به گزارش «جوان»، همان گونه كه در آغاز شكلگيري انقلابهاي عربي در شمال آفريقا و منطقه، مصر به عنوان الگويي براي عربنشينهاي كوچك مطرح شد و دومينوي سقوط پادشاهان عرب يك به يك اتفاق افتاد، اكنون و پس از يك كودتاي نرم در مصر و كنار گذاشتن محمد مرسي، رئيسجمهور قانوني مصر اين الگوبرداري كشورهاي عرب ممكن است به عنوان خطري جدي براي دولتهاي روي كار مطرح شود. در همين راستا زمزمههايي هم شنيده شده و تحركاتي صورت گرفته است.
گام اول تمرد در مراكش، سودان و تونس
جنبش «تمرد» مراكش روز يكشنبه براي براندازي دولت اسلامگراي اين كشور فراخون داد. به نوشته روزنامه اماراتي الخليج، جنبش تمرد مراكش كه در حال جمعآوري امضا عليه دولت است، در صفحه فيسبوك خود براي برپايي تظاهراتي عليه دولت عبدالله بنكيران، نخست وزير مراكش در روز 17 اوت، فراخون داد. اين جنبش به تقليد از جنبش تمرد مصر كه رئيسجمهوري اين كشور را بركنار كرد، قصد دارد نخست وزير نظام پادشاهي مراكش را كه از سوي اسلامگراها حمايت ميشود، از قدرت خلع كند. سياستهاي اقتصادي نادرست دولت كنوني مراكش مهمترين دليل اين فراخوان اعلام شده است.
كمي آن طرفتر، حزب ملي گراي «الامه» سودان هم ديروز اعلام كرد كه كمپيني را براي جمع آوري امضاهايي جهت سرنگوني نظام عمر البشير آغاز ميكند. عبدالجليل پاشا، يكي از رهبران حزب الامه در مصاحبه با روزنامه الاخبار اعلام كرد كه اين حزب امروز يكشنبه كمپين ميليوني خود را جهت سرنگوني نظام عمر البشير، رئيسجمهوري سودان آغاز ميكند. در همين راستا، عبدالرحمان صالح، دبير حزب الامه در خارطوم از حاميان اين حزب خواست در اين كمپين ميليوني مشاركت كنند.
در تونس هم ائتلاف احزاب چپگراي تونس موسوم به «جبهه خلق» كه مخالف دولت اين كشور است، روز جمعه در بيانيهاي سرنگوني دولت كنوني تونس و تشكيل دولت نجات ملي را خواستار شد. در پي اين درخواست احزاب مخالف دولت تونس براي انحلال دولت و مجلس موسسان اين كشور، راشد الغنوشي اين خواستهها را «پوچ و بچگانه» خواند. دولت تونس همچنين سرنگوني محمد مرسي رئيسجمهور مصر را كه در اولين انتخابات دموكراتيك پس از سقوط رژيم حسني مبارك در مصر به پيروزي رسيده بود، به شدت محكوم كرد.
تمرد حتي عليه آل خليفه
حتي برخي فعالان بحريني با هدف رسيدن به نتيجه براي سرنگوني آل خليفه با پيروي از جنبش تمرد مصر، روز گذشته جنبشي به همين نام در بحرين با هدف سرنگوني آلخليفه تاسيس كردند. اين جنبش تازهتأسيس خواستار تظاهرات گسترده مردم بحرين در روز ۱۴ژوئيه (۲۳تير) كه مصادف با روز استقلال بحرين از استعمار انگليس است، شده است. جنبش تمرد بحرين تأكيد كرد كه هدف اين جنبش شورش در برابر ظلم حاكمان است كه قوانين ظالمانهاي را عليه مردم وضع كردهاند. جمعيت الوفاق اسلامي بحرين كه بزرگترين جنبش شيعي مخالف رژيم آلخليفه در بحرين است با استقبال از تاسيس جنبش تمرد اعلام كرد ما از هرگونه جنبش مسالمتآميز با هر منبع و هر جنبش ضدخشونت موافق هستيم.
بوي تمرد در تركيه
تركيه هم از اين مسئله عقب نمانده است. خبرگزاري فرانسه در گزارشي از آنكارا به قلم «فوليا اوزركان» نوشت: با سقوط محمد مرسي رئيسجمهور مصر، دولت اسلامگراي محافظه كار تركيه يكي از متحدان ممتاز خود را در منطقه از دست داد و شاهد كم فروغ شدن «الگوي» دموكراتيكي شد كه مدعي بود به جهان عرب ارائه ميكند. اين درحالي است كه نخست وزير تركيه به عنوان يكي از منتقدين جدي بركناري محمد مرسي از اينكه واكنش غرب به اين كودتا تا به اين حد با «بياعتنايي و بيتوجهي» همراه بود، ابراز شگفتي كرد و گفت كه كشورهاي غربي در بيان اين موضوع كه در مصر كودتا رخ داده، ناكام ماندهاند. وي افزود: براي ايدههاي دموكراتيك غرب چه اتفاقي افتاده است؟ اين آزمايشي براي صداقت است. عبدالله گل رئيسجمهور تركيه هم از همتاي مصري خود خواست هرچه سريعتر در راه بازگرداندن دموكراسي به اين كشور گام بردارد.
اسلامگرايان افراطي مقابل تمرد
از سوي ديگر، گروههاي اسلام گراي افراطي پس از تحولات جديد مصر تلاش كردند كه صحنه را به جنگ ميان دو گروه اسلام و دشمنانش جلوه دهند. رهبر القاعده با انتشار پيامي ويدئويي، مواضع خود را در قبال رويدادهاي مصر اعلام كرد و آن را جنگ بين اسلام و دشمنانش خواند. اين در حالي است كه «محمد الظواهري»، برادر رهبر القاعده كه در مصر ساكن است، اعلام كرده بود در صورت سقوط مرسي دست به مبارزه مسلحانه خواهد زد. پيشتر سازمان تروريستي القاعده در افغانستان و پاكستان با صدور بيانيهاي از محمد مرسي رئيسجمهوري مخلوع مصر حمايت كرد. از سوي ديگر، جنبش طالبان پاكستان و افغانستان هم با صدور بيانيهاي جداگانه از مرسي حمايت كرد و بركناري وي را كودتاي غربي ناميد.
همچنين در حالي كه جنبش تمرد توانست با فراهم كردن بستر يك كودتاي نرم عليه مرسي، وي را رسماً از رياست جمهوري خلع كند، سلفيهاي مصر از تشكيل يك تشكل جديد تحت عنوان «انصار الشريعه» در اين كشور خبر دادند و بركناري رئيسجمهوري مصر توسط ارتش را اعلام جنگ به اين گروه دانستند. انصار الشريعه، سكولارها، طرفداران حسني مبارك ديكتاتور سابق مصر، مسيحيان قبطي، نيروهاي امنيتي اين كشور و فرماندهان ارتش مصر را مقصر اين رويدادها ميداند؛ افرادي كه اعلام كردهاند مصر را به يك كشور سكولار تبديل ميكنند. در همين حال احمد طيب مفتي دانشگاه الازهر مصر به تازگي در فتوايي، تحصن و راهپيمايي و تجمعات آرام و بدون توسل به خشونت و سلاح سرد و گرم را در انتقاد مردم به حكومت اسلامي شرعاً جايز دانسته است.
