جديدترين نشست كشورهاي عضو آسهآن در كامبوج برگزار شد تا اعضا گامهاي جديدي براي توسعه اين اتحاديه اقتصادي و سياسي بردارند. اين نشست در كنار تحولات داخلي و اقدامات صورت گرفته از سوي اعضا براي رسيدن به توافقات بيشتر داراي ابعاد حاشيهاي نيز بود. از مهمترين اين حاشيهها عملكردهاي امريكا و چين است. از طرف امريكا، هيلاري كلينتون وزير خارجه امريكا و از طرف چين نيز يانگ جيه چي وزير امور خارجه در نشست كامبوج حضور يافته بودند. طرفين در كنار رايزني دوجانبه و مطرح شدن برخي مسائل دو جانبه در حوزه اتحاديه نيز فعاليتهاي گستردهاي داشتهاند. در باب رفتارهاي دو كشور در نشست مذكور رقابتي همهجانبه را ميتوان مشاهده كرد به گونهاي كه هر كدام تلاش كردهاند تا فرآيند اجلاس را به سمت خواستههاي خود هدايت كنند. اين رقابت فراگير در دو حوزه قابل توجه است.
اولاً با توجه به شرايط حاكم بر ساختار اقتصادي آسهآن و جايگاهي كه در حوزه تجارت و اقتصاد بينالملل كسب كرده است رقابت بسياري از كشورها براي روابط اقتصادي با اين اتحاديه شدت گرفته است. در اين چارچوب نيز امريكاييها تلاش بسياري كردهاند تا نشست اخير را به محلي براي رسيدن به منافع اقتصادي مبدل سازند چنانكه هيلاري كلينتون در رايزني با مقامات كشورهاي عضو اين اتحاديه اين امر را مورد تأكيد قرار داد. امريكا تلاش دارد تا با رويكرد اقتصادي به آسهآن از يك سو از ظرفيتهاي آن براي بهبود اقتصاد خود بهرهمند شود تا شايد گامي براي تبليغات انتخاباتي اوباما باشد. از سوي ديگر واشنگتن با سوق دادن آسهآن به سمت غرب تلاش ميكند تا چين را از مؤلفههاي اقتصادي منطقهاي محروم سازد. به عبارت ديگر امريكا هم بهبود اقتصادي خود را طلب ميكند و هم به دنبال ضربه زدن اقتصادي به چين از طريق آسهآن است. در نقطه مقابل چين نيز تلاش دارد از آسهآن براي رسيدن به مقاصد اقتصادي بهرهمند شود البته نگاه چين به آسهآن همگرايي منطقهاي است تا راه نفوذ غرب به منطقه مسدود شود. به عبارتي ديگر چين هم به دنبال اهداف اقتصادي خويش تلاش دارد از همگرايي منطقه براي مقابله با نفوذ و سلطهطلبي اقتصادي غرب نيز مقابله كند. بر اين اساس نشست آسهآن را ميتوان عرصه رقابت اقتصادي ميان چين و امريكا دانست.
ثانياً محور ديگر تحرك امريكا و چين در آسهآن را ابعاد امنيتي تشكيل ميدهد. امريكا تلاش دارد تا با ايجاد شكاف در ميان اعضاي آسهآن و تحرك آنها به سهمخواهي در عرصه درياي چين فضايي امنيتي را بر شرق آسيا حاكم سازد. اين امر را در رايزنيهاي كلينتون در آسهآن و نيز سفرهاي وي به ويتنام ميتوان مشاهده كرد. در نقطه مقابل چين تلاش كرده تا در نشست آسهآن از ميزان تنش ميان چين و ساير همسايگان درياي چين كاسته شود براين اساس نيز پكن بر اصل روند سياسي براي رسيدن به اين فرآيند تأكيد كرد. بررسي عملكردهاي امنيتي امريكا و چين نشان ميدهد كه هر كدام از آنها روندي جداگانه را پيگيري ميكنند. امريكاييها به آشوب كشيدن منطقه را راهكاري ميدانند كه در لواي آن ميتوانند اهداف منطقهاي از جمله فروش تسليحات، نظامي كردن منطقه و اعمال فشار بر چين را اجرايي سازند. چين نگاهي امنيتي براي برقراري ثبات در منطقه دارد و تأكيد ميكند كه آسهآن ميتواند راهكاري باشد براي رسيدن به منطقهاي بدون تنش كه براساس منافع منطقهاي اجرايي شده است.
بررسي آنچه ذكر شد ميتوان گفت كه نشست كنوني آسهآن بيش از آنكه عرصه همگرايي اعضا باشد به صحنه رقابت ميان چين و امريكا مبدل شده، رقابتي كه هر كدام در آن تلاش داشتند ضمن توسعه جايگاه در آسهآن از طريق اين روابط به منافع ديگري تأثيرگذارند و چالشهايي را پيش روي طرف مقابل قرار دهند. هرچند كه هيچ كدام نتوانستند به برتري نسبي دست يابند اما اين نشست زمينهاي شد براي ادامه رقابت طرفين در محيط منطقهاي كه در آينده ابعاد گستردهتري خواهد يافت.
