محمد مهدوی اشرفتریبون مستضعفین؛ محمّد مهدویاشرف
“It’s not just history, like saddam hussein syria has chemical weapons now and it’s not a far away. For people hear gas-warfare seems a real danger. John Simpson, BBC News, Halabja.” +،►
«این فقط تاریخ نیست، سوریه هم امروزْ مثلِ صدّامحسین سلاحِ شیمیایی دارد. آنقدرها هم از اینجا دور نیست. برای مردمِ اینجا سلاحِ شیمیایی یک خطرِ واقعیست. جان سیمپْسون، بیبیسینیوز، حلبچه.» +،+،►
اینها جملاتِ آخرِ گزارشِ ویژهایست که در تاریخِ سوّمِ دسامبر از بیبیسیوان پخش شده است و در روزهای بعد از آن، در تمامِ شبکهها و سایتهای وابسته به بیبیسی بازپخش و بازنشر شده است.
در این گزارش با عنوانِ «بازگشتِ جان سیمپسون به حلبچه، ٢۵ سال بعد از حمله» جان سیمپسون (سردبیرِ امورِ بینالمللِ بیبیسی) که ظاهراً بعد از حملهی شیمیاییِ عراق به حلبچه از طریقِ ایران به آنجا رفته بوده است، بعد از گذشتِ ٢۵ سال دوباره به این شهر وارد میشود و به سراغِ زنی کُرد میرود که همهی خانوادهاش را در آن حمله از دست داده است. زیرزمینِ خانهی آن زن و سردابی در همسایهگیِ خانهی او توسّطِ سیمپسون و یک محقّقِ سلاحهای شیمیایی که با تأکید بریتانیایی معرّفی میشود، موردِ بررسی قرار میگیرد. کارشناسِ بریتانیایی میگوید هنوز هم آثارِ بمبهای شیمیایی در این زیرزمینها هست و بریتانیا حاضر است که اگر اقلیمِ کردستان موافقت کند، آنجا را پاکسازی کند. بعد سیمپسون روی تصاویرِ گورستانی با سنگهای ایستادهی منظّم توضیح میدهد که بعد از آن حمله، خیلی از اجساد دستهجمعی دفن شدهاند و بریتانیاییها میگویند میتوانند از طریقِ دیانای هویّتِ اجساد را شناسایی کنند و هر جسد را به قبرِ خودش منتقل کنند. در گزارشِ مکتوبِ سیمپسون آمده که این هم مشروط است به موافقتِ اقلیمِ کردستانِ عراق! + بعد از آن سیمپسون به سراغِ یک کلاسِ درسِ دخترانه میرود و اشکهای دانشآموزان و معلّمشان را نشان میدهد و میگوید این وضعِ مردمانِ اینجاست، وضعِ شاگردها و معلّمشان. و در آخرِ گزارش هم جملاتی که در ابتدا نوشتم را میگوید.
سناریوی جدید
سناریوی جدیدِ غرب علیهِ سوریه که در روزهای اخیر -بسیار پُربسامد- در همهی رسانهها و مطبوعاتِ وابسته به آنها منتشر شده است، نشاندادنِ چهرهای صدامگونه از بشار اسد است و القاءِ این مسئله که دولتِ سوریه سلاحهای شیمیایی دارد و میخواهد از آنها علیهِ مخالفینش استفاده کند. دکتر رابرت فیسک (معروفترین خبرنگارِ حوزهی بینالمللِ بریتانیا و کارشناس در امورِ خاورمیانه) در اوّلین جملهی مقالهی روزِ شنبه (٨ دسامبرِ) خودش در ایندیپندنت (با عنوانِ «بشاراسد، سوریه و حقیقتی دربارهی سلاحهای شیمیایی») مینویسد: «دروغ هرچه بزرگتر باشد، مردم بیشتر آن را باور خواهند کرد!» و ادامه میدهد:
«ما همه میدانیم چه کسی این دروغِ بزرگ را گفته است، امّا باز هم تاثیرِ خود را دارد.
بشار اسد سلاحِ شیمیایی دارد. ممکن است وی از این سلاحها بر ضدِّ مردمِ کشورش استفاده کند. اگر وی چنین کاری انجام دهد، آنگاه غرب واکنش نشان خواهد داد…
ما تمامِ این خزعبلات را سالِ گذشته نیز شنیدیم؛ حکومتِ اسد هم بارها گفته است اگر سلاحِ شیمیایی هم داشت، هرگز از آنها بر ضدِّ مردمِ سوریه استفاده نمیکرد. امّا اکنون واشنگتن باز هم همآن بازی را به راه انداخته است.
بشار اسد سلاح شیمیایی دارد و ممکن است از آنها بر ضدِّ مردمِ کشورش استفاده کند. اگر وی چنین کاری انجام دهد…»
فیسک در مقالهاش با استدلالهای فراوانی اثبات میکند که واضح است که اسد چنین کاری نمیکند و این سناریویی بیش نیست. وی سپس مینویسد:
«در هفتهی گذشته تمامِ شبهِکارشناسانی که حتّی نمیتوانند سوریه را روی نقشه پیدا کنند، دربارهی گازهای خردل، ویایکس، سارین، تابون و سلاحهای شیمیایی و سلاحهای میکروبیِ سوریه و اینکه ممکن است از آنها استفاده کند هشدار دادهاند. منابعِ این هشدارها چه کسانی بودند؟ همآن متخصّصانی که در موردِ حادثهی ١١ سپتامبر به ما هشدار ندادند، امّا در سالِ ٢٠٠٣ (سالی که امریکا به عراق لشگرکشی کرد) اصرار داشتند که صدام سلاحهای کشتارِ جمعی در اختیار دارد! و اکنون باز هم همآن نمایش!»
فیسک میگوید بعضیها از من دربارهی قیامِ ١٩٨٢ در حماه و استفادهی حافظ اسد از سلاحهای شیمیایی پرسیدهاند. امّا من آنجا بودم و علیرغمِ خشونتی که اعمال شده بود، ابداً استفاده از سلاحِ شیمیایی را ندیدم:
«من هیچ سربازی را در حماه ندیدم که ماسکِ گاز به همراه داشته باشد. هیچ شهروندی ماسکِ گاز حمل نمیکرد. در حماه بوی گازِ خطرناکی که در دههی ١٩٨٠، متّحدِ ما در آن زمان یعنی صدّام بر ضدِّ سربازانِ ایرانی استفاده کرد به مشامِ من و همکارانم نرسید. هیچکدام از بازماندهگانِ کشتارِ حماه هم که من در طولِ سیسالِ گذشته (از سالِ ١٩٨٢ تاکنون) با آنها مصاحبه کردهام، به استفاده از گاز اشارهای نکردهاند.»
او میگوید امّا افسانهسازانِ جاعلِ تاریخ جوری وانمود میکنند که اسدِ پدر از سلاحِ شیمیایی استفاده کرده، بنابراین اسدِ پسر هم اینکار را قطعاً خواهد کرد و این دلیلی میشود برای دخالتِ نظامی در امورِ سوریه. فیسک مینویسد:
«بله، هرچه دروغ بزرگتر باشد، بهتر است. اکنون بشار اسد در مظانِّ این اتّهام قرار دارد که میخواهد جنایتی را مرتکب شود که تاکنون نه خودش انجام داده است و نه پدرش. بله، سلاحهای شیمیایی بد است. امّا آیا از این رو بود که آمریکا به همراهِ آلمان موادِّ موردِ نیاز برای تولیدِ آنها را در اختیارِ صدّامحسین قرار داد؟ برای هماین بود که وقتی صدّام برای نخستینبار از این گازها در حلبچه استفاده کرد، منابعِ نظامیای که نامشان فاش نشد، به مقاماتِ سیا گفتند ایران را سرزنش کند؟!»
رابرت فیسک که در همهی تحوّلاتِ مهمِّ خاورمیانه در پنجاهسالِ گذشته حضور داشته است، در انتهای مقالهاش مینویسد:
«و در نهایت باید بپرسیم کدام ارتش بود که برای اوّلینبار در خاورمیانه از گازهای سمّی استفاده کرد؟ صدام؟ جواب منفیست. انگلیسیها؟ [بله] قطعاً، این نیروهای انگلیسی بودند که در سالِ ١٩١٧ تحتِ فرماندهیِ ژنرال آلِنبی در صحرای سینا بر ضدِّ تُرکها از گازهای سمّی استفاده کردند. اَند دَتز دِ تراث!»
به قولِ نوام چامسکی در مقالهی «دولتهای سرکش»: «دولتِ سرکش» الزاما کشوری جنایتکار نیست، بلکه کشوری است که در مقابلِ قدرتهای بزرگ -که البته خود استثنا هستند- مقاومت کند!
رسانههای غربی و نقشِ بیبیسی(فارسی)
در هفتهای که گذشت، با جستوجوی سادهای در سایتهای خبرگزاریهای بزرگِ غربی به وضوح میشد این هجمه و دروغپراکنی یا القاءِ سناریوی جدید علیهِ سوریه را مشاهده کرد در رسانهها که خود گویای این حقیقت بود که چهقدر این رسانهها راستگو و تابعِ حقیقت هستند و وابستهگیای به هیچ سرویسِ امنیتی و نظامی ندارند!!
امّا در این میان برای شخصِ من، نقشِ یک رسانه از بقیه پُررنگتر و برجستهتر به نظر رسید و آن رسانه «شبکهی بیبیسی» و بهطورِ اخص بیبیسیِ فارسی بود. از همآن لحظهای که فارسیشدهی گزارشِ سیمپسون را از بیبیسیِ فارسی دیدم و جملهی آخرش توجّهم را جلب کرد، در فکرِ این بودم که چهرا چنین جملهای در پایانِ این گزارش باید گفته شود؟ چندروزی گذشت تا اینکه ویدئویی از کشتنِ دوخرگوش با گازهای سمّی توسّطِ شورشیانِ سوری روی اینترنت (یوتیوب) قرار گرفت و به تبعِ آن تهدیدِ معارضینِ دولتِ سوریه علیهِ علویونِ سوریه مبنی بر استفاده از سلاحهای شیمیاییِ ساختِ ترکیه در رسانهها منتشر شد. قطعهی پازلی که گم شده بود، پیدا شد! ►
آن گزارشِ بیبیسی و آن جملهی آخرِ گزارش (علاوه بر منزّه و بیگناه و انساندوست جلوهدادنِ انگلیسیها) درواقع یکجور پیشدستیِ رسانهای بود برای این ویدئو و این تهدیدِ معارضینِ سوری. سناریویی که سه ضلعِ امریکا، انگلیس و اسرائیل (یا به تعبیرِ دکترمحمّدجواد لاریجانی غربِ صهیونی) آن را در روزهای ابتداییِ ماهِ دسامبر بر سرِ زبانها سعی کردند بیاندازند، قرار بوده به اینجا برسد. به تهدیدِ دولتِ سوریه توسّطِ شورشیان در استفاده از سلاحهای شیمیایی و میکروبی. سلاحهایی که قطعاً خودِ امریکا، انگلیس، آلمان و… (همآن کشورهایی که صدّام را هم مجهّزِ به آن کرده بودند) در اختیارِ معارضینِ سوری قرار داده و خواهد داد.
بعد از اینکه مطمئن شدم گزارشِ چندروزپیشِ بیبیسیِ فارسی قطعهای از این پازل و بخشی از این سناریو بوده است، جستوجو در اینترنت را شروع کردم. اوّل از همه سری به ویکیپدیای «حملهی شیمیایی به حلبچه» زدم و دیدم در قسمتِ «منابعِ» این صفحه لینکِ گزارشهای اخیرِ بیبیسیِ فارسی درج شده است! یعنی این صفحه در روزهای اخیر (بعد از پخشِ گزارشِ سیمپسون از بیبیسیِ فارسی و درجِ مقالهی مرتبط به آن در سایت) توسّطِ کسی ویرایش شده است. از آنجا که خودم یک ویکینویسم، به قسمتِ «نمایشِ تاریخچه» رفتم تا مشخّصاتِ کاربری که آن تغییرات را اِعمال کرده و تغییراتی که اعمال شده است را ببینم. نتیجه خیلی جالب بود. یک «بخش» با دوخط توضیح به این صفحه اضافه شده بود و آن دوخط علیهِ ایران بود که در تصویر مشاهده میکنید.
قصّه تازه از اینجا برایم جالب شد و جستوجوهایم را دقیقتر ادامه دادم و فعّالیتهای این کاربر را دنبال کردم. این رابطِ کاربری که ۶ دسامبر (دوروز پس از پخشِ گزارش از شبکه و یکروز پس از درجِ مقالهی فارسی در سایت) ایجاد شده بود، تنها چند ویرایش در صفحاتِ مرتبط به حملاتِ شیمیایی انجام داده بود و یک «رده» با عنوانِ «قربانیان جنگافزارهای شیمیایی» در ویکیپدیا ایجاد کرده بود. (در زیرِ تصاویرِ مرتبط را ملاحظه میکنید)