
اين نوع مواجهه با اصل مردمسالاري ديني، فرصتها را به تهديد تبديل ميكند و باعث ميشود كه كشور هر چند به مدت كوتاهي در بحران سرفرو ببرد، بحراني كه ساخته دست كساني است كه خود مدعي راه حضرت امام (ره) و دفاع از حريم اسلام و انقلاب هستند. بيانات رهبر معظم انقلاب در عيد سعيد فطر هم لزوم حفاظت و هوشياري مردم را در اين باره ميرساند. گفتوگوي «جوان» بامحمد كريم عابدي، عضو كميسيون امنيت ملي و سياست خارجه را در اين رابطه ميخوانيد.
مقام معظم رهبري در روز عيد سعيد فطر تأكيد فرمودند: «انتخابات به چالشي براي امنيت تبديل نشود»، لازمه تحقق مطالبه معظم له چيست؟
انتخابات ميتواند از آسيبهاي اقتدار ملي به حساب آيد. ما نبايد اجازه دهيم اقتدار ملي ما صدمه ببيند. شاخصههاي اقتدار ملي هم مشخص است. وحدت اولين و مهمترين مؤلفه است. هر حركتي كه باعث مخدوش شدن وحدت بشود، گناهي نابخشودني است و اين در كلام حضرت امام(ره) و مقام معظم رهبري وضوحي تمام دارد. وحدت ما هم زماني ايجاد مي شود كه امنيت ملي در سطح مطلوبي باشد و امنيت ملي است كه وحدت ايجاد ميكند و اين در بهترين كيفيت در كشور ما وجود دارد. لازم به توجه است كه وحدت شكل گرفته از امنيت ملي، اقتدار ملي را به دنبال دارد. دغدغه مقام معظم رهبري هم همين موضوع است كه ما با نوع برخورد و مواضع خودمان امنيت ملي را به چالش نكشانيم و به اقتدار ملي صدمه وارد نكنيم بلكه به وحدت حداكثري در بين مردم و مسئولان كوشش كنيم. انتخابات مختلف در كشور زمينه اين وحدت حداكثري را به وجود ميآورد و با حضور حداكثري مردم وحدت در جامعه را نهادينه ميكند. رهبر معظم انقلاب قبل از انتخابات رياست جمهوري سال ۸۸ بسيار تأكيد داشتند كه اين موضوعات مورد توجه قرار بگيرد اما متأسفانه عدهاي با عملكرد خود آب در آسياب دشمن ريختند و سعي داشتند حكومت را با كودتاي مخملي براندازي كنند. يادمان نرفته است كه افراد منسوب به جريان اصلاح طلب ماهها قبل از برگزاري انتخابات، از كميته صيانت از آرا نام ميبردند و اظهار ميكردند كه نمايندگان ساير كشورها به عنوان ناظر در انتخابات عمل كنند و اين عملاً زير سؤال بردن نظام و دولت نهم بود.
اين جريان به اين تهمتزنيها بعد از شكست در انتخابات ادامه دادند و امنيت ملي و اقتدار ملي را مخدوش كردند و به فرموده آقا انتخابات ۸۵ درصدي كه ميتوانست اقتدار ملي و بينالمللي را افزايش دهد به چالشي عليه نظام و امنيت كشور تبديل كردند. بزرگترين پشتوانه جريان فتنه و شكست خوردگان در انتخابات سران استكبار از جمله اوباما، نتانياهو، كلينتون، ساركوزي و ... بودند.
آنها بهترين فرصت نظام را تبديل به تهديد كردند. مقام معظم رهبري در كنار هشدارهاي حكيمانهاش در چند ماه گذشته به اين نكته اشاره فرمودند كه نمايندگان مجلس براي رأي آوردن در انتخابات به كانونهاي قدرت و ثروت متوسل نشوند كه اين هشدارها راه و مسير كانديداهاي انتخابات را مشخص ميكند و اگر همه اين هشدارها را جدي بگيرند و به آن عمل كنند قطعاً برگزاري هر انتخابات سبب اعتلاي بيشتر نظام خواهد شد و پشتوانه عظيمي براي نظام مقدس جمهوري اسلامي ايران خواهد شد.
نمايندگان مجلس بايد آيتا... مدرس را الگوي خود قرار دهند چرا كه ايشان سياست را عين ديانت ميدانست و خود را وامدار مردم ميدانست نه وامدار جريان يا گروههايي كه با باند قدرت و ثروت شناخته ميشوند. بنابر اين مقام معظم رهبري همان راه حضرت امام (ره) و بزرگاني مانند آيتا... مدرس را ادامه ميدهد. البته امروز تهديداتي كه براي كشور و نظام وجود دارد با گذشته قابلمقايسه نيست.
راهكارهاي عملياي كه باعث مي شود انتخابات همانطور كه مقام معظم رهبري ميخواهند به پشتوانهاي براي امنيت كشور تبديل شود، چيست؟
اولاً ما بايد از تجربيات گذشته درس بگيريم و اتفاقات تلخ گذشته را مورد بررسي قرار دهيم و عواملي كه اين اتفاقات تلخ را رقم زدند، شناسايي و حذف كنيم. در كنار اين، هر جريان يا فردي كه ميخواهد در انتخابات حضور پيدا كند، شناسنامه سياسي و اجتماعي او را مورد كنكاش و تفكر و عملكرد افراد را در موقعيتهاي گوناگون مورد توجه قرار بدهيم و ببينيم به كدام سمت كشش دارند. آيا شعارهايشان با شعور و عملكردشان يكي است؟ در انتخابات گذشته بسيار ديدهايم كه افرادي بودهاند كه راهنماي چپ را زدهاند اما به سمت راست چرخيدهاند و بسياري بودند (كه بنده هم با آنها برخورد داشتهام) كه دائماً از بزرگان نظام به نيكي و احترام ياد ميكردند اما در عمل پايبندي به آنها نداشتند. خيلي از آقايان دم از اصولگرايي ميزدند اما عكسشان در ستاد آقاي مير حسين بود و در جريان فتنه هم از همراهي آنها دست برنداشتند، بسياري بودند كه دم از راه امام (ره) ميزدند اما مخالف پياده شدن نظرات ايشان در امور جاري كشور بودند، خود را جبهه حضرت امام (ره) ميدانند اما ذرهاي پايبندي به آن ندارند. راه امام (ره) و مقام معظم رهبري يكي است، دو راه جدا نيست كه بعضيها تنها مدعي پيروي از حضرت امام (ره) باشند. همان دو گروهي كه خون به دل حضرت امام (ره) كردند امروز هم در مقابل مقام معظم رهبري قرار گرفتهاند. يكي روحانيت متحجر، روحانيتي كه زهد و تقوا ندارد. اين نمونه از روحانيت كه در دهه اول انقلاب مقابل حضرت امام (ره) ايستادند را كم نداريم. گروه ديگر منافقين بودند كه حضرت امام (ره) و مقام معظم رهبري را دل آزرده كردهاند. منافقين با برچسب مشخص تكليفشان روشن بود. اما منافقيني كه در زير لواي اسلام و انقلاب كار ميكردند هزينههاي سنگيني را به نظام و انقلاب تحميل كردهاند كه نمود آن را در فتنه سال ۸۸ به خوبي ميبينيم.
اگر مجلس كه عصاره ملت است، سالم باشد قطعاً دولت هم سالم خواهد بود و مجلس نقش مستقيم در دولت دارد و اين با بررسي انتخابات سال ۸۸ و نقش مجلس در آن غير قابل انكار است.
شما معتقديد كه مجلس نقش مؤثري در پيروزي دولت فعلي و شكست سران فتنه داشت؟
بله، چهل روز قبل از برگزاري انتخابات سال ۸۸، ۲۱۴ نفر از نمايندگان يك سند منتشر كردند و در آن حمايت خود از دكتر احمدينژاد را ابراز كرده بودند و اين اكثريت قاطع مجلس بود. مرحله دوم پشتيباني مجلس دو روز بعد از برگزاري انتخابات بود (روز يكشنبه پس از انتخابات) كه ۲۳۲ نماينده از سلامت انتخابات نام بردند و از رياست جمهوري دكتر احمدي نژاد حمايت كردند. پس از سخنان حكيمانه مقام معظم رهبري در نماز جمعه ۲۹ خرداد، مجلسيان در بيانيهاي با اكثريت نفرات از بيانات معظم له حمايت كردند. اين سه مقطع حساس نمايندگان مجلس به صحنه آمدند و در كنار آن بيانيهها و مواضع محكم و صريحي را براي دستگيري و مجازات سران فتنه صادر و عنوان كردند.
شما در صحبتهايتان از افرادي نام برديد كه با نام اصولگرايي وارد مجلس شدهاند اما در ايام فتنه و گذرگاههاي مختلف عملكرد خوبي نداشتهاند و عملاً مطالبات جريان فتنه را پيگيري ميكردهاند. با توجه به نزديكي انتخابات مجلس و انتظار ارائه ليست واحد از جريان اصولگرايي، تكليف اين افراد چه خواهد شد آيا باز هم در ليست اصولگرايان قرار خواهند گرفت؟
قطعاً اينطور نخواهد شد و كساني كه در دوران فتنه و در موضوعات مهم عملكرد خوبي نداشتهاند، نخواهند توانست در جرگه اصولگرايان قرار بگيرند. كساني كه به اسلام ناب محمدي معتقد هستند را امروز ميتوانيم در جريان اصولگرايي ببينيم وكساني كه به اسلام امريكايي معتقد هستند را ميتوان تا حدود بسيار زيادي در جريان به اصطلاح اصلاح طلب جستوجو كرد. با اين مقدمه ميتوان گفت كساني كه در مقابل غرب كرنش دارند و به اسلام امريكايي معتقد هستند نميتوانند در جريان اصولگرايي جاي بگيرند. مثلاً آقايي به نام كاتوزيان در ستاد آقاي كروبي بود و براي به ثمر رسيدن پرونده كشته سازي آنها بسيار تلاش كرد، ايشان ديگر نميتواند ادعا كند اصولگراست و اگر چنين كند كه با مردم صادق نبوده است. بسياري جرأت ندارند بگويند ما آن طرفي هستيم و براي آنكه هميشه در صحنه باشند خود را اصولگرا مينامند اما در عمل با گروه ديگر همراهي ميكنند. افراد ديگري هم در مجلس هستند كه بايد شفاف موضع خودشان را بيان كنند. اصلاح طلبي يك فريب است، اصلاح طلب واقعي امام زمان (عج) است و مصلح قرن اخير هم حضرت امام (ره) بود و مصلح فعلي ما مقام معظم رهبري و مراجع در خط رهبري و انقلاب هستند نه مراجعي كه جايگاه مرجعيت را دارا نيستند. پس اصلاح معنا دارد، اينها در طول اين چند سال هرگز جايگاه و معناي اصلاحطلبي را روشن نكردهاند و نگفتهاند ميخواهند چه را اصلاح كنند. اصلاح اين جريان مثل اصلاحات آقاي اوباماست.
با توجه به تلاشهاي اين گروه براي شركت و پيروزي در انتخابات آتي، شما چه ميزان شانسي جهت كسب كرسيهاي مجلس براي آنها قائل هستيد؟
مردم ما به تكليف عمل ميكنند. قرآن ميفرمايد، مؤمن هميشه در ستيز با ظالمان است (ظالمان هم هميشه امريكا و اسرائيل و انگليس نيست) بعضي وقتها هم در داخل كشور هستند و با اين ويژگي هميشه در مقابل فتنهگران و مدافعان داخلي رژيم استكبار ميمانند و فريب توطئههاي آنها را نميخورند. مردم ما هرگز عملكرد كساني را كه عاشورا را به سخره گرفتند و تمثال مبارك حضرت امام(ره) را آتش زدند، فضاي كشور را به صحنه آشوب و درگيري مبدل كردند و... فراموش نميكنند و گول توطئهها و بازيهاي اخير آنها را نميخورند و از آنها براي نمايندگي خود در مجلس شوراي اسلامي استفاده نميكنند.
شما اعتقاد داريد كه همه منسوبين به جريان اصلاحطلب جزء اين قاعده ميشوند و هيچكدام استثنا نيستند؟
البته در ميان اصلاح طلبان آدمهاي عاقل و معتقد به نظام مقدس جمهوري اسلامي هم وجود دارد و ما منكر اين قضيه نيستيم. بسياري از همراهان فتنه اگر ميخواهند در انتخابات شركت كنند بايد به صورت رسمي از مردم و نظام عذرخواهي و به اشتباهات خود اعتراف كنند. البته بايد رويه خود را هم اصلاح كنند و اين اقرار به اشتباه را ما بايد در رفتار آنها هم ببينيم. البته اعتقاد من اين است كه پرچم اصولگرايي كه امروز در دست ولايت فقيه است بر زمين نخواهد افتاد و مردم اين پرچم را به دست نااهلان نخواهند سپرد و به نامحرمان ديگر اعتماد نخواهند كرد. يادمان نرفته است كه انرژي هستهاي ما در دولتهاي گذشته پلمب شد و در مقاطع مختلف براي امريكا و سران استكبار خوشخدمتي كردند. ما شاهديم كه امروز ياران اصلاح طلب در دستگاههاي اطلاعاتي اماي سيكس امريكا، اينتليجنت سرويس انگليس، موساد اسرائيل و سي آي اي امريكا همكاري دارند. همراهي و همگامي اصلاحطلبان با سران استكبار، سلطنتطلبان، منافقين و همجنسبازان تصادفي نيست بلكه آنها در بسياري از تفكرات و اهداف به هم شباهت دارند و اين هشداردهنده است.
امروز يكي از تئوريسينهاي آقاي خاتمي كه در وزارتخانه فرهنگ و ارشاد هم وزير بود چرا بايد در شبكههاي دولتي ضد انقلاب و منحرف امريكا و انگليس به آنها سرويس بدهد. كاش سران اصلاحطلب به سؤالات بيشمار در اين رابطه جواب دهند و بگويند چرا.
ما نميتوانيم افعال و موضعگيريهاي افراد و شخصيتهاي منسوب به اصلاحات را ناديده بگيريم. ما در موضوع ارزشهاي اصلي نظام با هيچ كسي نبايد معامله داشته باشيم. اگر ما در انتخابات دوره نهم مجلس، افراد معتقد و ملزم به ارزشها و آرمانها را وارد مجلس بكنيم قطعاً كل خاورميانه تبديل به مصر خواهد شد و افراد بيكفايت و متمايل به سران غرب يكي پس از ديگري سقوط خواهند كرد. امروز چرا امريكا به دنبال تركيه افتاده است و به عزلت افتاده و ميخواهد پايگاه انجرليك خود را تقويت كند و پايگاههاي جاسوسي در آنجا بزند. براي آنكه جمهوري اسلامي ايران با رهبري حكيم و مجلس و دولتي قوي منافع جهان استكبار را به مخاطره انداخته است و رژيم دست نشانده آنها را به سمت نابودي پيش ميبرد. قطعاً ورود افراد بيكفايت و ذليل در مقابل غرب در مجلس آينده به مانند مجلس ششم دستاندازي خواهد شد بر سر راه انقلابها و حركتهاي پرشور مردم منطقه. امريكاييها از تمام فرصتهاي نظام ما براي تبديل كردن به تهديد استفاده ميكنند كه از جمله آن انتخابات مجلس و حضور نمايندگان غيراهلي به مجلس است. افراد و شخصيتهاي منسوب به جريان فتنه نبايد هيچ نقشي در كشور ايفا كنند و در صحنههاي مختلف نبايد حضور داشته باشند و اگر گلوگاههاي حساس كشور را به دست آنها بسپاريم هم براي پيشرفت كشور سرعتگير ايجاد و هم قيامها و انقلابهاي منطقه را با مانع روبهرو كردهايم. چرا كه اتفاقات داخلي كشورمان مسائل بينالمللي را هم تحت تأثير قرار ميدهد.
اين واقعبينانه است كه تنها نوع تركيب مجلس آينده را مؤثر در قيامهاي مردم منطقه و حل مناقشات خاورميانه و بينالملل ميدانيد؟
قطعاً بسيار مؤثر خواهد بود. بنده ورود افراد متمايل به جريان فتنه و انحرافي را مانعي ميبينم براي گسترش و نفوذ ارزشهاي امام(ره) و انقلاب در سطح منطقه و بينالملل؛ چرا كه دشمن به خوبي فهميده است كه كدام جريان در داخل، تفكرات سكولاريزه و ليبراليستي و روحيه سرمايهداري دارد و ميخواهد با ولي فقيه به مقابله برخيزد.
چه كساني ميخواهند فرصت انتخابات را به تهديد يا چالشي عليه نظام تبديل كنند؟
دانايي و آگاهي مردم بزرگترين عامل توسعه و پيشرفت كشور و عبور آن از موانع بيگانگان و دشمنان است. بزرگترين عاملي كه باعث ميشود وحدت در جامعه خدشهدار شود و هر روز درگير مسائل جزئي بشود، جهل و ناآگاهي مردم و مسئولان است. هرچقدر آگاهي مردم و مسئولان بيشتر باشد اقتدار، پيشرفت، امنيت رو به فزوني دارد و بحمدالله آگاهي و بصيرت مردم تا اندازهاي هست كه به راحتي افرادي را كه خواهان تبديل كردن فرصت به تهديد عليه نظام است را بشناسند. كساني درصدد گرهزدن قدرت و ثروت آن هم به واسطه انتخابات هستند. اين افراد همان كساني هستند كه طي چند دورهاي كه رياست جمهوري و مجلس در دستشان بود، ثروت بيش از ۱۰۰ هزار ميليارد تومان بانكها را خالي كردند. اين افراد در آستانه انتخابات نهم مجلس شوراي اسلامي با شعارهاي فريبنده قصد دارند مجدداً به قدرت برگشته و همچنان به ثروت اندوزي خود ادامه دهند. چهره واقعي بسياري از اين افراد در اتفاقات پس از رياست جمهوري دهم براي مردم مشخص شد و امروز ديگر اين فريبكاريها و نقاب به چهره كشيدنها فايده و دستاوردي براي آنها ندارد. مردم كشورمان مثل هميشه با پيروي از ولايت فقيه و قانون اساسي به بيگانگان و عوامل آنان اجازه دخالت در امور سياسي كشور را نخواهد داد و نميگذارد كه كوچكترين مشكلي در اين باره به وجود آيد. با توجه به آنكه امروز اپوزيسيون اعم از سلطنتطلبها، تروريستها، نيروهاي پژاك و معاندان نظام در كنار مخالفان داخلي با هم اتحاد دارند، بايد در انتخابات پيش رو بسيار مراقب بود و اجازه ندهيم كساني كه به آرمانهاي امام(ره)، انقلاب و رهبري زاويه دارند، وارد عرصه شوند مگر آنكه شاهد توبه حقيقي اين افراد باشيم.
چطور ميشود از راه يافتن مهرههاي دو جريان مخالف گفتمان انقلاب اسلامي كه همان جريان فتنه و انحرافي است به مجلس جلوگيري كرد؟
به هر روي نبايد به صاحبان قدرت و ثروت اجازه رخنه در انتخابات مجلس نهم را داد. بايد به صورت دقيق و موشكافانه مواضع افراد نسبت به جريان انحرافي و فتنه مشخص شود و در اين راستا شوراي نگهبان و دستگاههاي مسئول در انتخابات به شدت مراقب باشند كه مبادا نفوذيها به عرصه انتخابات راه پيدا كنند. بالاترين و مهمترين ويژگي نظام جمهوري اسلامي ايران امنيت كشور و نظام است و نبايد بگذاريم افراد معاند با ورود به عرصه انتخابات امنيت كشور را به چالش بكشانند. ظواهر و مستندات اين را نشان ميدهد كه به چالش كشاندن انتخابات آتي در دستور كار مشترك تمام جريانات مخالف نظام جمهوري اسلامي ايران است كه هوشمندي تمام مسئولان، دلسوزان و مردم را ميطلبد.
جداي از بحث انتخابات مجلس، برخي از كارشناسان و صاحبنظران بر اين نكته تأكيد ميكنند كه دستگاه ديپلماسي كشورمان و در رأس آن وزارت امور خارجه بايد بهتر و فعالتر از اين در تحولات منطقه نقشآفريني ميكرد. نظر شما در اين باره چيست؟
اين نكته خوبي است كه اشاره كرديد. جريان انحرافي در گذشته از شاه اردن دعوت كردند كه اين لكه ننگ در تاريخ ديپلماسي دولت دهم است و نبايد چنين اشتباهي صورت ميگرفت. جريان انحرافي متأسفانه مانند يك موريانه در سيستم ديپلماسي خارجي ما ورود پيدا كرده است. باز هم زماني كه ۴ هزار سرباز وهابي عربستان، مردم بحرين را مورد سختترين كشتارها قرار ميدادند برخي افراد در دستگاه ديپلماسي تلاش زيادي داشتند تا به اين كشور سفر كنند و البته با ورود مجلس به اين موضوع از خواسته خود دست برداشتند. البته وزير امور خارجه در برخي مواقع نشان داده است كه تأثيرپذيري از جريان انحرافي ندارد كه نمونه آن عزل ملكزاده است. اين موضوع را نبايد ناديده گرفت كه وزارت امور خارجه امروز در حال ايجاد يك تحول درون سازماني است كه جناب آقاي متكي ميخواست اين كار را انجام بدهد و توفيق نشد كه اين كار را انجام بدهد و آقاي صالحي اين كار را پيش ميبرد و اين خود يك خلأ ايجاد ميكند. اگرچه وزارت امور خارجه تلاشهاي خوبي را در صحنه بينالملل انجام ميدهد ولي ما برخي اتفاقات را كه محور آن وزارتخانه امور خارجه بوده است، ناديده نميگيريم. انتظار ما اين است كه اين وزارتخانه برخي از سفرايي كه تحت فشار مجلس از كار بركنار شدهاند را معرفي و دليل آن را نيز بازگو كند. اگرچه آقاي صالحي فردي است ولايتمدار، فرهيخته و قانونمند، از اين وزارتخانه انتظار داريم به صورت بهتر و فعالتر به موضوعات منطقهاي و فرامنطقهاي بپردازد و استقلال اين دستگاه به صورت كامل حفظ شود.
به عنوان يكي از اعضاي كميسيون امنيت ملي و سياست خارجه تحركات اخير دولتمردان تركيه در صحنه منطقهاي و بينالملل را چگونه ارزيابي ميكنيد؟
اولين سؤالي كه در اين باره مطرح ميشود اين است كه چرا تركيه اجازه داده است كه رژيم صهيونيستي در كشورش سپر دفاعي داير كند كه امروز بخواهد آن را تعطيل كند. امريكا به دنبال انعقاد يك قرارداد ديگر مثل قرارداد كمپ ديويد در تركيه است و ميخواهد اين را به تركيه تحميل كند. چرا كه تركها هميشه هم جزء ناتو بودهاند و هم آرزو داشتند(سكولارهاي آنها) كه به اتحاديه اروپا بپيوندند( البته ملت تركيه هيچ افتخاري در اتحاديه اروپا نميبينند) چرا كه امروز استخوانهاي اتحاديه اروپا زير بار مشكلات اقتصادي و بحران حاصل از آن در حال خرد شدن است. امريكا در پي اين است كه امتيازهاي اينچنيني به تركيه بدهد و او را همراه و همگام خود ببيند. دفاع تركيه از اغتشاشگران كشور سوريه و اجازه دادن به امريكا براي راهاندازي و نصب سامانه سپر دفاعي اين كشور با اخراج سفير رژيم صهيونيستي و افعال ناشي از آن كاملاً در تناقض است. جالب است گروه پ.پ.ك كه تركيه را بسيار آزار داده است با پول رژيم صهيونيستي ارتزاق ميشود و اينها را بايد مسئولان تركيه مورد توجه قرار دهند. اين براي تركيه يك ننگ است كه پايگاه انجرليك امريكا نبايد در تركيه باشد كه به احتمال قوي كلاهك هستهاي دارد و اين سپر دفاعي تهديدي براي تمام كشورهاي منطقه است.
كشور روسيه اخيراً طرحي به نام «گام به گام» را با محوريت موضوع هستهاي كشورمان در دستور كار قرار داده است، نگاه شما به اين موضوع در كنار ساير كش و قوسهاي سياسي و بينالمللي روسيه با كشورمان چيست؟
روسها مورد اعتماد و اطمينان نيستند چرا كه در چندين نقطه رفوزه شدهاند. مثلاً در بحث عراق، افغانستان، ليبي و حتي سوريه عملكرد مناسبي از خود به جا نگذاشتهاند. اين كشور در مورد تحويل موشكهاي S۳۰۰ به كشورمان هم خوب عمل نكرده است. پشتوانه راهاندازي نيروگاه بوشهر S۳۰۰ روسيه بوده است و همين موضوع باعث به تأخير افتادن راهاندازي اين نيروگاه شد. روسيه ميتوانست به تعهدات خود در چارچوب NPT عمل كند، بدون هيچ شرطي، اما با فشار امريكاييها به تعهدات خود پايبند نبوده است. در جريان تعاملات كشورمان با گروه ۱+۵ هم مواضع خوبي نگرفته است و با امريكا هممحور است. روسيه بايد با استقلال، منافع ملي ما را رعايت كند و به تعهدات قبلي خود پايبند باشد و اين به نفع آنهاست.