همه چيز براي ثبت جهـاني روستاي تـاريخي ميمـند كرمان، آمده بود اما در كمال تعجب، اين روستا به ثبت جهاني نرسيد. ابتدا علت ثبت نشدن اين مجموعه تاريخي، نقص مدارك عنوان شده بود، اما معاون سازمان ميراث فرهنگي در مصاحبهاي از كارشكني يك كشور خارجي در راه ثبت جهاني ميمند خبر داد. تقريباً دو سال پيش بود كه مقدمات ارسال پرونده ميمند براي ثبت جهاني، رسانهاي شد.
در آن زمان مدير پايگاه ميراث فرهنگي ميمند از آمادهسازي نقشهها و تهيه پرونده ميمند خبر داد و افزود: اين پرونده شامل يك گزارش جامع از تاريخ روستا، نقشه و پلانهاي مديريتي و جمعآوري تمامي اطلاعاتي است كه در چند سال اخير به دست آمده است. « ميمند، روستايي صخرهاي در استان كرمان است كه در هزارههاي پيش توسط ساكنان آن، در دل كوه حفر شد. ساكنان اين روستاي تاريخي هنوز با وجود گذشت چند هزار سال از ساخت آن درون حفرههايي زندگي ميكنند». «ميمند تنها روستاي تاريخي دنيا است كه هنوز روابط سنتي زندگي در آن جريان دارد و ميتوان تعامل انسان و طبيعت در هزاره دوم ميلادي را به خوبي در آن ديد.
اين روستا هفتمين منظر فرهنگي - طبيعي و تاريخي جهان بود كه جايزه مركوري را دريافت كرد. آخرين منظر فرهنگي- تاريخي و طبيعي كه پيش از اين جايزه مركوري را دريافت كرد، اثري از كشور ژاپن بود». اما چرا با وجود اهميت ميمند، از ثبت جهاني آن جلوگيري شد؟ آتوسا مومني، معاون ميراث فرهنگي سازمان ميراث فرهنگي، صنايعدستي و گردشگري درباره اتفاقات جلسه ثبت جهاني يونسكو ميگويد: زماني كه پرونده «منظر فرهنگي ميمند» در اجلاس مطرح شد، ايران زيباترين تصاوير و اطلاعات را به زبانهاي مختلف در سالن پخش كرد، اما چون ارزش برجسته جهاني اين پرونده از سمت يونسكو به لحاظ كويري بودن آن درك نشده بود و يك فقدان درك و شناخت صحيح از منظر فرهنگي كوير نداشت، به همين دليل كنار نام «ميمند» ضربدر زده شده بود كه پرونده را نيازمند توضيحات بيشتري ميكرد.
مومني افزود: در اجلاس يونسكو به همه كارشناسان تأكيد شد كه اين پرونده نبايد با مناظر فرهنگي اروپا مقايسه شود، چون ميمند يك منظر فرهنگي كويري است. كشور عراق نيز با تأييد حرف ايران در اجلاس به كارشناسان يونسكو اظهار كرد كه من به عنوان كسي كه در كوير هستم، شاهد مناظر فرهنگي در مناطق كويري هستم، بنابراين به عنوان يك صاحب نظر در منطقه اعلام ميكنم كه منطقه «ميمند» يك منطقه قوي در حوزه كويري است.
وي با اشاره به تأييد 12 كشور ديگر درباره پرونده منطقه كويري «ميمند» پس از صحبتهاي كشور عراق، درباره برجسته و الگو بودن «منظر فرهنگي ميمند»، مانند هندوستان كه منظر فرهنگي ميمند را جواهري در كوير دانست، ادامه داد: پس از تأييد 12 كشور عضو يونسكو، كشور «استوني» با پرونده مخالفت كرد و گفت كه چطور ميشود از روز نخست ايران «بم» را از فهرست ميراث در خطر خارج كند، پرونده ميدان «نقش جهان» در اصفهان را به نتيجه برساند و كاخ گلستان را در فهرست ميراث جهاني ثبت كند؟ بهتر است اعلام كنيد كه امسال «سال ايران» است. نميتوان در يك اجلاس همه را براي يك كشور در نظر گرفت.
طبق اعلام معاون سازمان ميراث فرهنگي، طي دو ماه آينده اطلاعات جديدي به پرونده ميمند، افزوده خواهد شد تا در نشست آتي يونسكو براي ثبت مهيا شود. عراق نيز نمونه مشابه مناظر كويري را براي ثبت به يونسكو خواهد سپرد. با وجود اينكه در اين دوره يكي از سهميههاي ايران بنا به كارشكني اروپاييها (كشور استوني) سوخت شد، اما مقامات يونسكو قول مساعد دادهاند تا در دوره بعدي اين سهميه جبران شود و پرونده ميمند به طور جداگانه مورد بررسي واقع گردد.