در راستای سیاست شناخت عوامل موثر بر رشد اقتصادی و در پی کاهش درآمدهای ارزی حاصل از صادرات نفت و توسعه صادرات غیر نفتی در ایران، یکی از بخشهای مهمی که میتواند در این امر نقش بسزایی داشته باشد، بخش کشاورزی، از جمله صنعت گل و گیاهان زینتی است .
خوب است بدانیم در طول سال چیزی حدود شصت میلیارد دلار در صنعت گل دنیا جابجا می شود که سهم ایران از این رقم فقط پنج میلیون دلار است.
براساس گزارش انتشار یافته از سوی دفتر آمارهای ملی ایالات متحده، آمریکاییها در سال گذشته میلادی، حدود یک میلیارد و پانصد میلیون شاخه گل رز خریداری کردهاند که نود و سه درصد محصولات این بازار وارداتی بوده و کلمبیا و اکوادور بیشترین حجم صادرات این گلها را به خود اختصاص دادهاند.
حال می توان به ارزش و پتانسیل این صنعت در کشور پی برد. هم اکنون در اکثر استانهای کشور برای جذب سرمایه جهت پرورش گل های تزیینی برنامه هایی تدوین شده که در این میان می توان به آذربایجان شرقی اشاره کرد که با تولید ۱۲ میلیون گل و درختچه زینتی گام های خوبی در این مسیر برداشته است.
***
یکی از عواملی که می تواند باعث رونق بازار گل شود، بالا بردن فرفنگ استفاده از آن است. هم اکنون مصرف داخلي گل و گياه در ایران بسيار پايين است، مصرف سرانه گل در ايران بين ۵ الي ۷ شاخه در سال است در حالي که در کشورهاي مختلف از ۱۵۰ تا ۳۰۰ شاخه مصرف سالانه گل و گياه دارند.
اگر تولیدکننده بداند که بازار داخلی نسبت به تولیداتش اقبال خوبی نشان می دهد، به صادرات نیز دلگرم می شود.
* پایانه های صادرات در راهند
برای توسعه صادرات گل و گیاه به خارج از کشور و افزایش رونق این بازار، آمادهایم از طریق سازمان تسهیلات ویژهای همچون زمین و وام در اختیار تولیدکنندگان قرار دهیم و در حال حاضر مدیران سازمان جهادکشاورزی آذربایجانشرقی برای ایجاد پایانه صادرات گل و گیاه در این استان در تلاش هستند.
اینها صحبت های رئیس جهادکشاورزی آذربایجانشرقی است که از تولید بیش از ۱۲ میلیون گل و درختچه زینتی در این استان خبر داده و گفت: لازم است برای گسترش صنعت تولیدگل در استان، پایانههای صادرات گل و گیاه، مجتمعها و دهکدههای گل و گیاه ایجاد شود زیرا ایجاد پایانه صادرات گل و گیاه در استان به گسترش صنعت گل و گیاه کمک کرده و ضمن بازاریابی برای این محصولات، در رشد و توسعه آن نقش اساسی ایفا خواهد کرد.
مسعود محمدیان با اشاره به اینکه در سال ۹۱ در مجموع بیش از ۱۲ میلیون گل و درختچه زینتی در آذربایجان شرقی تولید شده است، افزود: در سال گذشته، ۸ میلیون و ۷۰۰ هزار گل شاخه بریده رز و ژوربرا در استان تولید شده است که نسبت به سال ۹۰ رشد ۴۵ درصدی داشته است و هم اینک ۱۵ واحد گلخانه تولید شاخه گل رز و ژوربرا در استان به مساحت ۴۵ هزار مترمربع مشغول تولید گل هستند.
وی با بیان اینکه ۲۵ واحد دیگر نیز با مساحت ۵۶ هزار مترمربع مشغول تولید درختچههای زینتی، گلهای زینتی و گلدانی هستند، گفت: در سال ۹۱ در این واحدها ۵۱۵ هزار گل گلدانی، یک میلیون و ۲۰۰ هزار درخت و درختچه زینتی و یک میلیون و ۷۰۰ هزار گل نشائی تولید شده است.
* علاقمندی نسل جوان به گل
در سال ۵۸ با همکاري توليدکنندگان گل و گياه ايران، شوراي توليدکنندگان تشکیل شد. آن زمان حداکثر توليدکننده در سراسر کشور ۱۵۰ واحد توليدي بودند که این شورا توانست جلوي واردات را بگيرد و توليدکنندگان را تشويق کند تا محصولاتی که از خارج وارد مي شد را در ايران توليد کنند.
حالا شرایط طوری شده که در شيراز و يزد هم گل رزهای بسیار خوبي پرورش داده می شوند و خوشبختانه با بهره گیری از تکنولوژي های نوین، توليد انواع گل در واحدهاي توليدي سراسر کشور مهیا شده. به خصوص گل رز که دقيقا رقيب رزهاي کلمبيا و هلند يا حتي برتر از آنهاست. اين روند همين طور درسراسر کشور ادامه پيدا کرده و متخصصين روز به روز افزايش پيدا کردند به خصوص آنکه نسل جوان وارد اين شغل شدند و توانستند جاي پدران خود را بگيرند و موسسات بسيار خوب و مدرني را ايجاد کنند و با تکنولوژي کسب کرده از کشورهاي هلند يا کشورهاي ديگري که پيشکسوت اين کار هستند، امروز خوشبختانه بهترين توليدات در ایران صورت می گیرد.
شرایط آب و هوایی در پرورش گل بسیار با اهمیت است و می تواند کمک شایانی به تولیدکنندگان نماید.
رئیس جهادکشاورزی آذربایجانشرقی شرایط اقلیمی این استان را برای پرورش گل و گیاه به خصوص گلهای شاخه بریده همچون گلایل، لیلیوم، مریم، رز، ژوربرا، داودی و لاله و نیز پرورش و تکثیر پیاز آنها مناسب دانسته و با اشاره به اینکه هر ساله صدها هزار پیاز لاله از ایران به کشورهای آسیای میانه صادر میشود، گفت: این کار سبب اشتغالزایی صدها نفر شده و در صورت توسعه به طور قطع میتواند فرصتهای شغلی زیادی ایجاد کند.
محمدیان با اشاره به ارزش افزوده تولیدات گل و گیاه و امکان مدیریت صحیح و کم هزینه در تولید و در کنار آن قابلیت صادرات محصولات حاصله افزود: بخش باغبانی سازمان، توسعه این بخش مهم کشاورزی را با جدیت و برنامهریزیهای انجام یافته و نظارت و مدیریت به روز در روند گسترش آن دنبال میکند.
* از متقاضیان حمایت می شود
رئیس سازمان جهادکشاورزی استان با بیان اینکه تولید و پرورش گل لاله صنعتی ارز آور برای استان بوده و ایجاد و پرورش باغ گلهای لاله ضمن گسترش گردشگری و افزایش صادرات استان همچنین از نظر علمی و پژوهشی میتواند بانک غنیای باشد که بتواند اطلاعات آن را در اختیار محققان، اساتید و دانشپژوهان رشتههای باغبانی قرار دهد، گفت: با نگاهی به تاریخ و فرهنگ ایران به نظر میرسد، ایرانیان همواره در مباحث مرتبط با گل و گیاه، جایگاه خوب و ارزندهای داشتهاند و زمانی که بسیاری از کشورها نامی در زمینه پرورش گل و گیاه نداشتند، کشور ما از نظر داشتن گلخانههای خوب و قابل قبول، وضعیتی مناسب داشته است.
وی با بیان اینکه گسترش فرهنگ مصرف گل، عاملی برای ایجاد انگیزه در تولیدکنندگان این محصول است، اظهار داشت: پرورش گل، حرفهای تخصصی است و به بازاریابی خاصی نیاز دارد؛ یعنی اگر بازار مصرف با تولید متناسب نباشد، علاوه بر کاهش انگیزه تولیدکنندگان، از بین رفتن سرمایه و اقتصاد افراد در این بخش را موجب میشود.
محمدیان با بیان اینکه هر متقاضی که برای دریافت مجوز کشت گل و گیاه مراجعه کند، از نظر اقلام آموزشی، غذایی و کود مورد حمایت قرار میگیرد ادامه داد: یکی از مشکلات موجود در این زمینه وجود شیوههای سنتی پرورش گل و گیاه است که باعث شده قیمت تمام شده تولیدات در سطح بالایی قرار گیرد، لذا ضرورت دارد که در زمینه تغییر شیوه تولید از سنتی به صنعتی تمهیدات لازم اتخاذ شود.
وی با بیان اینکه با رشد صادرات این محصولات، اشتغال نیروی انسانی و رشد درآمدهای ارزی میسر خواهد شد و از این حیث توجه به بخش تولید و صادرات گلها و گیاهان زینتی میتواند به نفع اقتصاد ملی باشد ادامه داد: در داخل کشور و استان نیز بایستی در بین مردم فرهنگ استفاده از گل توسط مطبوعات و رسانهها رواج یافته و لازم است با حمایت از صنعت گیاهان زینتی و گل در توسعه فضاهای سبز در کلانشهری مثل تبریز نقش اساسی داشته باشیم.
