همشهری تندرستی: عطاري ها معتقد هستند اين گياه براي درمان گلودرد، آرتروز، التهاب چشم، ناراحتي پروستات، ضدعفوني زخم ها، مشكلات كليه و مثانه و... مفيد است اما اين ادعا تا چه حد واقعيت دارد؟
ادعاي عطاري ها: گياه دم اسبي داراي خاصيت جمع كنندگي منافذ پوست و تقويت كنندگي است؛ به همين دليل در تركيب محصول هاي مخصوص پوست هاي چرب يا مختلط به كار مي رود. اين گياه با جذب مازاد چربي ها (سبوم) باعث تميزي پوست هاي چرب مي شود. گياه دم اسبي منافذ پوست را مي بندد و به آن ظاهري صاف و تميز مي دهد. همين خاصيت جمع كنندگي نيز باعث التيام زخم ها شده و خونريزي را بند مي آورد.
نظر متخصص: تركيب خاصي در بسياري از گياهان وجود دارد كه خاصيت جمع كنندگي دارند. اين مواد، چربي را به خود جذب و پوست را كدر مي كنند. كشيده شدن پوست باعث مي شود منافذ پوست نيز كشيده شوند، در نتيجه پوست ظاهر صاف تر و يكدست تري پيدا مي كند. از گياهان قابض در گذشته براي جلوگيري از خونريزي استفاده مي كردند. امروز اين وظيفه را به داروهاي جديدتر و موثرتري سپرده اند.
ادعاي عطاري ها: گياه دم اسبي حاوي سيليس است كه اين تركيب به گياهان استحكام و در عين حال نرمي زيادي مي بخشد. برگ هاي گياه دم اسبي و ساقه گياه بامبو از همين سيليس تشكيل شده اند. اين تركيب با رباط ها، تاندون ها، استخوان ها و غضروف هاي ما نيز بيگانه نيست و از آنجا كه احيا كننده و تقويت كننده است، استحكام و خاصيت ارتجاعي پوست را بالا مي برد. سيليس براي توليد كلاژن لازم است و باعث تحريك ترشح الاستين مي شود. اين تركيب ها براي سلامت پوست ضروري اند. از اين ماده براي توليد محصول ها و كرم هاي ضد چروك و تقويت كننده استفاده مي شود.
نظر متخصص: سيليس عنصري است كه در ساخت و ساختمان عروق و نيز استحكام پوست و مو، رباط ها و زردپي ها و نيز استخوان ها نقش دارد. كمبود سيليس ممكن است در اين ساختمان ها اشكال ايجاد كند. البته اينكه فردي دچار كمبود در اين ماده شود بسيار ناشايع است زيرا ميزان نياز به سيليس بسيار جزئي است؛ بنابراين به راحتي با خورد و خوراك معمول روزانه تامين مي شود. پژوهش هايي كه روي نقش مصرف سيليس صورت گرفته چندان قابل اعتماد و كامل نيستند. مصرف گياه دم اسبي براي كودكان و خانم هاي باردار ممنوع است. در ضمن در مصرف طولاني مدت احتمال بروز علائم گوارشي نيز وجود دارد. در گياه دم اسبي ماده اي يافت مي شود كه مانع از جذب ويتامين B۱ مي شود؛ بنابراين در طولاني مدت بايد كمبود اين ويتامين جبران شود. فراورده هاي حاوي گياه دم اسبي با داروهايي مانند ليتيوم، داروهاي ادرارآور، چسب ها و آدامس هاي نيكوتين دار مخصوص ترك سيگار تداخل دارد. همين مطلب نشان مي دهد كه تجويز اين گياه به عنوان داروي خوراكي بهتر است توسط متخصص انجام شود. با توجه به جذب اندك عصاره گياه دم اسبي از پوست احتمال بروز اين عوارض در مصرف موضعي بسيار كم است.
ادعاي عطاري ها: باغبان ها از اين گياه استفاده مي كنند تا مقاومت گياهان خود را در برابر بيماري ها و آفت ها بالا ببرند. اين گياه همين تاثير را بر بدن انسان نيز دارد زيرا سيستم ايمني را تقويت مي كند. گياه دم اسبي سرشار از فلاوونوئيدها است؛ به همين دليل خاصيت آنتي اكسيداني دارد و باعث تقويت رگ هاي خوني مي شود. اين گياه باعث تقويت موها و ناخن ها نيز مي شود. در واقع باعث پرپشت شدن و درخشندگي موها شده و استحكام ناخن ها را نيز بالا مي برد. در واقع، گوگرد موجود در اين گياه باعث تقويت كراتين مي شود. سيليس موجود در آن نيز مانند سيمان عمل مي كند و كوتيكول (خارجي ترين لايه) و كورتكس (بخش مياني) موها را به هم وصل مي كند.
نظر متخصص: اينكه اين گياه حاوي مقدار قابل توجهي از مواد آنتي اكسيدان است صحت دارد. آنتي اكسيدان ها موادي هستند كه مانع خراب شدن مواد مهم تشكيل دهنده پوست و عروق مي شوند. كمبود آنتي اكسيدان ها به تدريج بدن را به سمت پيري و فرسودگي مي برد. حتي بعضي ها عوارض منفي تابش آفتاب در طولاني مدت را به اشكال در آنتي اكسيدان ها مرتبط مي دانند. اينكه ذخيره آنتي اكسيدان هاي بدن را بالا ببريم بسيار پسنديده است ولي اينكه مصرف دم اسب از اين راه از جداره عروق حفاظت مي كند ادعايي است كه هنور مورد بررسي كامل قرار نگرفته است. در مورد تقويت سيستم ايمني نيز اين مطلب صادق است. در اينكه سيليس در استحكام بخشي به ناخن و مو موثر است، شكي نيست ولي تنها پس از مطالعه كامل اثرهاي مصرف سيليس به صورت مكمل روي موها و ناخن ها مي توان در اين مورد نظر قطعي داد. بعضي شواهد به نفع اثرهاي مثبت بيوتين در مهار شكنندگي ناخن است و دم اسب نيز حاوي مقدار قابل توجهي از بيوتين و نيز اسيد آمينه سيستئين حاوي گوگرد است. اين گياه را نمي توان سر خود و بدون آگاهي از خواص خوب و بد آن به كار برد؛ در غير اين صورت بايد منتظر بروز عوارضي باشيد.
گونه هاي سمي از اين گياه در طبيعت وجود دارد؛ بنابراين بايد در انتخاب بسته بندي اين گياه در عطاري ها اين نكته حياتي را در نظر داشته باشيد و حتماً آن را از مراكز معتبر و تاييد شده خريداري كنيد.
