جعفر تكبيري | همين موضوع كافي است تا اهميت بسيار بالاي دستور كار اجلاس بيداري اسلامي در تهران براي همه آشكار شود.
اين يكي از قابليتهاي بزرگ رهبر معظم انقلاب است كه هركجا كه قرار است نقطه عطفي بزرگ در تحولات جهاني ايجاد كنند، شخصاً قدم در صحنه ميگذارند و مديريت ماجرا را به دست ميگيرند. گرچه اين كار از ضعفهاي دستگاه ديپلماسي كشور در موضوع بيداري اسلامي نميكاهد و هنوز سؤالهاي فراواني درخصوص عملكرد اين وزارتخانه دخيل در امر ديپلماسي در ذهن دوستداران انقلاب وجود دارد؛ ضعفهايي كه در اوج موج بيداري اسلامي كه ايران داعيهدار الهامبخشي و الگوپذيري آنها از انقلابش است، نمود يافت و تا امروز نيز ادامه پيدا كرده است.
مردمي بودن، ملاك بيداري اسلامي
«من وقتي پيكر دلاور ملت پرافتخار مصر را از تلويزيون در ميدان تحرير ديدم يقين كردم كه اين انقلاب پيروز خواهد شد» شايد اين مهمترين بخش از سخنان رهبر معظم انقلاب بود كه بر مردمي بودن انقلابهاي منطقه تأكيد ويژهاي دارد. قرارگيري عنصر «مردم» در كلام معظمله و يقين و وعده پيروزي از سوي ايشان به دليل وجود همين مردم، به خوبي نشان ميدهد كه ماهيت مردمي بودن اين انقلابها، واقعيت بزرگي است كه اگرچه بسياري در تلاشند تا آن را مخفي نگه دارند و در ازاي آن نقش خود را در موفقيتها برجسته كنند، اما هرگز قادر به آن نخواهند بود، بنابراين سخنان مهم رهبر انقلاب در خصوص ماهيت واقعي اين تحركات، خود دلگرمي بزرگي است تا اين تودههاي مردمي را در كنار يكديگر نگه دارند. اين موضوع در گذشته نيز از سوي رهبر انقلاب بارها مورد تأكيد قرار گرفت و حتي در اوج حركت مردم مصر در ميدان التحرير قاهره رهبر معظم انقلاب در خطبهاي به زبان عربي مردم مصر و ديگر بلاد اسلامي را مورد خطاب خود قرار دادند تا همبستگي و اتحاد آنها بيش از پيش تقويت شود.
ملاكهايي براي حركتهاي مردمي
با در نظر گرفتن الهامگيري موج بيداري اسلامي از انقلاب اسلامي كشورمان و تأكيد رهبر انقلاب بر ماهيت مردمي اين انقلابها شايد نياز باشد تا بازخواني كوتاهي از مدل انقلاب مردمي ايران به عنوان پايلوت انقلابهاي منطقه داشته باشيم و سپس آن را با حركتهاي اسلامي اخير مقايسه كنيم. به همين خاطر، بخش كوتاهي از نظر ميشل فوكو فيلسوف فرانسوي در خصوص انقلاب اسلامي ايران را كه در كتاب «ايرانيها چه رويايي در سر دارند» با هم مرور ميكنيم. فوكو براي درك انقلاب ايران مستقيماً به سراغ مردم انقلابي در خيابانها رفته است. به نظر وي از نگاه مردم حكومت اسلامي از يك سو حركتي براي ارائه نقشي دائمي و تعريف شده به ساختارهاي سنتي جامعه اسلامي و از سوي ديگر راهي براي ورود ابعاد معنوي به زندگي سياسي بود. مفهوم معنويتگرايي سياسي بن مايه تحليل فوكو از انقلاب ايران را تشكيل ميدهد. به اين ترتيب، فوكو انقلاب اسلامي ايران را انقلابي فرامدرن خوانده است. وي معتقد است كه اين انقلاب نميتواند با انگيزههاي اقتصادي و مادي صورت گرفته باشد زيرا جهان شاهد قيام و انقلاب مردمي بود كه مشكلات اقتصادي حكومت (پهلوي) آن در حد بزرگ نبود كه در نتيجه آن ميليونها ايراني به خيابانها بريزند و قيام كنند. ازاين رو ريشه اين انقلاب را بايد در جاي ديگري جستوجو كرد. . . .
بنابراين با دريافت اين مطلب از ميشل فوكو ميتوان مهمترين شاخصه انقلاب ايران را عمق و ريشه مردمي آن عنوان كرد؛ عمقي كه ناشي از آرمانهاي مشخص و بلند مردم ايران براي رسيدن به استقلال و آزادي بود. بخش ديگري از انقلاب ايران نيز ناشي از وجود روح مبارزه با استكبار و ديكتاتوري در ميان مردم انقلابي بود و از طرف ديگر اين انقلاب در يك بستر تاريخي روي داد كه ناشي از مطالبات مردم از نظام حاكم بود؛ مطالباتي كه اكثر آنها ريشهاي اسلامي داشت.
آيا تمامي اينها مشخصات انقلابهاي اخير كشورهاي اسلامي نيست؟
تأكيد بر مراقبت از موج بيداري اسلامي
اما در حالي كه دولتهاي غربي همزمان با موج بيداري اسلامي، شاهد فرو ريختن يك به يك بناهاي استعماري خود در كشورهاي اسلامي بودند، حركتي پدافندي را براي ربايش موج بيداري اسلامي و مصادره آن به نام خود آغاز كردند. اين كشورها اگرچه از سقوط همپيمانان خود بسيار نگران بودند، اما با اتخاذ چهرهاي حمايتگونه از اين انقلابها سعي كردند خود را به اين حركات نزديك كنند و با نفوذ دادن مهرههاي خود در درون موج مردمي كه فاقد رهبري و هدايت واحد بود، بار ديگر حكومتهاي جديد شكل گرفته را دست نشانده خود كنند. گرچه به دليل ماهيت مردمي و تودهاي اين انقلابها هنوز موفق به اين كار نشدهاند، اما تلاشهاي آنها براي تحقق اين امر تمامي ندارد. نمونه اين حركات را ميتوان به سفر شتاب زده مقامات برجسته كشورهاي غربي به سرزمين هايي عنوان كرد كه بهار بيداري اسلامي آنها را در نورديده است. بنابراين، موضوع مصادره انقلابهاي كشورهاي اسلامي به نفع كشورهاي استعماري يكي از مهمترين دغدغههاي رهبر معظم انقلاب است كه در اجلاس بيداري اسلامي به صراحت به آن اشاره كردند و خواستار مراقبت كشورهاي اسلامي از اين دستاورد بزرگ خود شدند.
تحقق امت واحده
رهبر انقلاب در بخش ديگري از سخنان خود با نشان دادن الگوي انقلاب اسلامي كشورمان، پيشنهادهايي براي علاججويي و پيشگيري از آسيبها و خطرها ارائه كردند كه اين خود حكمت مهمتري در دفاع از دستاوردهاي ملتهاي مسلمان منطقه از قبال بيداري اسلامي است.
مشاهده روند رشد انقلاب اسلامي در طول ۳۲ سال اخير بيانگر اين واقعيت است كه به رغم تمامي شكستها، دشمنان هيچ گاه دست از سنگ اندازي و دشمني خود عليه كشورمان برنداشتهاند و هر روز انقلاب اسلامي با آفتي تازه رو در رو بوده است. اين موضوع با توجه به ماهيت ضد استكباري موج بيداري اسلامي در خصوص انقلابهاي نوپاي منطقه نيز صدق خواهد كرد. بنابراين معظم له در بخش پاياني سخنان خود، با معرفي روند پيشرفت انقلاب اسلامي كشورمان، راه ميانبري براي پيشرفت سريع در اختيار متفكران اسلامي قرار دادند تا از اين طريق سدي جديد در مقابل دشمنان ايجاد و آرزوي ائمه اطهار در خصوص ايجاد امت واحده را به تحقق نزديك كنند.
