نشت نفت در اردل اتفاق ناخوشايندي بود كه در پي آن و به دليل نفوذ به منابع آبي زيرزميني علاوه بر آلودگي آب شرب تعداد زيادي از ماهيان استخرهاي پرورش ماهي اين منطقه را نيز به كام مرگ كشاند و خسارتهاي جبران ناپذيري براي كشاورزان و مردم اين منطقه به بار آورد. هرچند كارشناسان علت آلودگي نفتي آب اين منطقه را شكستن لولههاي نفت از خط لوله انتقالي مارون به اصفهان در نتيجه بروز رانش زمين در منطقه سرخون و ميانكوه شهرستان اردل در دهه ۶۰ ميدانند اما سؤال اينجاست كه چرا تاكنون براي اين نشت مواد نفتي چارهاي انديشيده نشده است تا هم جلو هدر رفت اين سرمايه ملي گرفته شود و هم منابع آبي اين منطقه سالم و پاك بماند.
ميانكوه و كوهي از مشكلات
بخش «ميانكوه» از توابع شهرستان اردل شامل سه دهستان «سرخون»، «هلو سعد» و «شليل» است و در فاصله ۹۵ كيلومتري مركز چهارمحال و بختياري واقع شده، در اواسط دهه ۶۰ خط لوله انتقال نفت خام مارون- اصفهان بر اثر رانش زمين در منطقه ميانكوه شهرستان اردل شكسته و موجب نفوذ و آلودگي نفتي اين منطقه شد. اما حالا بر اثر نشت نفت به منابع آب منطقه ميانكوه آب شرب ۱۸ روستاي اين منطقه به نفت آلوده شده و سلامت مردم و محصولات غذايي و شيلات توليدي اين منطقه را با تهديد مواجه كرده است.
اهالي اين روستا به علت آلوده بودن آب آشاميدني از يك ماه پيش تاكنون از آبهاي بسته بندي و آب معدني استفاده ميكنند. روستاي سرخون در مسير خط انتقال خوزستان به پالايشگاه نفت اصفهان قرار دارد و به اين علت كه پالايش اوليه نفت ابتدا در تلمبه خانه «گندمكار» در مجاورت روستاي سرخون انجام شده و سپس به پالايشگاه نفت اصفهان منتقل ميشود ديدن نشت نفت در نقاط مختلف اين منطقه براي مردم به صحنهاي عادي بدل شده است اما طي يك سال گذشته اين آلودگي به منابع آبي نيز منتقل شده و مردم نه ميتوانند از اين آب بنوشند و نه با آن دامهاي خود را سيراب كنند.
آب سالم تنها ۲ ساعت در شبانه روز
مدير آب و فاضلاب روستايي شهرستان اردل با تأييد متصاعد شدن بوي نفت از منطقه و تغيير طعم و مزه و رنگ آبهاي جاري و چاهها و قنوات گفت: خط لوله نفت جاده ايذه خوزستان به اصفهان يك بار در دهه ۶۰ شكسته شد و تمام منطقه را فرا گرفت اما اثر سوء آن محدود به همان زمان نبود و هم اكنون نيز در مواقع بارندگي با كدري آب در اين منطقه مواجه هستيم.
محمد كريمي با اشاره به اينكه مجتمع آبرساني سرخون آب آشاميدني هشت روستاي بالادست و پايين دست منطقه سرخون اردل را تأمين ميكند، افزود: پس از بروز مشكلات مذكور و بالا گرفتن شكايات مردمي نسبت به وضعيت نامناسب آب آشاميدني اين منطقه، دستگاههاي اجرايي متولي اين موضوع وارد عمل شدند و نمونه گيريهاي مجدد آغاز و در بررسيهاي آزمايشگاهي مشخص شد آب، آلوده به نفت است.
مديركل حفاظت محيط زيست چهارمحال و بختياري نيز با اشاره به اينكه دفن غيراصولي لجنهاي نفتي تلمبه خانه گندمكار نيز بر اين آلودگي افزوده است، گفت: آبرساني به منطقه سرخون هم اكنون از طريق آبرساني سيار صورت ميگيرد. يوسفپور افزود: آب چشمه سرخون تاكنون از مدار خارج نشده است و شهروندان ۱۵ روستاي اين منطقه براي مصارف غير شربي از اين آب استفاده ميكنند و طي تقسيم بنديهاي صورت گرفته ساكنان هر روستا دو ساعت در طول شبانه روز از آب سالم بهرهمند ميشوند.
اثر سوء مواد نفتي تأييد شد رئيس مركز تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي چهارمحال و بختياري نيز با بيان اينكه آلودگي نفتي آب بخش ميانكوه اردل در استان چهارمحال و بختياري قطعي است، گفت: اثر سوء اين آلودگي بر محصولات كشاورزي توسط كارشناسان مركز تحقيقات استان در حال بررسي است.
روانبخش رئيسيان با بيان اينكه طي ۱۰ روز گذشته بازديدهايي مستمر از منابع آبي اين منطقه انجام شده، اظهار داشت: با توجه به اينكه بازديد از اين منطقه بايد در بازههاي زماني مشخص انجام شود، براي اعلام اثرات آلودگي بر محصولات كشاورزي به بررسي بيشتر نياز است اما قطعاً اين آلودگي نفتي كه زمان زيادي نيز از آن ميگذرد تأثيرات منفي بر كشاورزي منطقه و آلودگي محصولات توليد را به همراه داشته است. وي افزود: مركز تحقيقات كشاورزي چهارمحال و بختياري، ميزان استاندارد و حد مجاز آلودگي را از مراكز مربوط دريافت كرده و در حال بررسي ميزان انحراف آلودگي نفتي اين منطقه از حد مجاز در آبهاي كشاورزي است. رئيسيان تصريح كرد: با انجام بازديدهايي طي دو هفته آينده، نتيجه قطعي اين آزمايشها تا ۱۰ روز ديگر اعلام ميشود.
شركت نفت اجازه استفاده از چاه را نميدهد
مسئول روابط عمومي شركت آب و فاضلاب روستايي چهارمحال و بختياري از اتمام اجراي خطوط لوله انتقال آب جايگزين چشمه آب آلوده به نفت منطقه سرخون شهرستان اردل خبر داد.
فرشاد متقي با اعلام اين خبر گفت: بر اساس مصوبه شوراي تأمين آب شهرستان اردل، جايگزيني چاه آب تلمبه خانه گندمكار موسوم به «شركت نفت» براي منطقه سرخون اين شهرستان در دستور كار قرار گرفت.
متقي با اشاره به اينكه با وجود اتمام خط انتقال آب اين چشمه، مسئولان تلمبهخانه گندمكار اجازه بهرهبرداري از آب اين چاه را به امور آبفا روستايي شهرستان اردل نميدهند، همكاري مسئولان تلمبه خانه گندمكار با امور آبفا روستايي اردل براي تأمين آب شرب سالم براي مردم منطقه سرخون را خواستار شد و تصريح كرد: با وارد شدن آب اين چاه در مدار، ۲ هزار و ۶۰۰ نفر جمعيت روستاهاي سرخون اوليا، سرخون سفلي و سرخون قيصري از آب شرب سالم و بهداشتي بهرهمند ميشوند. مسئول روابط عمومي شركت آبفا روستايي چهارمحال و بختياري طول خط انتقال چاه تلمبه خانه گندمكار به مجتمع سرخون را ۸ هزار و ۵۰۰ متر اعلام كرد و افزود: براي اجراي اين پروژه بيش از ۵ ميليارد ريال هزينه شده است.
متقي با بيان اين مطلب كه در حال حاضرآب آلوده به نفت منطقه سرخون در شبكههاي آبرساني براي مصارف غيرشرب استفاده و از طريق آبرساني سيار آب شرب مورد نياز ساكنان اين منطقه تأمين ميشود، خاطرنشان كرد: آب شرب روستاهاي «ملك شير»، «توله دان»، «سره زرد»، «اسلام آباد»، «وره زرد» و «قاهيدان» از آب چشمه بردگوري و قناتهاي موجود در روستاي شياسي تأمين ميشود.
