سوي دبير شوراي عالي فضاي مجازي درباره طرحها و برنامههاي اين شورا براي اينترنت و زندگي مجازي صورت گرفته، غالباً ناظر به بحثهاي اقتصادي و تخصصي و IT بوده است! در حالي كه بر اساس تأكيد مقام معظم رهبري در متن حكم تشكيل شورا و انتصاب اعضاي آن، برنامهريزي براي صيانت از آسيبهاي ناشي از فضاي مجازي يكي از اهداف اصلي تشكيل اين شوراست.
با اين حال، تا كنون حتي اظهارنظر قابل توجه و دندانگيري در اين مورد از سوي اعضاي شوراي عالي فضاي مجازي شنيده نشده است!
البته در اين نشست خبري دبير شورايعالي فضاي مجازي از ارائه اولين مجوز اپراتور سلامت مجازي نيز خبر داد كه قرار است به مرور مجوزهايي در اين حوزه صادر شود.
