زهرا چيذري - نگراني از كيفيت پايين داروهاي ايراني سالهاست كه در دل بيماران ما رخنه كرده است. بسياري از پزشكان وقتي ميخواهند براي بيماران خود نسخه بپيچند مشابه خارجي داروها را تجويز و توصيه ميكنند؛ مشابهي كه شايد چندين برابر داروي ايراني قيمت داشته باشد و بيماران نيز به اميد رسيدن به نتيجه بهتر با طيب خاطر اين همه تفاوت قيمت را با صرف نظر از برخي مايحتاج زندگي شان ميپردازند. اما آيا داروهاي ايراني همانگونه كه برخي از پزشكان و داروسازان به مردم القا ميكنند بيكيفيتاند؟
داروهاي ايراني چقدر با استانداردهاي جهاني منطبقاند و اگر اين انطباق به طور نسبي وجود دارد چرا داروهاي توليد داخل در بازارهاي بينالمللي سهم چنداني ندارد؟
داروهاي ايراني تابع استانداردهاي جهاني دكتر محمد رضا شانهساز، معاون دارويي سازمان غذا و داروي وزارت بهداشت در گفتوگوي اختصاصي با «جوان» كيفيت داروهاي توليد داخل را مطلوب ارزيابي ميكند.
به گفته وي، داروهاي ساخت داخل همگي تابع استانداردهاي بينالمللي هستند و شركتهاي داروسازي براي دريافت مجوز توليد دارو، بايد استانداردهايي مطابق با كتب، منابع و مراجع مورد تأييد بينالمللي مانند فارماكوپه اروپا و امريكا ارائه دهند.
با اين وجود اما شانه ساز تأكيد ميكند:ما ادعا نميكنيم تمام داروهاي توليد ايران بهترين است، همانگونه كه هيچ كشوري نميتواند چنين ادعايي را داشته باشد، اما به جرئت ميتوانيم ادعا ميكنيم كه با بررسيهاي قبل از توليد، پس از توليد و كنترلهايي كه در بازار عرضه تحت عنوان pms يا همان كنترل كيفيت دارو صورت ميگيرد آمارهاي قابل قبول و قابل دفاعي درباره كيفيت داروهاي توليد داخل به دست ميدهد.
معاون دارويي سازمان غذا و دارو، صادرات داروهاي توليد داخل به ۳۰ كشور جهان را شاهد عيني اين كيفيت ميداند و بر دفاع از اثربخشي مطلوب داروهاي ايراني مصر است.
مافياي جهاني دارو سد راه صادرات داروهاي ايراني اما چرا داروهاي ساخت ايران كه معاون دارويي سازمان غذا و دارو بر كيفيتشان مهر تأييد ميزند در بازار صادرات چندان توفيقي نداشتهاند؟ شانهساز در پاسخ به اين سؤال به رقابتهاي ناسالم و خاص اقتصادي در بازارهاي جهاني دارو اشاره ميكند؛ موضوعي كه سبب شده تا داروهاي ايراني با وجود كيفيت خوب و قيمت بسيار مناسب نتوانند بازار مناسبي براي صادرات پيدا كنند. بنا به تأكيد وي، صادرات دارو به نسبت ساير محصولات از پيچيدگيهاي خاصي برخوردار است و به دليل سودآوري بالا بسياري از كشورها اجازه واردات دارو به كشورشان را نميدهند.
ژاپن خريدار داروي ايراني است با اين وجود اما بازار۳۰ كشور جهان همچنان به روي داروهاي ايراني باز است. كشورهايي كه بنا به اظهار دكتر شانهساز در هر ۵ قاره جهان پراكندهاند. وي حتي در اثبات كيفيت خوب داروهاي كشورمان از صادرات برخي داروها همچون داروهاي مخدر ايراني به كشورهايي همچون ژاپن يا تايوان كه خودشان در عرصه توليد خوشنام هستند، سخن ميگويد.
چرا برخي پزشكان داروهاي ايراني را رد ميكنند؟ وقتي كيفيت داروهاي ايراني از نگاه معاون دارويي سازمان غذا و دارو مورد تأييد است طرح بيكيفيتي داروهاي داخل از سوي برخي پزشكان موضوعي است كه ميتوان رد پاي آن را در ارتباطات مالي معنادار بين پزشك و شركتهاي دارويي پيدا كرد.
