كميسيون فرهنگي مجلس آب پاكي را روي دست لاله ريخت. بيژن نوباوه در گفتوگويي با اعلام مخالفت صريح كميسيون فرهنگي با ساخت لاله، دلايل كميسيون را براي ساخته نشدن اين پروژه بيان داشت و از وضعيت كنوني سينماي ايران گلايه كرد. اعلام مخالفت مجلس با «لاله» چند روز پس از مراسم افطار رئيسجمهور با سينماگران اتفاق افتاد كه در آن احمدينژاد حمايت خود را از ساخت لاله اعلام كرده بود و بعضي از حضار نيز در سخناني از «لاله» تجليل كردند.
اعلام مخالفت مجلس و پافشاري دولت ميتواند باعث ايجاد باب جديدي در مناسبات غيردوستانه مجلس نهم و دولت دهم باشد؛ دولتي كه احتمالاً ميخواست با ساخت «لاله» يك اختتاميه بينالمللي براي پرونده فرهنگي خود ثبت كند.
لاله دولتي است يا خصوصي؟
لاله پروژهاي دولتي است، زيرا از ابتداي مطرح شدن داستان «لاله» اين دولت بود كه به عنوان حامي و صاحب طرح معرفي شد. مخصوصاً رئيس دفتر رئيسجمهور كه زمينه ديدار نيكنژاد و احمدينژاد را فراهم كرد و باعث شد در آن ديدار احمدي نژاد موافقت خود را با ساخت لاله اعلام و اكنون نيز مركز گسترش سينماي مستند را مأمور ساخت آن كند.
همين نكته مورد خوبي بود تا حساسيت مخالفان دولت برانگيخته شود و بر روي اين موضوع به اصطلاح زوم كنند. اما از سوي ديگر «لاله» پروژهاي غيردولتي است، زيرا نيكنژاد از جذب سرمايههاي غيردولتي و به خصوص آوردن سرمايهگذارهاي خارجي و به خدمت گرفتن بازيگران هاليوودي براي ايفاي نقش در لاله خبر داده بود. گويا سرمايههايي كه خارجيها براي اين فيلم آورده بودند، از سهم بخش دولتي بالاتر بوده و در ضمن پشتوانه خوبي براي گرفتن مجوز اكران بينالمللي فيلم به شمار ميرفت. تاكنون نام چند كشور خارجي كه حاضر به سرمايهگذاري در پروژه «لاله» بودند، مطرح شده است.
يكي از دلايل كساني كه با دخالت مجلس در ساخت لاله مخالف بودند، اين ادعا بود كه اين فيلم با هزينه يك سرمايهگذار خارجي ساخته خواهد شد. همچنين مسعود اطيابي كه به صورت موازي ميخواهد فيلمي با موضوع «لاله» بسازد نيز بر روي بودجه غيردولتياش مانور زيادي ميدهد.
مجلس وارد شد
ورود مجلس به قضيه ساختن فيلم «لاله» به كمي بعد از رسانهاي شدن اين فيلم در رسانهها و ايجاد موج منفي درباره اين فيلم باز ميگردد. كميسيون فرهنگي مجلس نهم در سال اول فعاليت خود رودرروي وزارت ارشاد دولت دهم قرار گرفته كه از ابتداي امسال سينما برايش دردسرآفريني ميكند.
اكران نوروزي اولين مشكل وزارت ارشاد در سال ۹۱ بود و داستانش تا همين امروز كش پيدا كرده، روزي اين مشكل بين دو قطب حوزه هنري و شوراي صنفي نمايان ميشود و روز ديگر در قالب مخالفت مجلس با پروژه مورد علاقه رئيسجمهور يعني «لاله» كه به قول سازندگانش قرار است تصوير زن امروز ايران را در عرصه بينالمللي به نمايش بگذارد. مجلس ابتداي ورودش به ماجراي لاله را با احضار وزير ارشاد و رئيس سازمان سينمايي آغاز كرد و بعد از اعلام مخالفت اوليه قرار شد كه فيلمنامه را به كميسيون فرهنگي بفرستند تا بعد از تأييد آنها، فيلم ساخته شود. البته قبل از فرستادن فيلمنامه، عملاً پيشتوليد لاله آغاز شده بود.
فيلمنامه را خوانديم و نخواستيم
در شرايطي كه پيشتوليد فيلم لاله بيسر و صدا آغاز شده بود، چانهزنيها براي تسهيل امور ساخت لاله صورت ميگرفت، از وزير ارشاد گرفته تا رئيس سازمان سينمايي و مدير مركز سينماي مستند و تجربي، همه بسيج شده بودند تا لاله را روي غلتك توليد قرار دهند. كميسيون فرهنگي مجلس نيز قرار شد كه برحسب وظايف نظارتي خود، فيلمنامه را مطالعه كند و نظر خود را براي ساخت فيلم اعلام كند. به نظر نميرسيد كه با شرايط فراهم شده، مشكلي در ادامه كار به وجود آيد و حتي اعلام شد در مهرماه اين فيلم كليد خواهد خورد.
اما درست زماني كه همه منتظر شنيدن «بله» كميسيون فرهنگي بودند، با «نه»اي مواجه شدند كه كل برنامههاي «لاله» را بههم ريخت. بيژن نوباوه در گفتوگو با خبرگزاري مهر با اعلام اينكه كميسيون فرهنگي فيلمنامه «لاله» را مطالعه كرده، از مخالفت صريح مجلس با ساخت اين فيلم خبر داد. نوباوه گفت:« اعضاي كميسيون فرهنگي مجلس معتقدند اين اولويت با توجه به شرايطي كه سينماي ايران در آن به سر ميبرد، به خصوص معاونت سينمايي وزارت ارشاد كه هيچ نقشه راه مشخصي براي آينده فعاليتهاي سينمايي ندارد، ضروري نيست و كمكي به روند پيشرفت سينماي ايران نميكند.»
وي تأكيد كرد: «از همينرو براساس اختيارات قانوني درباره ساخت اين پروژه اظهارنظر ميكنيم و اگر اين اظهارنظر به عنوان يك مرجع قانونگذار رعايت نشود، از مسير قانوني و اختياراتي كه داريم، اعمال نظر خواهيم كرد». عضو كميسيون فرهنگي در مورد ادعاي سازندگان فيلم مبني بر نشان دادن تصوير مثبتي از زن ايراني در جهان از طريق «لاله» گفت: «اين توضيح يا به عبارت بهتر اين توجيه، غيرمنطقي است، چراكه تغيير نگاه نسبت به جامعه ايراني اين نيست كه صرفاً يك زن راليباز نشان داده و گفته شود چنين زناني در ايران فعال هستند و حال اينكه وجود چنين زناني در ايران براي دنياي غرب اهميت ندارد، چراكه خودشان بسياري از اين موارد را ديدهاند و ساخت چنين فيلمهايي جذابيت موضوعي براي آنها ندارد.»
وي در ادامه افزود: «از سوي ديگر همه ما ميدانيم كه چهره واقعي زن ايراني با نشان دادن چنين دغدغههايي مطرح نميشود، بلكه پيشرفتهاي علمي در كشور ما ۱۱ برابر جهان است كه بخش مهمي از اين پيشرفتهاي علمي متعلق به زنان و دختران ايراني به خصوص دانشجويان است و حال اينكه اگر بخواهيم نگاهي منطقي به زن ايراني داشته باشيم، بايد همين پيشرفتهاي علمي را مدنظر قرار دهيم.»
حال بايد ديد آيا دولت بر موضع خود پافشاري ميكند و در مهرماه رسماً پروژه لاله را كليد ميزند يا اينكه در مقابل مخالفت كميسيون كرنش ميكند و از سرشاخشدن با كميسيوني كه اكثر اعضاي آن از مخالفان سرسخت دولت به شمار ميروند، خودداري ميكند.
