در چند روز اخير دو اتفاق مهم در معادلات ميان ايران و امريكا رخ داده است. هر كدام از اين اتفاقات در ظاهر در دو بعد مخالف هم قرار ميگيرند اما اگر نگاهي ژرف به ماهيت سياستهاي امريكا داشته باشيم، مشخص ميگردد كه نه تنها اين دو رخداد از پايه با هم تغايري ندارند بلكه مكمل يكديگر هم هستند. اعلام تمايل امريكا براي مذاكره با تهران و ورود پهپاد اسكن ايگل يا همان عقاب تيزبين به حريم هوايي كشور و تصرف آن توسط سپاه دو رخداد مهمي هستند كه جاي بررسي دارند.
مذاكره با طعم امريكايي! چندي پيش وزير امور خارجه امريكا صراحتاً از آمادگي كشورش براي مذاكره با تهران خبرداد. هيلاري كلينتون اعلام كرد كه درصورت آمادگي ايران براي گفتوگو، واشنگتن آماده مذاكره دوجانبه با تهران است. وي كه در واشنگتن و در پاسخ به پرسشي در خصوص ايران سخن ميگفت، در ادامه افزود: دولت اوباما آماده انجام مذاكرات دوجانبه با ايران است. كلينتون ادامه داد: امريكا در تصميم خود جدي است. در اينجا موضوعاتي وجود دارد كه ما ميخواهيم در مورد آنها صحبت كنيم اما ما انتظار داريم كه ايران نيز چنين رفتاري را داشته باشد، البته پيش از اين نيز مسئله مذاكره دوجانبه ميان تهران و واشنگتن در برخي رسانهها مطرح شده بود اما اعلام رسمي اين خبر توسط كلينتون پيامهاي خاصي را داشت. نكته مهم اينجاست كه بدانيم تعريف امريكاييها از مذاكره با تهران چيست؟!
آنطور كه شواهد و قرائن نشان ميدهد دولت امريكا مذاكره را راهي به سوي چيدن ميوههاي باغ تحريم ميداند. در عرف بينالملل مذاكره دوجانبه در شرايطي است كه در آن طرفين ضمن احترام به شأن و جايگاه طرف مقابل به دنبال حل اختلاف نظرها و رسيدن به هدف مشترك هستند. از همين رو است كه ميتوان مذاكره را نوعي معامله نيز دانست كه در آن دو طرف چيزي را از دست ميدهند تا چيز مهمتر و پرسودتر ديگري را كسب كنند، اما اساساً ديپلماتهاي امريكايي اعتقادي به اين نوع مذاكره با تهران ندارند چراكه آنها با عينك غرور و تبختر به ايران نگاه ميكنند و شأن خود را بالاتر از آن ميدانند كه با ايران در يك ميز مذاكره همسطح بنشينند! همين مسئله نيز موجب شده است تا ايران هيچگاه پاي ميز مذاكره با امريكا ننشيند چراكه اساساً اين ميز، ميز مذاكره نيست و با اين رويكرد، اگر نام آن را ميز تسليم بگذاريم، شايستهتر و بامعنيتر است. امروز امريكاييها به شدت به دنبال شكستن وجهه اقتدار ايران اسلامي هستند كه الگويي ضدامريكايي را در جهان باب كرده است، از همين رو نيز آنها به هر شيوهاي درصدد هستند تا ايران را پاي ميز مذاكره بنشانند.
عقابي كه پيامآور بود اسكن ايگل نمونهاي از پهپادهاي جاسوسي پيشرفته نيروي دريايي امريكاست كه چند روز پيش به تور جنگ الكترونيك ايران افتاد و در نهايت نيز تسليم شد. هرچند مقامات امريكايي در تلاش هستند تا از زير بار مسئوليت ورود اين پهپاد جاسوسي به مرزهاي هوايي ايران شانه خالي كنند اما همگان ميدانند كه ارتباط وثيقي ميان جاسوسي از برنامههاي هستهاي ايران با ورود پهپادهاي فوقمدرن امريكا به مرزهاي هوايي كشورمان وجود دارد. چند روز پيش از اعلام خبر به اسارت درآمدن پهپاد جاسوسي اسكن ايگل توسط سپاه، روزنامه امريكايي وال استريت ژورنال در گزارشي فاش كرد كه در دو ماه اخير، فعاليتهاي جاسوسي ايالات متحده از رآكتور هستهاي بوشهر افزايش چشمگيري داشته است. در اين گزارش آمده، بخشي از فعاليتهاي جاسوسي امريكا از اين تأسيسات با پهپادهايي انجام ميشود كه بر فراز خليجفارس عمليات انجام ميدهند، پس ميتوان گفت كه رويكرد امريكا در قبال ايران نه تنها تغيير نكرده بلكه تشديد نيز شده است. هيچ كس انتظار نداشت كه در دولت اوباماي دموكرات حريم هوايي ايران توسط پهپادهاي امريكايي نقض شود، در حالي كه فردي مانند بوش كه نومحافظهكاري دوآتشه بود، جرئت چنين كاري را به خود نميداد، پس ميتوان گفت كه ورود چندباره پهپادهاي امريكايي به حريم هوايي ايران گواه اين امر است كه آنها به شدت به دنبال جاسوسي از برنامههاي هستهاي ايران هستند و به هيچ نحوي در رويكرد خود براي متوقفسازي برنامههاي هستهاي ايران تغييري ايجاد نكردهاند. به پاي اسكن ايگل يك نامه كاملاً خوانا بسته شده بود و آن اينكه تغيير رويكرد امريكا در قبال ايران يك خيال باطل است.
استيصال امريكا در مقابل ايران يكي از اصليترين دلايلي كه پيروان خط سازش با امريكا از اوايل انقلاب مطرح ميكردند، قدرت فناورانه، اقتصادي و البته سياسي امريكا بوده است. ليبرالهاي اوايل انقلاب، چپهاي دهه ۶۰ و دومخرداديها امروز و... همواره در افاضاتشان اينگونه فرض ميكردند كه ايستادگي در برابر امريكا كاري عبث است چراكه ما توانايي مقابله با اين كشور و همپيمانان آن را نداريم و لذا بايد سعي كنيم تا با كمترين باج بيشترين همراهي امريكا را به دست آوريم!
اما خط مقاومت در برابر امريكا كه با رهبري داهيانه ولي فقيه از ابتداي انقلاب آغاز شده ثمرات متفاوتي با تحليلهاي خط سازش داشته است. ما امروز چه در عرصه سياسي و چه در عرصه فناورانه پشت امريكا را به خاك ماليدهايم و دور از انتظار نيست كه با عمل به توصيههاي امام خامنهاي مدظلهالعالي در جنگ اقتصادي نيز پيروز شويم. همين تصرف پهپادهاي امريكايي توسط نيروهاي سپاه بيانگر آن است كه قدرت نظامي و فناوري امريكا آنقدر هم كه ميگويند دور از دسترس نيست و با كمي تقوا و هوشياري و دقت ميتوان آر كيو ۱۷۰ و اسكن ايگل را به تور انداخت و پهپاد ايوب را از گنبد آهنين عبور داد. ما در حوزه سياسي نيز بارها و بارها امريكا را شكست دادهايم و نشانه اين شكست همين بس كه وزير امور خارجه امريكا كه روزگاري با اشاره وي دولتها در آسيا و آفريقا سقوط ميكردند، در برابر قدرت ايران مستأصل ميگردد و از ايران ميخواهد كه با امريكا مذاكره كند. پس امروز نيز بايد به خط ولايت اعتماد بيش از پيشي داشت و از وقايعي كه در دور و بر ميگذرد درس عبرت گرفت.
اصليترين شرط ايرانيان براي مذاكره با امريكا رهبر معظم انقلاب اسلامي تنها مقامي هستند كه ميتوانند در خصوص مسئله مذاكره با امريكا اظهار نظر كنند و اين مسئله نيز بدان جهت است كه مذاكره با امريكا ارتباط ويژهاي با مسئله انقلاب اسلامي دارد. با اين حال به نظر ميرسد كه ملت ايران براي مذاكره با امريكا شرط و شروط خاصي دارد و تا زماني كه امريكاييها از مذاكره به عنوان هويج در كنار چماق تحريمها استفاده نمايند، ايران تن به مذاكره نخواهد داد.
شايد يكي از اصليترين شروط ايران براي مذاكره را بايد جبران گذشته سياه امريكا در قبال ملت ايران بدانيم. از ۲۸ مرداد سال ۱۳۳۲ تا به امروز امريكاييها بارها و بارها خصومت و عناد خود را با ملت ايران آشكار كردهاند و بهخصوص پس از انقلاب به شدت بر اين عناد افزودهاند تا جايي كه امروز بيماران ايراني نيز مورد تحريم بانكهاي غربي قرار گرفتهاند و داروهاي مورد نياز آنها به دليل تحريم به كشور وارد نميشود، بنابراين اصليترين شرط ايرانيان براي مذاكره با امريكا عذرخواهي و ابراز ندامت از اين گذشته سياه و همچنين جبران مافات است. شايد در چنين شرايطي بتوان به مسئله مذاكره نيز فكر كرد، هرچند هنوز هم اختلافات ريشهداري مانند مسئله فلسطين ميان ايران و امريكا پابرجا خواهد بود.
اما در نهايت بايد گفت كه چه پيشنهاد مذاكره با ايران و چه نقض حريم هوايي ايران توسط پهپادها از يك ويژگي امريكا برميخيزد و آن خوي استكباري كاخ سفيد است. آنها نميتوانند عزت و سرافرازي ملت مسلمان ايران را ببينند و در اين راه از هر اقدامي براي شكست ملت ايران استفاده خواهند كرد. خواه اين ابزار مذاكره باشد و خواه استفاده از عقاب تيزبين!
