افزايش كيفقاپي اين روزها امنيت رواني بسياري از افراد جامعه را درگير و آسيبهاي بسياري را متوجه كانونهاي خانوادهها كرده است. اقدامهاي صورت گرفته در اين بين نشان داده است كه مجرمان بعد از دستگيري در دستگاه قضايي محاكمه و بعد از طي كردن دوران محكوميت خود از زندان آزاد شده و بعد از آزادي سوار بر موتور خود بار ديگر دست به ارتكاب اعمال مجرمانه خود ميزنند و اين چرخه بيمار سالهاست كه در حال طي شدن است. آسيبهاي اين حوزه را در گفتوگو با قاسم پويان، وكيل دادگستري بازكاوي كردهايم.
آقاي پويان! همانطور كه ميدانيد با صنعتي شدن جوامع انساني كيف قاپي هم ظهور پيدا كرده است. با اين وجود با اشاره به علل عمده گرايش به كيف قاپي در بين بعضي از افراد جامعه ما بفرماييد شيوع اين پديده در كشور ايران چگونه است؟
كيف قاپي نوعي از سرقت است. از اين رو اين جرم و در مجموع جرائم عليه اموال مردم ريشه در فقر، بيكاري، عدم آگاهي ، برخورد ضعيف قانون و ضعف در اجراي قوانين برميگردد. در واقع اين علل و عواملي از اين دست، بعضي از افراد و به خصوص جوانان را تحريك ميكند تا به جرم كيف قاپي گرايش پيدا كنند. البته الان تشديد مجازات و زندان ديگر آن بازدارندگي لازم را ندارد ، حتي برخي از مجرمان از زندان رفتن نه تنها ابايي ندارند بلكه از آن استقبال هم ميكنند، چون از لحاظ خورد و خوراك تحت پوشش قرار ميگيرند. مثلاً خودم وقتي با دو تن از مجرمان صحبت ميكردم و آنها را از زندان ميترساندم، اين پاسخ را شنيدم كه زندان براي آنان كه هيچ كار و درآمدي ندارند، بهتر است چون جاي خواب و خوراكشان تأمين خواهد بود.
معمولاً جرم كيف قاپي در چه زمانها و مكانهايي صورت ميگيرد؟
تحقيقات نشان ميدهد در جاهاي خيلي خلوت و مكانهاي خيلي شلوغ مثل محدوده بانكها، ايستگاههاي مترو بهترين اماكن براي كيف قاپهاست تا دست به اين جرم بزنند. از لحاظ زماني هم هنگام ظهر و غروب مورد توجه اين دسته از سارقان ميباشد. به عنوان نمونه خودم ساعت حدود يك بعد ازظهر بود كه در راه بازگشت از محل كار، مورد حمله سارقان كيف قاپ قرار گرفتم . ناگفته نماند كه اين جرم غالباً به صورت باندي يعني دو يا سه نفره و به وسيله موتوسيكلت انجام ميگيرد، براي اينكه قاپيدن كيف يا هر شيء ديگري از دست ديگران همزمان با كنترل موتور توسط يك نفر راحت نيست، لذا مجرمان براي اين منظور دو و سه نفره اقدام ميكنند تا با ريسك كمتر و به سرعت از محل وقوع جرم متواري شوند.
پليس براي مقابله با كيف قاپها و كاهش اين جرم، تيم پليس موتور سوار تشكيل داده است. ارزيابي شما در اين رابطه چيست، آيا پليس دربرخورد با مجرمان توفيق نسبي داشته است؟
حضور پليس در مقابله با اين جرم چندان پر رنگ نيست. البته اين نيرو در حد توانش تلاش ميكند اما نتيجه، آن نيست كه انتظار ميرود كه اين شايد به تيزهوشي سارقان كيف قاپ برگردد كه زمان و مكان جرم را طوري انتخاب ميكنند كه مأموران پليس نتوانند سر بزنگاه برسند و آنان را دستگير كنند.
آقاي پويان! با توجه به اينكه شما خود از قربانيان كيف قاپي هستيد و آن را تجربه كرديد، لطفاً بفرماييد اين نوع سرقت چه تأثيراتي بر بزهديدگان و جامعه ميگذارد؟
اولين و مهمترين تأثيرات كيفقاپي آسيب روحي است كه بر قربانيان اين جرم وارد ميشود به گونهاي كه اين گونه افراد هرگز اين حادثه را نميتوانند فراموش كنند. در واقع ترس از اين حادثه و استرس ناشي از آن همواره با بزهديدگان اين جرم هست. تأثيرش بر جامعه هم كاملاً روشن است. يعني شيوع پديده كيف قاپي در جامعه حس ناامني ايجاد ميكند و اين گمان را در عموم مردم بهوجود ميآورد كه پليس و قانون به خوبي نميتوانند امنيت را برايشان برقرار كنند.
در ايجاد امنيت فقط قانون و پليس نقش ندارند؟
بله، كاملاً درست است. مردم هم بايد در حفظ جان و مالشان هوشيار باشند و با كسب آموزشهاي لازم و توجه به دستورالعمل پليس در خصوص چگونگي برخورد با سرقت كيفقاپي در كاهش اين جرم و انصراف بعضي از افراد جامعه براي روي آوردن به اين كار زشت ايفاي نقش كنند. مثلاً حركت در پيادهروها، قرار ندادن كيف در دست چپ به هنگام حركت در خيابان، از نكاتي هستند كه توجه به آنها ميتواند تا حدي سارقان كيفقاپ را در انجام نقشهشان ناكام بگذارد.
در خاتمه بفرماييد با چه راهكارهايي ميتوان هرچه بيشتر سارقان را در ارتكاب جرم كيف قاپي ناكام گذاشت؟
فكر ميكنم آگاهي و هوشياري مردم، استفاده از امكانات و تجهيزات مدرن مثل نصب دوربينهاي مداربسته حتي در خيابانهاي خلوت، حضور پررنگ پليس براي نظارت بيشتر بر موتورسواران، ارائه آموزش به مردم، برخورد بدون اغماض دستگاه قضايي با كيف قاپان از جمله راهكارهاي هستند كه در مقابله با اين جرم ميتوانند تأثيرگذار باشند.
