مدتي است خبرنگاران تلويزيون فارسي بيبيسي طي تماس با سرويس اجتماعي روزنامههاي داخل كشور، از خبرنگاران ميخواهند كه به صورت تلفني در برنامههاي خبري ـ تحليلي اين شبكه مانند «نوبت شما» به عنوان كارشناس يا خبرنگار داخل ايران شركت كرده و نظر خود را درباره موضوع آن روز برنامه بيان كنند. آنها اصرار دارند تا خبرنگاران داخلي، وضعيتي سياه از جامعه ايران به تصوير بكشند.
ماهها از تماس اول خبرنگار بيبيسي فارسي با سرويس اجتماعي روزنامه «جوان»، ميگذرد. آن روز خبرنگار اين شبكه كه خود را آقاي «...» معرفي كرده بود، در تماس با روزنامه خواستار صحبت با يكي از خبرنگاران اجتماعي شد و جالب اينجاست كه خبرپراكننان اين شبكه به دليل رصد روزانه صفحات روزنامهها، همه خبرنگاران را به تفكيك حوزههاي خبري و نوع قلمشان نيز ميشناسند. پس از آن روز تماسها تكرار شد و خبرنگار بيبيسي هر بار تقاضاي صحبت با يكي از خبرنگاران حوزه اجتماعي را داشت تا بدين وسيله آنها را براي شركت در برنامه «نوبت شما» و اظهار نظر، دعوت كند. پرسش اين است كه اين رسانه با چه هدفي خبرنگاران را شناسايي ميكند و پروندهاي كامل از هر كدامشان در دست دارد؟
تماسهاي بيبيسي با خبرنگاران همه رسانههاي داخلي
پس از پيگيري اين رخداد در ساير رسانههاي داخلي كشور به اين نتيجه رسيديم كه كاركنان بيبيسي فارسي با ساير رسانهها نيز به دفعات تماس داشتهاند و از آنها نيز براي اظهار نظر درخصوص موضوعات اجتماعي برنامههاي خبري و تحليلي شان نظر خواستهاند.
از حربههاي خبرنگاران اين شبكهها اين است كه پس از بيان موضوع بحث، سعي ميكنند باور خود را به مصاحبه شونده القا كند و به نوعي ميخواهند نظر خود را از زبان خبرنگار بشوند. در صورتي هم كه خبرنگار از اظهار نظر و شركت در برنامه آنها امتناع ميورزد، با بيان جملاتي مانند «كسي يا جايي شما را مجبور كرده حرف نزنيد؟»و يا «ترس از دست دادن شغل و نبود آزادي بيان در ايران باعث ميشوند شما با رسانه ما گفتوگو نكنيد»، ميخواهند به نحوي حرف خود را در دهان خبرنگار داخلي بگذارند و به نحوي تمايل نداشتن او براي مصاحبه با بيبي سي را به ضرر خبرنگار و كشور ايران و از سوي ديگر به نفع خودشان بهرهبرداري كنند. علاوه بر اين، خبرنگاران سمج بيبي سي، انواع حربههاي روانشناختي و رسانهاي را براي استخراج پاسخ سؤال از خبرنگار به كار ميگيرند و حتي پس از قطع تماس از سوي خبرنگار داخلي، تماسهاي بيبي سي بارها و بارها تكرار ميشود و اصرارها تمامي ندارد.
سياهنمايي ايران هدف شبكهها از ديگر مولفههاي برنامه «نوبت شما»ي بيبيسي اين است كه موضوعات آن همواره بحث درباره مباحثي است كه به واسطه آن، اوضاع ايران برآشفته و قوانين كشور غيرانساني تلقي شود. خبرنگار اين شبكه، از خبرنگار داخلي ميخواهد كه به هر قيمتي كه شده در اين برنامه شركت كند و از طريق سفسطههاي او، نظر القايي او را بر زبان بياورد و عليه ايران لب به سخن بگشايد.
دكتر محمدحسين ساعي، استاد ارتباطات دانشگاه، در اين باره به «جوان» ميگويد: VOA، BBC به زبان اصلي در نيمه اول سال ۱۹۴۲ و در بحبوحه جنگ جهاني دوم و در راستاي استفاده از ابزار رسانه در كنار ابزار جنگي به وجود آمد. در تاريخچه VOA آمده است كه پس از خسارات وارده جنگ جهاني دوم، بودجه كشور امريكا كفاف هزينهها را نميداد. در چنين شرايطي كه VOAبه ۶۰ زبان برنامه اجرا ميكرد، نمايندگان موافق اختصاص بودجه به رسانهها در مقابل مخالفان، استدلال ميكردند كه دو نوع تسليحات داريم كه يك نوع آن نظامي و نوع دوم VOA است و بدون وجود VOA، تسليحات نظامي كاربردي ندارند. به باور ساعي، انگليس به دليل بحران مالي كه مدتي است دچار آن شده، بودجه رسانههايش از جمله بيبيسي را كاهش داده اما در اين ميان تنها بيبيسي فارسي بود كه هيچ گونه كاهشي در بودجهاش صورت نگرفت و اين نشانه منافع گسترده اين شبكه براي استعمار پير است.
ايجاد يأس و گسست اجتماعي
مدير پژوهشي پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات درباره اهداف بروز چنين رفتارهايي ميافزايد: انگليس و امريكا به دنبال تضعيف حكومت در ايران هستند و يكي از مهمترين اهداف شعار «خاورميانه جديد»، تجزيه ايران به چند كشور و ايجاد يأس و گسست اجتماعي است. بيبي سي فارسي در سالهاي اخير به دليل ايجاد بيثباتي اجتماعي و تضعيف ملي در ايران، فعال شد و عدهاي از مسئولان اين شبكه از طرق مختلف به دنبال زير سؤال بردن ساختارهاي اجتماعي كشور هستند.
ترفندها: شايعه سازي، منفي گرايي و مغلطه
امانالله قرائي مقدم، جامعه شناس و استاد دانشگاه نيز در اين خصوص به «جوان» ميگويد: انگلستان و ديگر قدرتهاي استعماري در سالهاي اخير همواره به دنبال اين بودهاند كه افكار جامعه را به سمت اهداف خود تغيير دهند و در اين راه از هر حربه و ابزاري استفاده ميكنند. به باور وي، يكي از ترفندهاي رسانهاي اين عده، شايعهسازي و استفاده از مغلطه در راستاي توجيه آن است. اخبار مثبت و منفي در همه جاي دنيا اتفاق ميافتد، ولي اينكه اين شبكهها تنها بر روي اخبار منفي جامعه فوكوس ميكنند و بارها به تكرار آن ميپردازند و هيچ توجهي به اخبار و رخدادهاي مثبت داخل كشور ندارند، گوياي منفعتگرايي در ارائه اخبار اين شبكهها است.
اعتقاد خبرنگاران داخلي براي خارجيها سند است
رسانههاي دنياي سرمايه داري به دنبال اين هستند كه عقايد و تفكر مردم دنيا را با فرهنگ آنگلوساكسون كه مدافع منافع سرمايهداري آنها است، منطبق كنند و در اين مسير بهترين راه بهرهبرداري از نيروهاي داخل كشور است. به گفته قرائي مقدم، مسئولان اين برنامهها به دنبال اين هستند تا به گونهاي القا كنند كه حتي خبرنگاران داخل ايران هم با حكومت مخالف هستند و از آنجا كه اظهار نظر خبرنگاران ايراني تأثيرگذاري بيشتري در قياس با خبرنگاران شبكه بيبيسي دارد، از هر طريقي براي توسل به آنها بهره ميجويند.
