ويژگيهاي منحصر به فرد بسيج و حضور آگاهانه و خالصانه در تمامي عرصههاي سخت انقلاب، از مقابله با توطئه تجزيه قومي دشمنان، تروريسم كور، جنگ تحميلي و به ويژه در عرصه مقابله با جنگ نرم دشمنان، بسيج را به پديده استثنايي انقلاب اسلامي تبديل كرده است كه آثار و دستاوردهاي آن را نه تنها در حصار مرزهاي رسمي ايران، بلكه بايد در عرصههاي مختلف جهان و به ويژه در جهان اسلام آشكارا ديد. پيروزي حزب الله در جنگ ۳۳ روزه و مقاومت فلسطين در انتفاضههاي اول و دوم و جنگ ۲۲ روزه و. . . تنها گوشههايي از آثار گسترش تفكر بسيج در جهان اسلام است.
اما تحولات جديد و تنوع عرصههاي تقابل دشمنان با انقلاب اسلامي كه اين روزها يكي از جلوههاي آن در تشديد تحريمهاي اقتصادي تبلور يافته و در اين تهديد، پايگاه مردمي نظام اسلامي و اعتماد مردم به نظام را هدف گرفته است ضرورت تحول در بسيج، مبتني بر مؤلفههاي تهديدات جديد را الزامي مينمايد. در اين زمينه به نكاتي چند ميتوان اشاره كرد:
الف) قابليتها و كارآمدي بسيج در عرصههاي مختلف سياسي و اجتماعي، بسيج را به آماج هجوم اصلي دشمنان تبديل كرده است. به همين دليل در سالهاي اخير و به ويژه در جريان فتنه بعد از انتخابات دهم رياستجمهوري و حتي قبل از آن بسيج به نقطه اصلي شعارهاي جريان فتنه تبديل شده بود، شعارهايي كه هدايت آن از كانون راديو رژيم صهيونيستي يا صداي امريكا هدايت ميشد. اين روند در شرايط گسترش و تنوع تهديدات ابعاد مضاعفي خواهد يافت.
ب) توسعه جنگ رواني دشمن و تنوع شبكههاي ماهوارهاي و آسيبهاي اجتماعي، با توجه به گذر نسلي، بسيج و به ويژه نسل جوان آن را در معرض خطر قرار داده است. براين اساس تقويت مباني و مؤلفههاي ارزشي و انقلابي، تقواي فردي و اجتماعي، روحيه ايثار و از خودگذشتگي و. . . از ضروريات اصلي بسيج در شرايط كنوني است.
ج) نهادينهكردن تفكر بسيجي و تبديل آن به الگويي براي زيست اجتماعي و به تبع آن فكر و فرهنگ جامعه، ماندگاري اين پديده استثنايي تاريخ معاصر را تضمين ميكند. تحقق اين مهم مستلزم بهرهگيري از ظرفيت نخبگان بسيج، مراكز ايدهپردازي و. . . است.
د) پيچيدگي شرايط و مشكلات آينده، كارآمدي بيشتري از بسيج را متصور ساخته است. در اين زمينه مقام معظم رهبري در ديدار خود با بسيجيان استان خراسان شمالي درتاريخ ۲۴/۷/۱۳۹۱ بسيج را كليد طلايي و هديه خداوند به مردم ايران دانستند و يادآور شدند كه بسيج همچنان كه تاكنون گرههاي فراواني را از چرخه انقلاب زدوده است، در آينده نيز پيش برنده مسائل مهم و مورد نياز جامعه خواهد بود و ايشان در اين زمينه يادآور ميشوند: «كشور در آينده مسائل مهمتري در پيش دارد- نميگويم مشكلات مهمتر- ممكن است مشكلات روز به روز كاهش پيدا كند، اما مسائل مهمتري است، كارهاي بزرگتري هست ما كه نميخواهيم به عنوان يك ملت به دور خودمان حصار بكشيم كه اگر اين كار را هم بكنيم رشد متوقف نخواهد ماند، اما نگاه ما نگاه وسيع است، در طول تاريخ و در عرض جهان، اين نگاه گسترده است. ملتي با چنين آرمانهايي، با يك چنين همت بلندي، با يك چنين افق دوري، خيلي مسائل در پيش دارد. اين مسائل احتياج دارد به خصوصياتي كه در بسيج هست.»