زماني كه سنگ بناي شهركهاي صنعتي گذاشته شد مانند مناطق آزاد قرار بود با كمك تسهيلات و واگذاري زمين با شرايط خاص، چرخ صنعت در صنايع پايين دستي و كوچك با سرعت و توان بيشتري بچرخد. اما به تدريج اين شهركها بيشتر از آنكه به دنبال توليد باشند به دنبال دريافت حقالسهم از درآمدهاي نفتي رفتند همچنين طي ماههاي اخير با مشكل هدفمند كردن يارانهها، كمبود سرمايه در گردش و مشكلات تهيه مواد اوليه مواجه شدند و نتيجه آن شد كه اكنون بسياري از ظرفيتهاي بالقوه و بالفعل شهركها بهرغم تلاشهاي سازمان صنايع كوچك و شهركهاي صنعتي و هزينه صدها و بلكه هزاران ميليارد توماني دولتي بلا استفاده هستند.
به گزارش «جوان»، بيشك در اين ميان نقش نمايندگان مجلس در شكلگيري و احداث شهركهاي ناكارآمد و خاموش بودن بسياري از چراغهاي كارخانههاي مستقر در شهركها غيرقابل انكار است چراكه نمايندگان شهرهاي مختلف با اعمال فشار، سازمان صنايع كوچك و شهركهاي صنعتي را مكلف به ايجاد شهركهايي در جوار برخي شهرستانها كردند كه توان جذب سرمايهگذار را نداشتند و برخي پروژههاي كارخانهها و توليدي را نيز براي اين شهركها تعريف و تخصيص اعتبار دادند كه توجيه اقتصادي نداشت. البته در ميان اين شهركهاي صنعتي (به خصوص شهركهايي كه در جوار مراكز استانها و مديريتهاي متعهدانه بنا شده) هنوز بسياري هستند كه با عشق و علاقه به توليد و كارآفريني فعاليت خود را نه براي دريافت زمينهاي ارزان و فروختن آنها و نه براي دريافت تسهيلات احداث و سرمايه در گردش كه براي توليد و بعضاً صادرات به كار بردهاند و آبروي صنعت كشور شدهاند. كساني كه تحريمها و گران شدن ارز برايشان به جاي تهديد فرصتي شده تا توان صنعتي داخل كشور را به سوي صادرات بيشتر و رونق بيشتر صنعت هدايت كنند.
شركت شهركهاي صنعتي سليمي يكي از اين شهركهاست كه بسياري از صنايع فعال و موفق در عرصه ملي و بينالمللي را در خود جاي داده و توانسته است همين شركت طي سه ماهه نخست 40 ميليون دلار صادرات محصولاتي چون لولههاي مسي، انواع پروفيل، مواد غذايي و ظروف يكبار مصرف صادر كند. به گفته دكتر عسكري، مديرعامل شهركهاي صنعتي آذربايجانشرقي اين شهرك در سال 91 نيز توانسته بود 100 ميليون دلار صادرات داشته باشد. به گزارش خبرنگار اعزامي جوان به تبريز با اين حال در جريان بازديد از اين شهرك به وضوح قابل مشاهده بود كه بسياري از سايتها و كارخانهها تعطيل يا نيمه تعطيل بودند اما محمدعلي عسكري وضع اين شهرك را (كه بزرگترين شهرك صنعتي شمالغرب كشور است) در مقايسه با ساير شهركهاي صنعتي كشور مناسبتر ترسيم كرده و در نشستي خبري در حضور خبرنگاران داخلي و خارجي گفت: ۵۰ شهرك و ناحيه صنعتي در آذربايجان شرقي ايجاد شده كه ۳۶ مورد از آنها فعال است و هم اكنون پذيراي 1700 كارخانه فعال است. وي با اشاره به اينكه تاكنون از 3 هزار و 400 قرارداد منعقده هزار و 700 مورد به بهرهبرداري رسيده، گفت: سرمايهگذاري خارجي در سال 91 با 40 مورد و با هزينهاي بالغ بر 700 ميليون دلار صورت گرفته است.
احداث بزرگترين شهرك صنعتي غرب آسيا
دكتر عسكري با اشاره به تأكيدات رهبر معظم انقلاب براي تحقق حماسه اقتصادي اظهار كرد: براي اين منظور روند احداث شهرك صنعتي بعثت به عنوان بزرگترين شهرك صنعتي غرب آسيا به مساحت ۱۰هزار و ۸۰۰ هكتار با شتاب بيشتري دنبال ميشود.
مديرعامل شهركهاي صنعتي استان آذربايجان شرقي با ابراز اميدواري جمعآوري لكههاي صنعتي و تجميع صنايع چرم و كفش تبريز در شهرك جديد ادامه داد: در روز بعثت پيامبر اعظم (ص) عمليات اجرايي ۱۰۰ هكتار از اين شهرك آغاز و برنامهريزي براي ۴۰۰ هكتار نيز صورت گرفت.
عسكري همكاري و حمايت رؤساي كميسيونهاي صنايع و معادن و اقتصادي مجلس شوراي اسلامي را كه اهليت آنها آذربايجان شرقي است، راهگشاي بسياري از مشكلات عنوان كرده و آنها را موجب شتاب گرفتن فرآيند عملياتي اين شهرك صنعتي دانست.
عسكري با اشاره به اينكه بيشتر تقاضاهاي زمين توسط كساني بوده كه قبلاً در شهرك فعال بودهاند، گفت: واگذاري زمينهاي آماده به متقاضيان در سه ماه نخست سال نسبت به مدت مشابه بيش از ۲۵ هكتار افزايش يافت كه نسبت به سالهاي گذشته افزايش چهار برابري را نشان ميدهد.
حاشيههاي بازديد
- خطوط توليد نورد سرد شركت فولاد مهر سهند يكي از خطوطي بود كه خبرنگاران از آن بازديد كردند. اين شركت با ۶۰ درصد ظرفيت توليد فعاليت ميكرد. همچنين اين شركت در اقدامي جالب كتاب جامعهشناسي خودماني را به خبرنگاران هديه داد. اين كتاب اشارهاي جامعه شناختي به خصوصيات مردم دارد كه شاهبيت اين جمله است از ماست كه بر ماست.
- در جريان بازديد دوم خبرنگاران از مجموعهاي بزرگ از كارخانجات «م» برخي از خطوط تعطيل بودند و يكي از خطوط نيز به توليد كولرهاي گازي پرمصرف كه كنار پنجره نصب ميشود، فعال بود. گفتني است اين كولرها چند سالي است كه خريدار ايراني ندارد.
- همچنين يكي از خطوط توليد نيز به توليد فنكوئلها داخل اتاقها اختصاص داشت كه تا لحظه خروج خبرنگاران از سايت مذكور حتي يك فنكوئل هم در كارتن بستهبندي نشد! مدير توليد اذعان كرد كه هم اكنون اين خطوط توليد با 50 درصد ظرفيت فعال هستند و قطعاتي كه از خارج كشور وارد ميشود مانند كمپرسور و الكتروموتور در جريان تحريمها موجب شد با مشكلاتي مواجه شويم.
- توفيقي، مديرعامل كارخانههاي توليد مهر اصل يكي از اين شركتهاي مستقر درشهر شهيد سليمي كه به واسطه صادرات محصولات كارخانهاش (به خصوص لولههاي مسي) سالانه چند صد ميليون دلار صادرات محصول دارد در اينباره بر خلاف بسياري از صنعتگران مستقر در شهركها گفت: شكر خدا بسياري از صنعتگران در ايران مانند بيد نيستند كه با اين بادها بلرزند. اي كاش صد سال پيش تحريم ميشديم تا ما به مفتخوري عادت نميكرديم. اين سخنها باعث كف زدن همه خبرنگارها شد.
- با توجه به طي مراحل قانوني در سال 91 بيش از 18 هكتار زمين صنعتي راكد در سطح شهركهاي صنعتي استان در قالب 40 قرارداد باز پسگيري شد كه از اين آمار نسبت به سنوات قبلي رشد چشمگيري داشته است.
