جام جم آنلاين: نگاهي به فهرست كالاهاي وارداتي از كشور چين که از گمرک ايران دريافت شده ، نشان ميدهد در كنار اقلام ضروري و كالاهاي واسطهاي و سرمايهاي، برخي كالاها نيز به كشور وارد شده كه به قول معروف در قوطي هيچ عطاري نمونه آن پيدا نميشود.
كالاهايي كه برخي از آنها در زمان ورود سر و صداي زيادي به پاكرده و برخي هم در عين عجيب و غريب بودن خيلي بيسروصدا وارد كشور شده است.
جالب اينجاست كه برخي از اين كالاها به دستور كارگروه حمايت از توليدكنندگان دولت با نرخ ارز دولتي وارد ايران ميشوند. به عنوان مثال ميتوان از چيپس، زيپ، ميز بيليارد و مانكن نام برد.
بد نيست نگاهي به اين كالاها داشته باشيم.
ابزار آلات
قلاب ماهيگيري
ايران در سال ۸۷ چيزي بالغ بر ۹۰ هزار دلار قلاب ماهي وارد كرده است و دوباره در سال ۸۹ به نوشته گمرك ايران ۱۵۱ هزار دلار اقدام به واردات كرده است.
هرچند اين قلابها هيچ صيد خوبي براي ايران به ارمغان نياوردند اما شاه ماهي بزرگي به نام بازار ايران را براي چشم باداميها صيد كردند.
چكش و پتك
اين دو قلم با ورودشان به بازار ابزارآلات ايران در سال ۸۷ حدود ۲۱۸ هزار دلار درآمد براي چين به ارمغان بردهاند. اين روند در سال ۸۹ ادامه داشت و ۲۰۰ هزار دلار را از ايران خارج كرد.
سيم خاردار، پيچ و پونز
سه مصنوع فلزي كه البته هيچ نيازي به تكنولوژي پيچيدهاي جهت توليد ندارد و با فناوري بسيار سادهاي داخل ايران توليد ميشود جزو آمار كالاهاي وارداتي از كشور چين است. اين در حالي است كه مواد اوليه و تكنولوژي ساخت آنها بخوبي در كشور مهياست.
حجم واردات اين قلم كالاها در سال ۸۷ توسط اداره گمرك ايران ۴۷۱ هزار دلار بوده است، اما اين رقم در سال ۸۹ به ۷۱۹ هزار دلار رسيده است.
تراز بنايي
ساختمانسازي و علوم مربوطه اگرچه نيازمند به ابزار دقيق است، اما به واقع برخي از اين گونه وسايل نيازمند حساسيت بالايي نيستند و امكان توليد آنها در داخل مرزهاي كشورمان بوده و هست كه از جمله اينها ميتوان به تراز بنايي اشاره كرد.
اما ايران براي واردات اين وسيله از چين سال ۸۷، ۹۲۹ هزار دلار هزينه كرده است. اين ترازهاي چيني توانستند بسياري از ساختمانهاي ايراني را صاف و قائم بسازند، ولي حجم زيادي از دلارهاي نفتي ايران را سرازير اقتصاد كشور چين كرد.
روند اين گونه واردات بيرويه در سال ۸۹ نيز ادامه داشت تا جايي كه در اين سال، ۳۷۸ هزار دلار دوباره از ايران به سمت چين ارسال شده و در واقع اين وسيله توانسته تراز تجاري ايران را از قاعده خود خارج كند، نه اينكه باعث ترازشدن آن شده باشد.
شبرنگ
اين ماده يا وسيله هميشه براي اخطار دادن به كار رفته است، اما اين بار شبرنگهاي چيني نتوانستند به مسوولان مربوطه ايران اخطار بدهند كه واقعا اقتصاد ايران توسط كشور سازنده آنها تهديد شده است.
شبرنگهاي چيني كه امروزه شايد در گوشه و كنار ايران مصرف شدهاند در سال ۸۷ با مبلغ ۱۸۰ هزار دلار و سال ۸۹ در جديدترين آمار گمرك ايران با مبلغ ۲۶۸ هزار دلار وارد بازار ايران شدند و هرگز نتوانستند به وظيفه اصلي خود يعني اخطاردادن عمل كنند.
تيغه برف پاككن
اگرچه در سالهاي ۸۶ تا ۸۸ ايران شاهد كمترين ميزان بارش و درگيرمسائل خشكسالي بوده، اما اين خشكسالي هم نتوانست جلوي واردات ۲۱۱ هزار دلاري تيغه برفپاككن اتومبيل را از چين بگيرد.
اين قلم كالا براي واردكنندگانشان آنقدر سودآور بوده است كه سال ۸۹ هم روند افزايشي را شاهد بودهايم بهگونهاي كه اين تيغهها به جاي پاككردن قطرات باران از شيشه اتومبيلهاي ايراني حجم زيادي از دلارهاي نفتي ايران را براي توليدكنندگان چيني جمعآوري كردهاند. در اين سال ۷۲۶ هزار دلار هزينه اين واردات شده است.
بهداشتي و آرايشي
تيغ سلماني
تيغ سلماني، نامي ديگر در فهرست وروديهاي چيني به ايران است، اگرچه در اين زمينه توليداتي دارد، اما اين تيغهاي چيني بود كه توانست حصار مرزهاي ايران را بشكافد و راه به داخل ايران داشته باشد.
بازرگانان ايراني در سال ۸۷ براي واردات اين كالاي چيني تنها ۳۵۲۲ دلار هزينه كرده بودند، اما همين تيغهاي چيني سال ۸۹ با رشدي تقريبا ۱۰ برابر راهي ايران شد و ۳۷ هزار دلار را از سرمايههاي ايراني كاست و به تجار چيني داد.
سنجاقسر و سنجاق فردهنده مو
اين كالا اگرچه ساده و بدون نياز به تكنولوژي بالا توليد ميشود، اما در سال ۸۷ با هزينهشدن يك ميليون دلار به كشور وارد شده است. جالبتر اينكه همين روند ادامه داشته و با افزايشي چشمگير در سال ۸۹ طبق آمار منتشرشده و با هزينهاي معادل ۶/۳ ميليون دلار بازهم به سمت بازار داخلي ايران سرازير شده است.
نساجي
دكمه
با توجه به اعداد و ارقام مربوط به واردات دكمه كه به عنوان ابتداييترين وسيله در منزل و جعبه خياطي اكثر منازل موجود است، متوجه خواهيم شد كه اين وسيله هرگز بيارزش نبوده و در مجموع رقم بسيار زيادي از دلارهاي نفتي ايران را براي واردات آن از دست دادهايم.
ايران در سال ۸۷ براي وارد كردن اين وسيله كوچك و بهظاهر بيارزش از دومين شريك تجاري خود يعني چين مبلغ ۳۳۷ هزار دلار هزينه كرده است كه اين روند در سال ۸۹ نيز ادامه داشته و به مبلغ ۳۴۸ هزار دلار رسيده است.
كراوات و پاپيون
۲ كالاي ذكر شده اگر چه زياد با قوانين و عرف جامعه ايران سازگار نيست، اما اعداد و ارقام اختصاص يافته براي واردات آنها شايد كمي متفاوت بوده ، به طوري كه تنها در سال ۸۷ چيزي حدود ۱۵ هزار دلار براي واردات اين كالاها هزينه شده است، اما بررسي بيشتر در آمارهاي سال ۸۹ شايد نشاندهنده كاهش ارزش دلاري كالاهاي مذكور باشد، اما به دليل نوسانات قيمت دلار باعث شده كه ارزش ريالي آن تقريبا معادل ارزش ريالي سال ۸۷ باقي بماند.
انواع زيپ
صنايع نساجي و زيرمجموعههاي اين صنعت در ايران دوران بسيار سختي را سپري ميكند، به طوري كه طبق آمار ارگانها و سازمانهاي دولتي و خصوصي بسياري از واحدهاي توليدي پوشاك ايران به دليل واردات بيرويه پوشاك از چين و تركيه در خطر ورشكستگي است، اما درست در همين شرايط در سال ۸۷، ۱۷۵ هزار دلار انواع زيپ را وارد مرزهاي ايران كرده است، شايد اين زيپها قرار بوده پوشاك ايراني را كامل و تنپوش مناسبي براي هموطنان ما و ديگر كشورها باشد، اما سال ۸۹ دوباره ۴۸۵ هزار دلار زيپ وارد بازار مصرفي ايران شده است.
مانكن خياطي
چندي پيش استفاده از مانكنهاي خياطي در ويترين بسياري از بوتيكهاي ايران مشكلساز شده بود، اما بد نيست كه بدانيم مانكنهاي چيني داخل اين مغازهها در سال ۸۷ با ۱۲۴ هزار دلار وارد كشور شده است تا با لباسهاي تنشان توجه خريداران ايراني را جلب كنند، البته بيشتر اين لباسها هم مانند صاحبان مصنوعي آنها وارداتي بودند از خارج مرزهاي ايران به مغازهها رسيد، ولي اين تجارت آنچنان پرسود بوده كه تجار ايراني ۲ سال بعد يعني سال ۸۹ حدود ۵۰۰ هزار دلار براي خريد آنها هزينه كرده و از كشور خارج کرده اند.
مواد غذايي
كچاپ و انواع سس گوجهفرنگي
همه ما تبليغات بسيار گسترده اين محصولات را در گوشه و كنار شهرمان يا از تلويزيون ميبينيم كه اين موضوع حاكي از انبوه توليد اينگونه محصولات در كشورمان است.
اگرچه كشتزارها و مزارع ما توان توليد انبوهي از گوجهفرنگي را دارند، اما متاسفانه صنايع جانبي و تبديلي در ايران مناسب نيست بنابراين بسياري از تجار از اين فرصت استفاده كردند و انواع كچاپ و سس گوجه چيني را روانه بازار ايران كردند.
با كمي توجه به آمار و ارقام ارائهشده از طرف گمرك جمهوري اسلامي ايران درمييابيم كه اين محصولات پيشينه واردات مستقيم از چين را به ايران نداشت، اما در سال ۸۹ انواع سس گوجهفرنگي چيني مبلغ ۱۳۰۳۸ دلار نفتي ايران را راهي چين كرد.
پرتقال
اين ميوه همهپسند كه در بخشهاي گستردهاي از ايران توليد ميشود و هرساله نزديك به تعطيلات سال نو خبرساز است، توانسته از كشور چين نيز خود را به بازار داخلي ايران برساند به طوري كه طي سال مالي ۸۷ ايرانيها براي پرتقالهاي چيني حدود شش ميليون دلار هزينه كردهاند، اما بازهم به گفته دولتيها براي تعادل بازار اين ميوه در سال ۸۹، ۶۳۷ هزار دلار هزينه شد و اين سوال را بيپاسخ گذاشت كه آيا واقعا باغداران ايراني هرگز نميتوانند نياز مصرف داخلي را تامين كنند؟
لوبيا قرمز، گريپ فروت، سير و نخود فرنگي غلافدار
اما واقعا سوال اصلي بسياري از ايرانيان اين است كه اقلامي چون سير و گريپفروت و لوبيا در ايران نيست كه بايد از چين وارد كشور شود و بدون توجه به آينده صنعت كشاورزي داخل و از همه مهمتر سلامتي هموطنان ميلياردها ريال از كشور خارج شود؟، در صورتي كه بهترين شرايط رشد و گسترش كشاورزي داخل مرزهاي كشور مهياست.
كالاي نامتعارف
پيپ و چوب سيگار
در سال ۸۷، ايران ۱۵۰ هزار دلار پيپ و چوب سيگار چيني وارد كرده است. قوانين منع واردات و تبليغات عليه مصرف سيگار و دخانيات نتوانسته در مورد اين حجم از واردات از چين كارساز باشد، بهطوري كه بازرگانان ايراني تنها ۲ سال بعد از آمار ارائهشده يعني در سال ۸۹ حدود ۵۰۰ هزار دلار از اين دو كالا وارد كردهاند.
عصا، شلاق و تازيانه تعليم
سوال اصلي در مورد اين سه قلم كالا اين است كه آيا واقعا اين سه كالا از مرزهاي ايران وارد شده است و چيزي حدود ۱۱۳ هزار دلار به خود اختصاص داده؟ اگر با كمي دقت به جداول و آمارهاي منتشرشده توسط گمرك ايران توجه كنيم، خواهيم ديد كه جواب سوال مثبت بوده، به طوري كه حتي اين روند ادامه داشته و در سال ۸۹ به چيزي نزديك به ۱۴۲ هزار دلار رسيده است بنابراين رشد قابل ملاحظهاي نيز داشته است، اما معلوم نيست كه آيا تعليم با اين تازيانهها تفاوتي در يادگيري ايجاد كرده است؟
مرجان، كاسه لاكپشت و استخوان
اين سه قلم كالا شايد از جالبترين اجناس وارداتي ايران باشد كه همگي از كشور چين به داخل مرزهاي ايران راه يافت. اگرچه گوشت لاكپشت در چين به عنوان غذايي لذيذ شناخته شده، اما كاسه آن كه در واقع مورد مصرفي براي آنها نيست با ارزهاي دولتي وارد ايران و به سمت بازار صنايع دستي ايران سرازير شد.
در كنار اين، مرجانهاي زيباي درياي چين نيز سر از بازار ايران درآورد و تنها در سال ۸۷، ۱۲ هزار و ۸۱۰ دلار را از صندوق ايران خارج كرد، اما ارزش واردات اين كالاها در سال ۸۹ به ۱۱ هزار و ۵۰۰ دلار رسيد.
ماهيهاي تزئيني آب شيرين و حيوانات زنده
اين شايد از زيباترين كالاهاي وارداتي از چين به ايران بوده است، اما با كمي دقت درمييابيم كه اين زيبايي براي ايران بسيار پرهزينه بوده، البته افتتاح مراكز فروش ماهيها و برخي حيوانات زنده در تهران كه روز به روز شاهد رشد بيش از حد آنها هستيم حاكي از رونق بسيار بالاي اين حرفه و سودآوري آن براي صاحبان و واردكنندگانشان است.
سنگ قبر
شايد اين كالا زياد نام خوشايندي براي خوانندگان نباشد، اما واقعا اين كالا از چين وارد كشور شده و به عنوان يادبود و نشان مزار بستگان ما استفاده ميشود.
اين در حالي است كه ايران خود يكي از صادركنندگان عمده سنگهاي تزئيني و گرانيتي به اروپاست. اگرچه اطلاعات كاملي از واردات اين كالا در سال ۸۹ در دست نيست يا حداقل با اين نام وارد ايران نشده، اما اين كالا با همين نام در سال ۸۷ وارد بازار داخلي ايران شده و با مبلغي معادل ۸۶۸ هزار دلار در دسترس ما قرار گرفته است، اما ظاهرا بنا به دلايل مختلفي اين كالا به نام سنگهاي تزئيني حكاكي شده با كدهاي مختلف از گمركات ديگر كشور وارد ايران شده است.
بامبو
بامبو نامي آشنا در كشور چين است و شايد بتوان گفت كه فقط در اين قاره ميرويد، بنابراين گياه بامبو و مصنوعات توليدي از آن طرفداران زيادي در اين منطقه دارد، اما ديگر كشورها نيز علاقهمند به استفاده از گياه بامبو بودند كه ايرانيان هم جزو آنها قرار گرفتند، بنابراين در سال ۸۷ حدود ۶۵ هزار دلار براي آن هزينه كردند و پس از دو سال علاقه مردم ايران به اين گياه آنچنان بالا رفت كه مبلغ پرداختي براي واردات آن تقريبا ۲.۵ برابر و بالغ بر ۱۵۵ هزار دلار شده بود.
محصولات چاپي
تقويم
تقويم و سررسيد جزو هدايايي است كه اكثر ما نزديك سال جديد از دوستان يا همكاران خود دريافت ميكنيم، ولي چند سالي است كه چينيها تقويم شمسي را هم به چاپ ميرسانند و به ايران صادر ميكنند. ايران براي واردات تقويم شمسي در سال ۸۹ مبلغي بالغ بر ۲۱۵۸۸ دلار هزينه كرده است.
محصولات چاپي و كاتالوگ
به طور كلي چاپخانه و موسسههاي چاپي در ايران با آخرين تكنولوژي موجود است و گاهي به صورت شهركهايي نيز در دسترس ناشران قرار گرفته، اما با تمام اين امكانات ايران از كشور چين طي سال مالي ۸۷، ۹.۵ ميليون دلار كاتالوگ و بروشورهاي چاپي وارد كرده است، حالا با توجه به اين حجم عظيم واردات محصولات چاپي چگونه ميتوان در انتظار شكوفاشدن صنعت چاپ در ايران باشيم؟
كتاب
حالا كه صحبت از چاپ و نشر شده است بد نيست بدانيم ايران كتاب چاپ شده هم از كشور چين وارد كرده است. بله، درست خوانديد كتابهاي فارسي چاپ چين وارد بازار ايران شده است. ناشران ايراني براي اين واردات سال ۸۷، ۲۳۸ هزار دلار هزينه كردهاند، اين روند واردات در سال ۸۹ نيز توانسته ۱۸۷ هزار دلار از اقتصاد ايران خارج كند.
وسايل ورزشي
توپ بدمينتون
اگرچه زادگاه اين ورزش خارج از مرزهاي كشور است و ايران براي رشد اين ورزش به ناچار بايد لوازم آن را از بيرون تهيه كند، اما عدد و ارقام اختصاص يافته به واردات توپ بدمينتون واقعا تعجب هر خوانندهاي را برميانگيزد و از خود ميپرسد واقعا ايران اينقدر از طلاي سياه خود را تبديل به توپ بدمينتون كرده است.
بازرگانان ايران در سال ۸۷ حدود ۱۱۹ هزار دلار را از كشور خارج و به تجار چيني پرداختهاند. واردات اين قلم كالا در سال مالي ۸۹ به ۲۵۰ هزار دلار رسيد.
توپ رنگي پينتبال
ورزش مفرح پينتبال چندي است كه جاي خود را در دل جوانان ايراني باز كرده است، اما شايد بسياري از اين علاقهمندان با خواندن اعداد و ارقامي كه صرفا براي واردات توپ مخصوص اين بازي توسط ايران هزينه شده است، سعي در حفظ ثروت ملي يعني نفت كنند.
ايران سال ۸۷، ۲۱ هزار دلار براي واردات اين وسيله به چين پرداخته است و با رشد حدود هشت هزار دلاري درسال ۸۹ حدود ۳۰ هزار دلار براي اين امر هزينه شده است.
ميز اسنوكر و بيليارد
يكي از ورزشهايي كه بتازگي وارد جامعه ورزشي ايران شده بيليارد و اسنوكر است. ايران در سال ۸۷، ۷۳ هزار و ۲۴۹ دلار به چين پرداخت تا تنها ميز بازي اين ورزش را وارد كشور كند با توجه به اينكه تنها چين صادركننده اين وسيله به ايران نيست و ديگر كشورها هم ميزهايشان را راهي ايران كردهاند، شاهد رشد واردات اين وسيله از چين طي سال مالي ۸۹ بودهايم به صورتي كه ۲۳۰ هزار دلار از سيستم بانكي ايران خارج و به بازارهاي تجاري چين حواله شده است، بنابراين تنها برنده اين بازي تازه وارد به ايران چشم باداميها بودهاند نه تيم اسنوكر ايران!
اشياي تزئيني - هنري
مجسمههاي كوچك و اشياي تزئيني
با كمي دقت متوجه ميشويم كه وجود اين اجناس در فهرست واردات كشور كمي نگرانكننده است. همگي به آثار هنري و صنايع دستي ايران اعتقاد داريم و بسياري از ما حداقل يكي از آنها را در منزل نگهداري ميكنيم، اما با مطالعه اين گزارش شايد دچار شك و ترديد شويد كه آيا واقعا اين ساخته دست هنرمندان ايراني است يا چشم باداميها آن را براي ما فرستادهاند؟ به هر حال مجسمههاي چيني با ورودشان به ايران سال ۸۷ حدود ۲۲۸ هزار دلار را از كشورمان خارج كردند، اما با بيتوجهي مسوولان امر اين روند در سال ۸۹ نيز ادامه داشت و به رقمي بالغ بر ۳۴۲ هزار دلار رسيد.
مصنوعات سبد و حصير
ساخت مصنوعات حصيري تقريبا از گذشته دور به عنوان يكي از حرفههاي سنتي در ايران مشهور بوده است، اما ظاهرا بتازگي حصيرهاي چيني طرفداران زيادي را به خود جلب كرده است. بنابراين امروزه كمتر نسيم خنك حصيرهاي ايراني را تجربه ميكنيم. اين موضوع باعث شده تا در سال ۸۹ شاهد ۵۰ درصد افزايش واردات اينگونه محصولات چيني به ايران باشيم.
تابلوي نقاشي
اگرچه به قول معروف هنر نزد ايرانيان است و بس، اما ظاهرا اين هنرمندان چشمبادامي بودهاند كه توانستند اين ضربالمثل را تغيير دهند و به جاي كلمه ايرانيان نام كشورشان را جايگزين كنند. بله، درست خوانديد، تابلوي نقاشيهاي چيني در سال ۸۷ حدود ۴۰ هزار دلار را از ايران خارج كرد.
اين موضوع اگرچه زياد پرسر و صدا نبود، اما ظاهرا هنرمندان چيني نتوانستند دل مردم ايران را به دست آورند و به همين دليل ورود اين كالا در سال ۸۹ با كاهشي حدود ۱۰ هزار دلاري مواجه شد و در اين سال بازرگانان هنردوست تنها ۲۷ هزار دلار براي واردات تابلوهاي نقاشي چيني پرداختند.
اجناس تزئين درخت كريسمس
طي سال مالي ۸۷ ايران براي واردات اين كالاها حدود ۸۰۰ هزار دلار هزينه كرده است، اما اگر در آمارهايي كه در سال مالي ۸۹ توسط گمرك جمهوري اسلامي ايران منتشر شده كمي دقت كنيم شاهد رشد اين واردات خواهيم بود، به گونهاي كه طي اين سال مالي ايران ۲ برابر رقم قبلي را به اين امر اختصاص داده است.
قاب عكس
ايران براي قابگرفتن عكسهاي يادگاري شهروندانش در سال ۸۷ مبلغ ۱۸۶ هزار دلار به چين پرداخت و همين روند باعث شده تا در سال ۸۹ نيز هموطنانمان مبلغ ۲۹۴ هزار دلار را براي قابگرفتن خاطراتشان به چين بپردازند.