دانشجويان به عنوان قشر فرهنگي و در حال تكاپوي جامعه تأثير مهمي در جهتدهي مسير نظام حكومتي كشور خود دارند و نيز جزو افسران جبهه مبارزه با جهالتهاي سياسي، اجتماعي، اقتصادي و علمي بستر جامعه و كشورشان محسوب ميشوند. از طرفي وقايع مهم تاريخي و ديني هر جامعهاي به صورت بالقوه يك المان و الگوي حركتي براي افراد آن اجتماع مورد احتساب قرار ميگيرد.
اين وقايع در بين اديان، مذاهب و نوع تفكرات هر جامعهاي متفاوت از ديگر جوامع همسان از نظر تركيب جمعيتي و نه اعتقادي- فرهنگي قابليت بررسي و پالايش را دارند. در نزد دانشجويان ايراني تفكر حاكم بر واقعه عاشورا و فرهنگي كه به واسطه اتصال به اين منبع انرژيك و مهم است، ذخيره و تواني پيشبرنده و يك پتانسيل قوي به منظور تقويت مباني فكر و حركتي است كه قابليتهاي متنوع بسيار ديگري هم از آن قابل استحصال است.
استفاده از منبعي غني و تمامناشدني همچون تفكر و فرهنگ عاشورايي صرفاً مختص روزگار و ايام بعد از پيروزي و شكلگيري انقلاب اسلامي در كشورمان نميشود. بهترين نمونه و نشانه اين مدعا شكلگيري و سير اتفاقات دانشجويي در ۱۶ آذر سال ۱۳۳۲ كشورمان است. در تاريخ ۱۶ آذر سال ۱۳۳۲ در حالي كه بيشتر از ۵۰ روز از كودتاى امريكايى ارتشبد زاهدى نگذشته بود، اولين تظاهرات يكپارچه مردم عليه رژيم كودتا اتفاق ميافتد و دانشجويان در كنار بازاريان به طرفدارى از تظاهركنندگان اعتصاب ميكنند. در اين روز است كه معاون رياست جمهوري امريكا بعد از كودتاي ۲۸ مرداد ماه به ايران سفر ميكند.
در واقع نيكسون راهي ايران ميگردد تا محصول سرمايهگذاري ۲۱ ميليون دلاري سازمان جاسوسي امريكا (سيا) را كه در راه كودتا و سرنگوني دولت مصدق هزينه كرده بود و همچنين نتايج «پيروزى سياسى اميدبخشى را كه در ايران نصيب قواى طرفدار تثبيت اوضاع و قواى آزادى شده است» (نقل از نطق آيزنهاور در كنگره امريكا بعد از كودتاى ۲۸ مرداد) از نزديك مشاهده كند. قيام و اعتراض دانشجويان به اين حركت در اين روز منجر به هجوم گارد رژيم پهلوي به دانشگاه تهران ميشود و در اين حادثه سه نفر از دانشجويان اين دانشگاه به شهادت ميرسند. دومين اتفاق تأثيرگذار و انقلابي دانشجويان كه بر اساس تفكر ظلمستيزي و مقابله با ظالم كه همان تفكر عاشورايي و به بركت برپايي نهضت حسيني در كربلاي سال ۶۱ هجري است، به وقوع ميپيوندد.
واقعه «تسخير لانه جاسوسي امريكا» توسط دانشجويان خط امام است. اين واقعه كه به تعبير دقيق و صحيح حضرت امام(ره) انقلاب دوم ترجمه ميشود، از جمله تحركات بيدارگرانه دانشجويان در ذيل تفكر و فرهنگ عاشورايي است. اين دو نمونه تاريخي با چشمپوشي از اقدامات و ايثارگريهاي هشت سال دفاع مقدس، جزو مهمترين اقدامات عاشورايي دانشجويان است كه با هدف تكريم مظلوم و تخريب ظالم و ذيل شعار «هيهات من الذله» امام حسين(ع) قابل تعريف است. صيروريت و جاري بودن تفكر و فرهنگ عاشورايي در بين قشر نخبه و آگاه دانشجويان كه اميد آينده سازندگي كشور محسوب ميشوند، همواره چراغ راه متمسكين به محكمترين حبلالمتين الهي براي استقرار «عدالت» بوده است.
