به گزارش «جوان» و به نقل از گاردين، اين روزها مقبره ماركوس نونيوس ماكرينوس در نزديكي شهر رم آخرين قرباني كاهش ۲۰ درصدي بودجه سايتهاي تاريخي ايتاليا ميشود. اين مقبره تاريخي در سال ۲۰۰۸ ميلادي كشف شد و مهمترين كشف تاريخي رومي در دهههاي اخير نام گرفت. باستانشناسان ايتاليايي با حفر گودالي در حد فاصل خط راهآهن و كارگاههاي آموزشي مكانيك در نزديكي شهر رم ناگهان با بقاياي سازهاي با چهار ستون مرتفع مواجه شدند؛ همان چيزي كه امروز به مقبره مجلل ماركوس نونيوس ماكرينوس معروف است؛ ژنرال شجاعي كه مبارزات بيوقفهاش در قرن دوم ميلادي به فيلم «گلادياتور» راسل كرو جان بخشيد. اكنون به نقل از رئيس سازمان باستانشناسي ايتاليا كاهش بودجه سايتهاي تاريخي به معناي به خاك سپردن دوباره مقبره تازه كشف شده گلادياتور خواهد بود. ماريا روزاريا باربرا با اعلام اين خبر گفته است: «از اين ميترسم كه براي محافظت از اين كشفيات با ارزش تاريخي ناچار شويم بار ديگر سطح آن را با خاك بپوشانيم!»
امروز مردم ايتاليا آرامگاه ابدي ماكرينوس، ژنرال شجاع روم باستان را كه در يك زمين باير صنعتي در حومه شهر رم جاي گرفته است به فراموشي سپردهاند. مقبره سفيد و زيباي او كه به شكل معجزهآسايي به مدت ۱۸۰۰ سال در زير تودهاي ضخيم از گل ولاي در امان مانده بود، اكنون با قرار گرفتن در معرض هواي آزاد تغيير رنگ داده و در چالهاي مملو از آب گير افتاده است، حتي زمستان با دستان سردش بر بدنه اين سازه باستاني بيپناه ترك انداخته است. از سال ۲۰۱۰ ميلادي رياضت اقتصادي بودجه حفاظت از آثار باستاني ايتاليا را با كاهش ۲۰ درصدي مواجه كرد و باستانشناسان ايتاليايي بر اين عقيدهاند كه براي حفاظت از مقبره تاريخي گلادياتور نياز به بودجهاي معادل ۳ ميليون يورو است، اين رقم در حال حاضر مهيا نيست و اكنون حاميان و محافظان ميراث فرهنگي ايتاليا چشم به كمكهاي مالي اسپانسرهاي غيردولتي دوختهاند.
در كشوري چون ايتاليا همزمان با رياضتهاي اقتصادي و كاهش بودجه پوشاندن و زير خاك مدفون كردن كشفيات تاريخي يك روش رايج براي محافظت از آثار تاريخي به شمار ميآيد. اين اتفاق براي بسياري از آثار تاريخي اين كشور كه از اهميت و ارزش تاريخي كمتري برخوردار بودند، رخ داده است اما اين بار داستان متفاوت است؛ پاي مقبره ۲ هزار ساله گلادياتور تاريخي روم در ميان است!
ماكرينوس، دوست قابل اعتماد امپراتور ماركوس اورليوس، ستايش امپراتورش را با نبرد عليه قبايل ژرمني برانگيخت. درست به همان اندازه كه كرو در «گلادياتور» ميجنگد، جنگجو و قوي بود، به حدي كه امروز سايت محل كشف مقبره او به «مقبره گلادياتور» معروف است اما اين پايان شباهتهاي ميان شخصيت راسل كرو در فيلم «گلادياتور» و ژنرال واقعي روم باستان است چرا كه او نه با پسر امپراتور مشاجره كرد و نه هرگز لقب گلادياتور را از آن خود كرد و برخلاف سرنوشت غمانگيز شخصيت راسل كرو در «گلادياتور» او به مردي ثروتمند و مشهور بدل شد، ثروتمند از دنيا رفت و مقبره عظيمش نيز به منزله اداي احترامي به خدمات او بوده است.
دانيل رسي، باستانشناسي كه اين كشف را رقم زده و درباره اين موفقيت بزرگ باستانشناسي كتابي را به رشته نگارش درآورده است، ميگويد: «مقبره گلادياتور، سازهاي عظيم است كه سقفش را با كاشيهاي مرمر پوشاندهاند. به احتمال فراوان براي ساخت اين مقبره از معماري عثماني كه ماكرينوس خود در سفر به تركيه امروزي آن را پسنديده بود، الهام گرفته شده است.»
بر بالاي مقبره قهرمان باستاني روم باستان، صفحهاي سنگي به چشم ميخورد كه به خط لاتين روي آن سمت نظامي ماكرينوس را حك كردهاند. از متن اين صفحه براي اولينبار اطلاعات مهم ديگري نيز فاش شد. ماكرينوس به اسپانيا نيز سفر كرده بود. اين كشف همچنين بر ابهاماتي پيرامون اهميت «وايا فلامينيا» جاده كنسولي روم باستان كه از كنار مقبره ميگذرد، دامن ميزند.
كارشناسان ايتاليايي معتقدند روميان باستان براي جايگزين كردن مسيري به جاي راه شناخته شده «آپيان» اين جاده را در كنار مقبره گلادياتور احداث كردند.
داريوش آريا، باستانشناس ايراني مقيم امريكا درباره اين سايت تاريخي ميگويد: «اين سايت تاريخي فوقالعاده است و عقل و هوش را از سرتان ميبرد. اين باستانشناس ايرانيالاصل كه در پژوهشهاي مقبره باستاني «گلادياتور» فعاليت كرده است، اكنون از اعضاي كمپين مبارزه عليه بولدوزرهايي است كه ميخواهند چندين تن خاك و گل را روي اين اثر تاريخي بزرگ بريزند. او ادامه ميدهد: «دفن كردن اين بقاياي با ارزش فاجعه است؛ اقدامي كه اصل كار باستانشناسي را زيرسؤال ميبرد.»
به گفته سخنگوي يك تشكل مردمنهاد حامي ميراث فرهنگي ايتاليا، كاهش بودجه ميراث فرهنگي در اين كشور شمار زيادي از آثار تاريخي ايتاليا را در معرض خطر فرو ريختن قرار ميدهد. از پمپئي گرفته تا شهر بزرگ اوستيا آنتيكا در نزديكي رم و نيز ويلا جويس، كاخ امپراتوري تيبريوس در جزيره كاپري و آكوئيليا شهري رومي كه در نزدكي ونيز قرار دارد، جملگي در معرض تخريب هستند.
براساس اين گزارش، رياضت اقتصادي در ايتاليا و در كمبود بودجهاي كه دامنگير سايتهاي تاريخي اين كشور شده است، درهاي بيش از ۴۰ درصد سايتهاي باستاني اين كشور را به روي مردم بسته است. بازرسان سازمان باستانشناسي ايتاليا ديگر حتي نميتوانند با خودروي شخصيشان از سايتهاي دورافتاده تاريخي اين كشور سركشي كنند چراكه ديگر بنزين دولتي به آنها تعلق نميگيرد و حتي ديگر پول كافي براي استخدام گاردهاي محافظي كه سايتهاي تاريخي ايتاليا را از گزند غارتگران در امان نگه دارند، وجود ندارد.
مقبره ماكرينوس نيز در همان بحبوحه كشفش در سال ۲۰۰۸ ميلادي هدف سارقان اشياي تاريخي قرار گرفته بود، هر چند آنها نتوانسته بودند سنگ مرمرين مقبره او را به دليل سنگيني بيش از حدش جابهجا كنند.
هماكنون روزشمار براي به خاك سپردن آرامگاه هميشگي «گلادياتور» آغاز شده است؛ روزشماري كه ميگويند با كاهش هرچه بيشتر دماي هوا و افزايش خطر يخزدگي بنا سريعتر خواهد گذشت اما جاده ويا فلامينيا اسرار نهفته ديگري نيز در دل خود دارد. به گفته باستانشناسان ايتاليايي اين جاده در جوار مقبره گلادياتور معدن طلايي دارد كه تا به امروز همچنان كشف نشده باقي مانده است!
