بيست و سوم تير ماه سال 1378 يكي از روزهاي پرافتخار انقلاب اسلامي است كه به همراه 9 ديماه 1388 در افق و تارك انقلاب اسلامي ثبت شده است. غور و دقت در تاريخ يكصد ساله ايران نشان ميدهد كه قبل از انقلاب اسلامي از حضور مردم در صحنههاي دفاع از منافع ملي و حياتي كشور خبري نبوده است. استثنا در اين زمينه فقط قيام سي تيرماه 1331 است كه آن هم به رهبري روحانيت بود، چرا كه اگر اينگونه نبود بايد پس از 28 مرداد سال 1332 نيز مردم به ميدان دفاع از مصدق ميآمدند. آيتالله كاشاني با صراحت ميگويد كه قيام 30 تير به خاطر حضور و خواست من بود، چون من و مصدق نتوانستيم با هم ادامه مسير دهيم. مردم نيز به حمايت از ايشان، در مقابل كودتا نايستادند، بنابر اين اين استثنا نيز به بركت حضور روحانيت بوده است و استثناي دوم نيز مسئله تحريم تنباكو است كه اولين قيام روحانيت در عرصه سياسي تاريخ معاصر ايران است. در دو بار اشغال ايران، كودتاي 1299، اخراج پهلوي اول در شهريور 1320، كودتاي 28 مرداد 1332، به توپ بستن مجلس اول و ايضاً در اشغال چندين باره ايران توسط روسها خبري از مردم نيست. اما وقتي ايدئولوژي مبارزه از ناسيوناليسم دروغين به اسلام تبديل ميشود، همه صحنههاي خطر انقلاب اسلامي با حضور مردم فيصله مييابد. قبل از انقلاب اسلامي، وقتي سفير امريكا در تهران (ويليام سوليوان) در ديماه 1356 به شاه ميگويد، امريكا به اين نتيجه رسيده است كه حكومت شما ديگر دوام نميآورد و بايد بروي، شاه با گريه ميپرسد: اگر قرار است بروم كجا بايد بروم؟ اين اظهار پادشاهي است كه ملت خود را پشت سر خود نميبيند و فشار بيروني را با مردم در ميان نميگذارد. اما يك سال بعد از آن امام راحل ميگويد: من تو دهن اين دولت ميزنم و با پشتوانه اين ملت دولت تعيين ميكنم و امريكا هم هيچ غلطي نميتواند بكند. اين اعتماد به نفس و شهامت امام از كجا به دست آمده بود؟ از آنجايي كه از يك ملت تحقير شده كه در 200 سال گذشته يك سوم كشورش را از دست داده و انواع قراردادهاي استعماري بر وي تحميل شده، ملتي ساخته است كه تمام جهانيان را به مشاهده استقامت و صلابت خود دعوت كرده است. 23 تيرماه 1378 يكي از جلوههاست. جلوه ملتي كه هويت خود را بازيافته بود و براي آن فرقي ندارد كه دشمن كيست اما اين را به خوبي فهميده است كه اگر در ميدان نباشد، نه تنها عهدنامه تركمنچاي و گلستان كه احتمال صلح امام حسن (ع) و عاشورا دور از ذهن نيست. آنچه مردم در بيست و سوم تيرماه انجام دادند در كلام مقام معظم رهبري به مچاله كردن كاغذ توسط بسيج و مردم تعبير شد. مردمي كه با صداي حيدر حيدر و با دست خالي دشمن را به وحشت انداختند و به قول خاتمي بدون شليك يك گلوله دشمن تار و مار شد. جذابيت حضور مردم در حادثه 23 تيرماه زماني بيشتر قابل فهم است كه بدانيم بخشي از غائله آفرينان 18 تيرماه از درون حاكميت بودند و كرم از درون درخت تغذيه ميكرد و تشخيص دوست و دشمن به امري پيچيده تبديل شده بود و نظام جمهوري اسلامي حتي حق دفاع از خود را نداشت. چند سال پيش در يك افطاري ماه رمضان فردي از فرمانده وقت نيروي مقاومت كه پس از 9 سال فرماندهي در مسئوليت ديگري قرار گرفته بود، پرسيد: تلخترين و شيرينترين خاطره دوره فرماندهيتان را براي جمع حاضر تعريف كنيد. آن فرمانده به خاطره تلخي اشاره كرد كه شنيدن آن دل نيروهاي مؤمن به انقلاب را به درد آورد. وي ميگفت در روزهاي بعد از 18 تيرماه دو گردان بسيجي در درون مسجد جمهوري مستقر شده بودند و در مسجد هم بسته بود و نيروها صرفاً جهت احتياط آنجا مستقر بودند. اما در عين جولان دادن ضدانقلاب در ميدانها و خيابانهاي تهران، سران دولت اصلاحات مرا مورد شماتت قرار ميدادند كه چرا بسيجيان در مسجد جمهوري مستقر شدهاند؟
در پاسخ به آنان گفته بود: دشمن در خيابانها عربده ميكشد و شما نگران نيستيد اما از حضور احتياط گونه بسيج در يك محيط بسته نگران شدهايد؟ نكته آخري كه درباره حادثه 23 تيرماه قابل يادآوري است سهم رئيسجمهور منتخب در ختم آن غائله است. حادثه بيست سوم تيرماه 1378 با نام دكتر روحاني عجين است. وي سخنران آن مراسم بود و با سخنان خويش موجب تحقير دشمن و عزت نيروهاي انقلاب شد و آن مواضع و آن تجربه و آن اطلاعات پشت پرده اكنون در حافظه و سينه دكتر روحاني است و ميداند كه چه كساني و چگونه درصدد حذف روح اسلام انقلابي از صحنه كشور بودند. ميداند كه 18 تيرماه پيوند عملي بين اصلاحطلبان و تجديدنظرطلبان با نهضت آزادي و ديگر اپوزيسيون بود و ميداند كه اين مارهاي خوش خطوخال همچنان مترصد فرصت و انتقام از انقلاب، رهبري و مردم هستند.
