بنابر اعلام سازمان حج و زيارت و به دنبال پيگيري رسانهها، سود سپردههاي حج و عمره اصلاح ميشود. در اين رابطه طرحهايي از سوي اين سازمان در مذاكرات مشترك با مسئولان بانكي و اقتصادي مطرح شده كه نمونه آن تأسيس بانك حج است. علاوه بر اين، همه كساني كه تا به حال ثبتنام كردهاند به حج اعزام ميشوند.
خيل مشتاقان زيارت خانه خدا و مضجع شريف پيامبر اكرم(ص) در سراسر دنيا و وجوب آن براي مسلمانان داراي شرايط استطاعت باعث ميشود تعداد محدودي از داوطلبان بر اساس ظرفيتهاي اعلام شده از سوي عربستان، عازم سرزمين وحي شوند. سفر به حج سالها است كه به اين صورت در جريان است و افرادي كه شرايط حاجي شدن را احراز ميكنند، بعد از ثبتنام و واريز فيش در نوبت ميمانند تا به آرزوي خود برسند و با توجه به استقبال زائران، اين انتظار اغلب سالها طول ميكشد.
اما در چند سال اخير ابهاماتي در نحوه مديريت سپردههاي حج گزاران مطرح شد. يكي از آنها پرداخت سود به اين سپردهها از سوي شبكه بانكي كشور است. در حالي كه مبلغ ثبت نام سالها در بانكهاي كشور باقي ميماند و سود آن به جيب بانكها ميرفت، براي اصلاح اين روند كه كم كم داشت اعتماد عمومي را به شيوه نامنويسي و سپردهگذاري براي حج تحت تأثير قرار ميداد يا بايد براي ثبتنام، سپردهاي از زائران دريافت نميشد يا به اين سپردهها بر اساس عرف بانكي، سود تعلق ميگرفت.
از بين اين دو، سازمان حج و زيارت و شبكه بانكي كشور با رايزنيهاي مشترك گزينه دوم را انتخاب كردند. بنابراين قرار بر اين شد به استناد قانون سپردهگذاري، به سپردههاي حج نيز سود تعلق بگيرد.
20 درصد سود سپرده حج و عمره
آخرين اعلام از سوي بانك ملي در اين رابطه، محاسبه سود 20 درصدي براي سپردهگذاران عمره از بهمن سال1391 براساس دستورالعمل ابلاغي شوراي پول و اعتبار و از تاريخ ابلاغ مصوبه بوده است كه براي تمامي بستانكاران عمره نرخ سود 20درصدي از تاريخ مذكور محاسبه و لحاظ شده است.
در مورد سود سپردهگذاران حج تمتع نيز همانطور كه راجع به انواع سپردههاي متداول در سيستم بانكي مصداق دارد، ملاك، نرخ سود سپردهگذاري در تاريخ ثبتنام متقاضي در چارچوب ضوابط و دستورالعملهاي بانك مركزي است. به عبارتي وديعه متقاضيان حج براساس قرارداد شوراي پول و اعتبار و بانك ملي ايران سپرده بلندمدت محسوب ميشود و سود 20درصد به آن تعلق ميگيرد. براي وديعه عمرهگزاران مفرده هم سود 20درصد محاسبه و پرداخت ميشود و چنانچه متقاضي حج تمتع از تشرف منصرف شود، نرخ سود وديعه وي متناسب با مدت زمان وديعه محاسبه و پرداخت خواهد شد.
همچنين بر اساس بانك ملي كه يكي از دو بانك عامل ثبتنام حج است، متقاضيان حج چنانچه قصد تشرف نداشته باشند و پس از گذشت دو سال از وديعهگذاري اصل و سود را بخواهند، بانك ملي ايران اصل و سود آنان را به سرعت پرداخت ميكند. مبلغ وديعه ضربدر سالهاي توقف وديعه ضربدر نرخ سود، همان رقم نهايي و مبلغي است كه به وديعهگذار تعلق ميگيرد.
حج هم بانكدار ميشود؟
اما به رغم پاسخي كه شبكه بانكي كشور به دنبال پيگيري رسانهها منتشر كرد، افكار عمومي توقع ايفاي نقش مؤثرتر سازمان حج و زيارت در اين رابطه بودند و اين سازمان را متولي اصلي ساماندهي ثبت نام و سپردهگذاري حج ميدانند و به هر خبري تنها به نقل از سازمان حج استناد ميكنند.
بنابراين حجتالاسلام سيد احمد موسوي، رئيس سازمان حج و زيارت سه شنبه شب گذشته با حضور در برنامه ويژه خبري صدا و سيما اين ابهامات را پاسخ داد. موسوي در خصوص تأسيس بانك حج و سپردههاي مردم نزد بانكها گفت: اگر چه مسئوليت مستقيم سپردهها به عهده بانكهاست و سپردههاي مردم نزد بانكهاست اما سازمان نيز نسبت به اين سپردهها زير سؤال است.
به همين خاطر در جلسه مشتركي كه با مسئول بانك مركزي و بانك ملي و ملت داشتيم، درخواست كرديم كه آنها در خصوص سپردههايي كه مردم بابت حج و عمره نزدشان ميگذارند، بيشتر اطلاعرساني كنند. جلسات مختلفي با آنها داشتيم كه خوشبختانه قرار شد سود اين سپردهها اصلاح شود. وي افزود: طرحهاي بانك حج و هواپيمايي حج آماده شده است و صحبتهايي نيز با مسئولان دولتي انجام است اما مسائل اقتصادي داخل كشور و همچنين وضعيت ارز باعث كند شدن حركت اين طرحها شده است كه انشاءالله به موقع و هر زمان مساعدت از دستگاههاي مربوط صورت بگيرد، اين طرحها را نيز اجرايي خواهيم كرد.
با اين همه رئيس سازمان حج و زيارت در همان برنامه وعده داد مازاد ثبت نام در حج ۹۲ وجود نداشته باشد و تقريباً همه كساني كه تا به حال ثبتنام كردهاند، اعزام خواهند شد. با اين حساب ميتوان اميدوار بود با كاهش جاماندگان سفر به سرزمين وحي، حواشي مالي آن نيز كاهش يابد.
