موج كودتاي مصر به آنكارا رسيده و رجب طيب اردوغان را به قدري نگران كرده كه نسبت به آن هشدار داد. نخستوزير تركيه به صراحت اعلام كرد كه برخي به دنبال تكرار سناريوي مصر در تركيه هستند.
اردوغان شنبه شب در مراسم افتتاح فرودگاه بنگول طي سخناني مردم تركيه را به اتحاد و همبستگي دعوت كرد و گفت: با تسامح، همبستگي و صبر بر تمامي توطئه هايي كه ما را تهديد ميكند چيره خواهيم شد. وي در ادامه با بيان اينكه برخي طرفها به دنبال بيثبات كردن رشد و قدرت تركيه هستند، افزود:تمامي طرحهاي خود را براي افزايش بيشتر قدرت تركيه ارائه خواهيم كرد. وي به تحولات مصر پرداخت و در اعتراض به اتفاقات انجام شده تأكيد كرد كه همچنان مرسي را رئيسجمهور قانوني ميداند. وي شب شنبه همچنين در سخناني در مراسم افطار يك بنياد خصوصي تركيه با بيان اين مطلب تأكيد كرد: محمد مرسي را مردم مصر به رياست جمهوري انتخاب كردند و اگر ما وي را رئيسجمهور مصر ندانيم به مردم اين كشور بياحترامي كردهايم.
حمله اردوغان به عربستان، امارات و مصر
تركيه كه سعي داشت خود را به عنوان الگويي در حكومت مداري در تحولات اخير خاورميانه معرفي كند، يكباره در سيبل اعتراضات قرار گرفت و مردم اين كشور عليه دولت اقدام به تظاهرات پي در پي كردهاند كه با خشونت نيروهاي امنيتي مواجه شدهاند. اردوغان در نگاه اخواني خود اميد داشت كه مصر از آنكارا الگو گرفته و با توجه به اينكه قاهره پايتخت تاثيرگذار در دنياي عرب است، اين الگو را به ديگر كشورها گسترش دهد، اما با كودتاي انجام شده در مصر و استقبال برخي از كشورهاي منطقه از آن به شدت رو به انتقاد آورد.
اردوغان در اين باره گفت: كشورهاي خارجي در مدت يك سال رياست جمهوري محمد مرسي از كوچكترين كمك مالي به مصر خودداري كردند، اما پس از كودتاي نظامي در اين كشور تعهد كردند 16 ميليارد دلار كمك مالي در اختيار مصر قرار دهند.
رجب طيب اردوغان با اين جمله كشورهاي عربستان، امارات متحده عربي و همچنين كويت را نشانه رفته است كه تعهد كردهاند كمكهاي ميلياردي در اختيار دولت موقت مصر قرار دهند. نخست وزير تركيه با اشاره به كودتاهاي نظامي دهههاي گذشته در تركيه تأكيد كرد: كودتاهاي نظامي تجارب تلخي را براي تركيه در پي داشت، ما نميخواهيم مصر نيز مشكلات مشابه را تجربه كند.
حمله نيروهاي تركيه به مردم
اعتراضاتي كه بيش از يك ماه است در تركيه شكل گرفته هنوز ادامه دارد و نيروهاي امنيتي تركيه روز گذشته به مردمي كه در ميدان تقسيم جمع شده بودند، حمله ور شدند. خبرها حاكي از آن است كه هزاران تن از مردم معترض شهر استانبول در ادامه اعلام مخالفتهاي خود با سياستهاي دولتمردان تركيه، شنبه شب نيز در ميدان تقسيم تحصن كردند و خواستار آزادي بازداشتيها شدند، اما پليس با استفاده از ماشينهاي آب پاش آنان را متفرق كرد كه اين مسئله سبب شد درگيري ميان معترضان و پليس به خيابانها و كوچههاي اطراف كشيده شود. معترضان بيش از همه به دنبال آزادي «اعضاي مجمع همبستگي ميدان تقسيم» و «انجمن مهندسان» هستند. اين در حالي است كه دادستان استانبول به تازگي حكم بازداشت 12 نفر از اعضاي مجمع همبستگي ميدان تقسيم استانبول را صادر كرد. اين افراد به اتهام نقض نظم عمومي و تاسيس يك سازمان غيرقانوني بازداشت شدهاند.
همچنين در خبرهاي ديروز آمده كه نيروهاي تركيه بيش از 110 عكاس خبرنگار را دستگير كردند. تركيه در دنيا مقام اول بازداشتيهاي رسانهاي را به خود اختصاص داده است. اعتراضات ضد دولتي در تركيه همانند روزهاي اول از آنكارا و استانبول گذشته و به جنوب اين كشور همچون هاتاي رسيده است. سوريه همسايه جنوبي تركيه است كه سياستهاي دو سال اخير آنكارا در قبال دمشق نميتواند در اين زمينه بيتاثير باشد.
رايزني «اردوغان» و رئيس دستگاه اطلاعاتي تركيه
اردوغان عصر روز شنبه با «خاقان فيدان» رئيس دستگاه اطلاعاتي اين كشور در دفترش واقع در كاخ «دولما بهجه» استانبول گفتوگو كرد. رسانههاي تركيه اعلام كردند كه اين ديدار و گفتوگو پشت درهاي بسته صورت گرفت، اما گفته ميشود كه دو طرف درباره تحولات امنيتي در تركيه و مذاكرات صلح جاري ميان آنكارا و حزب كارگران كردستان رايزني كرده باشند. اردوغان در سخناني در دانشگاه بينگول در شرق تركيه گفت: ما براي ايجاد امنيت در دانشگاههاي دولتي تركيه قصد داريم از نيروهاي امنيتي دولتي و پليس به جاي نيروهاي امنيتي بخش خصوصي بهره گيريم.
نخستوزير تركيه بار ديگر بر حضور نيروهاي پليس در دانشگاهها به جاي نيروهاي امنيتي بخش خصوصي در واكنش به شركت دانشجويان در تظاهرات ضد دولتي در اين كشور تأكيد كرد.
پارلمان تركيه قانوني را تصويب كرد كه بر اساس آن گستره قدرت ارتش محدود ميشود تا براساس آن مانع از مداخله نظاميان در سياست شود.
پارلمان تركيه وظيفه ارتش را از «مراقبت و حمايت از جمهوريت تركيه» به «دفاع از امت تركيه در برابر خطرات خارجي» تغيير داد.
ارتش كه خود را تنها حامي نظام لائيك در تركيه ميداند از سال 1960 تا 1997 تا كنون چهاردولت را سرنگون كرده است.
