شجره طيبه صالحين، از جمله مواردي است كه مقام معظم رهبري در ديدارهاي اخير خود با اقشار مختلف بسيج، بياناتي را در خصوص آن فرمودهاند. مجموعهاي آموزشي و پرورشي كه بر آن است تا با عمق بخشيدن به آموزشهاي جوانان و نوجوانان، در كادرسازي براي نظام اسلامي مؤثر واقع شود. توجه رهبري دراين خصوص ما را برآن داشت تا ساعتي به گفتوگو با حجتالاسلام موسي جامعي از فعالان شجره طيبه صالحين و مسئول طرح شهيد دستواره بپردازيم. طرحي كه برآن است تا در راستاي معرفي پايگاههاي نمونه بسيج در امر حلقههاي صالحين فعال شده و گامي در جهت پيشبرد اين حلقهها بردارد.
مقام معظم رهبري در ديدار اخيرشان با جمع بسيجيان اشارههاي صريحي به حلقههاي صالحين داشتهاند. به نظر شما توجه ايشان به اين امر از كجا نشأت ميگيرد؟ به نظرم چند سال پيش بود كه رهبري در همدان فرمودند اگر يك جوان مدلي غربي را براساس فكر و انديشه براي خود برگزيد حرجي بر او وارد نيست. اما اگر از روي بيخبري و فريب اقدام به اين كار كرد، آن وقت است كه ما با مقوله تهاجم فرهنگي روبهرو هستيم. حالا سؤال پيش ميآيد كه ما براي آگاهي جوان و بالا بردن سطح معرفتي و ايمان او چه كاري بايد انجام بدهيم. علما در پاسخ ميگويند كه ايمان سه مؤلفه اصلي دارد. اول شناخت، دوم عمل و سوم جذبه كه همان گرايش يك فرد به توحيد و امثال آن و در طرف مقابل دورياش از منكرات است. همه ميدانيم كه آشنايي با مباني ديني در خيلي از آموزشگاههايي چون مدارس و دانشگاهها امكانپذير است اما آيا صرف اين آشنايي و شناخت منجر به عمل و جذبه نيز خواهد شد. اينجاست كه ما با حلقهاي مفقوده روبهرو ميشويم كه تكميلكننده و عمقبخش امور آموزشي و تربيتي باشد و حلقههاي صالحين نيز برآن است تا اين خلع را پر كند. لذا ميتوانيم بگوييم مقام معظم رهبري با توجه به حساسيتي كه به امور آموزشي و تربيتي جوانان دارند، عنايت ويژهاي را به شجره طيبه صالحين در كنار ساير طرحهاي تربيتي و فرهنگي دارند.
الان شاهد هستيم كه از طرح حلقههاي صالحين به عنوان شجره طيبه نام برده ميشود. اين مسئله علت خاصي دارد؟ اصلاً از چگونگي آغاز كار اين طرح بگوييد. پس از اعلام خطري كه مقام معظم رهبري روي مسئله تهاجم فرهنگي كردند، بسيج برآن شد تا طرحي را در پاسخگويي به مطالبات ايشان در اين خصوص ارائه دهد. لذا در ابتدا ۵۰ هزار پايگاه مقاومت مورد ارزيابي قرار گرفتند كه در نهايت از هر استان دو پايگاه نمونه برگزيده شدند. ملاك اين انتخاب نيز براساس اجراي منويات رهبري در جذب و كيفيت امور آموزشي و تربيتي بود. بررسي عوامل موفقيت پايگاههاي نمونه و شيوههاي عمل آنها، مسئولان را ياري داد تا مقدمات طرح حلقههاي صالحين را تدوين كنند. پس از آن در سال ۱۳۸۷ بود كه يكسال اين طرح اجرا شده و در واقع به بوته امتحان سپرده شد، تا اينكه با بررسي نقاط قوت و ضعف آن و همچنين رفع نواقص موجود، طرح حلقههاي صالحين با نام شجره طيبه صالحين آغاز به كار كرد. يعني اينكه حلقههاي صالحين ديگر نه يك طرح بلكه به يك استراتژي براي غنا بخشيدن به امور تربيتي و فرهنگي تبديل شد.
شجره طيبه صالحين چه اهدافي را تعقيب ميكند؟ شكل كارشان را هم توضيح دهيد. هدف اين است هر ايراني دلسوزي كه به بسيج وارد ميشود از نظر علمي و اعتقادي و بصيريتي مايحتاج تكامل شخصيتي خود را به دست آورد. چراكه با سازوكار موجود در اين حلقهها فضاي لازم براي دريافت چنين آموزشهايي فراهم ميشود. به اين شكل كه افراد به گروههاي ۱۵ الي ۲۰ نفره براساس تركيب سني و تحصيلي تقسيم ميشوند. هر گروه يك سرگروه دارد كه از نظر علمي و معنوي بالاتر از بقيه است و غالباً نيز از طلاب و دانشجوهاست. ۱۵ الي ۲۰ نفر از اين سرگروهها نيز زير نظر يك مربي قرار دارند. ۱۵ الي ۲۰ مربي هم زير نظر يك سرمربي و به همين ترتيب سرمربيها هم زير نظر يك استاد. غالباً در پايگاهها نيرو و سرگروه را ميبينيم. در سطح حوزهها حلقه سرگروهها با مربيشان، در سطح نواحي حلقه مربيها با سرمربيشان و در سطح استانها هم كه استاد مستقر است. اين ميشود شبكه تربيتي بسيج در كنار گروه مديريتي كه همان فرماندهان پايگاهها، حوزهها، ناحيهها و... هستند. درون حلقهها نيز بحثهاي معرفتي و بصيرتي، ديني، آموزشي، حتي ورزشي و... مطرح ميشود كه در راستاي عمقبخشي به مباحث تربيتي، معنوي و آموزشي جوانان مؤثر است. مسلماً ثمره چنين شجره طيبهاي جواناني بصير و با ايمان خواهد بود.
مسلماً سرگروهها و مربيها براي اينكه بهتر بتوانند افراد گروهشان را تحت پوشش قرار دهند، نياز به بالا بردن سطح توانشان دارند. در اين خصوص چه اقداماتي انجام شده است؟ براي سرگروهها چهار دوره حضوري و غيرحضوري برگزار ميشود. دوره مقدماتي، تكميلي، تخصصي يك و تخصصي دو. ۳۰ درصد از آموزشها نيز حضوري و ۷۰ درصد غيرحضوري است كه از طريق مدارس مجازي بسيج در اينترنت صورت ميگيرد. در حال حاضر اغلب سرگروهها دورههاي مقدماتي و تكميلي را گذراندهاند و دورههاي تخصصي در مشهد مقدس در حال اجراست. از لحاظ محتوايي هم بايد بگويم كه در دوره مقدماتي مسائلي چون آشنايي كلي با شجره طيبه صالحين، وظايف سرگروهها، آشنايي با پنج كتاب از تأليفات و سخنان شهيد مطهري و... مواردي هستند كه در اين مرحله گنجانده شدهاند. درخصوص كتابهاي شهيد مطهري هم كه حتماً ميدانيد مقام معظم رهبري روي مطالعه آنها تأكيد كردهاند. در دوره تكميلي هم مهارت مشاوره، ارتباطگيري، حفظ قرآن و مهارت در علوم قرآني و... گذرانده ميشود. در دورههاي تخصصيهم سرگروهها آموزشهاي خاصتر ميبينند كه بر مبناي گروههاي سني و تحصيلي افراد تنظيم شدهاند. يكسري جزوات مخصوص دورههاي تخصصي هم وجود دارد كه بر كيفيت آموزش افراد ميافزايد. علاوه بر اينها يك مركز تحت عنوان توليد انديشه با سه كارگروه معرفتي، بصيرتي و تربيتي هم در قم فعال است كه سعي دارد براي حلقههاي صالحين توليد فكر و محتوا كند. رأس هر كارگروه نيز يك مجتهد قرار دارد كه در نهايت ماحصل فعاليت آنها با توليد محتوا و انديشه مورد استفاده حلقههاي صالحين قرار ميگيرد. سامانه پاسخگويي نيز براي اين مركز در نظر گرفته شده كه تمامي افراد از طريق آن ميتوانند سؤالات معرفتي، بصيرتي و تربيتي خود را با اساتيد در ميان بگذارند.
گويا شما مجري طرح شهيد دستواره هستيد. در خصوص اين طرح توضيح دهيد.
اين طرح در راستاي شايستهسالاري و ترويج دستاوردهاي پايگاههاي برتر و استفاده از روش اسوهپردازي آغاز به كار كردهاست. به اين ترتيب كه ما در طرح شهيد دستواره يكسري از پايگاههاي نمونه را شناسايي كرده، نقاط ضعفشان را مشخص و براي توانمندسازي آنها كمك ميكنيم تا عملكردشان به نقطه اوج برسد و تبديل به الگويي عملي براي ديگر پايگاهها بشوند. از سوي ديگر خيلي از افراد و سرگروهها ميتوانند به جاي مطالعه تئوري تجربيات و موفقيتها، در اين پايگاههاي نمونه حضور يابند و به صورت عملي از تجربيات آنها بهره ببرند. البته طرح شهيد دستواره فعلاً در سطح شهر تهران اجرا ميشود و اميدواريم بعدها در سطح كشوري نيز اجرايي شود. در يك نگاه كلي بايد گفت معرفي الگويي عملي همواره بهترين مشوق و چراغ راه براي افراد است تا با مطالعه و ديدن عوامل اين موفقيتها خود نيز در جهت آن حركت كنند.
با توجه به اينكه شجره طيبه صالحين توسط بسيج اجرا ميشود، به نظر ميرسد خلأيي در خصوص آموزش تربيتي و معرفتي دانشآموزان به وجود آيد. به اين ترتيب كه آنها در عمدهترين مركز آموزشي كشور يعني مدارس از چنين امور پرورشي محروم ميمانند. نظر شما چيست؟ در اين خصوص بايد بگوييم كه حلقههاي صالحين تنها مختص بسيج محلات و مساجد نيست تا فقط دانشآموزاني كه عضو اين پايگاهها هستند از آن بهرمند شوند. با توجه به اينكه اكنون بسيج تقريباً در تمامي اقشار ريشه دوانده و سازمان بسيج اقشار تشكيل شده است، با ارائه ساز و كار حلقههاي صالحين در تمامي آنها، همه اقشار بسيج نيز از چنين حلقههايي بهره ميجويند. درخصوص مدارس هم بايد بگويم كه توافقهايي با آموزش و پرورش صورت گرفته تا انشاالله حلقههاي صالحين در مدارس هم شكل بگيرند. البته اكنون به صورت محدود اقداماتي انجام گرفته كه اميدواريم در آينده نزديك شاهد گسترش آن باشيم.
به طور كلي آينده شجره طيبه صالحين را چطور ارزيابي ميكنيد؟ انتظار ميرود با رشد و گسترش كمي و كيفي كه اين حلقهها از آن برخوردار هستند، در آينده هرچه بيشتر شاهد جامع عمل پوشيدن منويات مقام معظم رهبري باشيم. هم اكنون ما چيزي در حدود ۵۰ استاد براي حلقههاي صالحين داريم كه باعث ميشود از نظر كيفي اميدواري بيشتري به امور آموزشي اين حلقهها برود. درخصوص تعداد خود حلقهها نيز شايد نتوان آمار جامعي را ارائه داد، چراكه هر روز شاهد تأسيس حلقههاي جديد در پايگاههاي مقاومت اقشار مختلف هستيم. شايد اكنون چند سالي بيشتر از آغاز به كار شجره طيبه صالحين نگذشته باشد اما فوايد موجود در آن باعث شده تا خود بسيجيان در هر جايگاه و هر جاي ميهن اسلامي به اهميت آن پي برده و به اين ترتيب با تشكيل چنين حلقههايي، هرچه بيشتر بر گسترش آن تلاش كنند. اگر همان طور كه مقام معظم رهبري فرمودهاند:«اصل تشكيل مجموعههاى «صالحين»، بر اساس همين ديد به وجود آمد كه از لحاظ معنوى، از لحاظ تربيتى، از لحاظ تعليمى، عمق بخشيده بشود به فكر و به روحيه جوانان بسيجى ما در بخشهاى مختلف» در آينده نزديك شاهد گسترش چشمگير تفكر بسيج در تمامي آحاد كشور خواهيم بود تا انشاالله آرمان بسيج دهها ميليوني علاوه بر بعد كمي از لحاظ كيفي نيز به معيارهاي مد نظر معمار كبير انقلاب حضرت امام(ره) و همچنين خلف شايسته ايشان مقام معظم رهبري نزديك شود.
