علی رضا اکبری -مجلس شورای ملی قرارداد مشترک مبارزه با ملخ در نواحی سرحدی با شوروی سابق را در هشت ماده و قرارداد دفع آفات و مبارزه با امراض نباتی را مشتمل بر پنج ماده و یک پروتکل و قرارداد دامپزشکی را در بیست و چهار ماده به تاریخ چهارم شهریور ماه 1314 تصویب کرد و نمایندگان امور را به دست مستشاران و فرهیختگان سپردند تا قوت مردم را از دهان مهاجمان بالدار بیرون بکشند. نمایندگان ایران وقتی با روس ها پشت یک میز نشستند و اولین قرارداد با منافع مشترک برای دوکشور را امضا می کردند شاید دل خوش داشتند که با همکاری و مبارزه فرامرزی از پس این آفت نوظهور ، سخت جان و سریع التکثیر برخواهند آمد اما، زهی تصور غلط و خیال باطل. حالا بعد از گذشت بیش از 75 سال هنوز هم خبر حمله میلیونی ملخ ها را از گوشه و کنار کشور می شنویم وهمچنان اصلی ترین آفت مزارع و مراتع کشور همین حشرات پر تعداد هستند. پس از این همه سال ما و همسایگان شرقی هنوز هم به یمن وجود ملخ های کوهان دار و مراکشی بهره مندیم . مبارزه با آفات عمومی در کشور از جمله بیماری زنگ گندم ، سن گندم و همچنین مبارزه کلی با آفات فراگیری همچون ملخ به عهده وزارت کشاورزی قرار داده شده است و با وضعیت موجود ظاهرا مبارزه نزدیک به یک قرن با این حشره بالدار مهاجم نه تنها موثر واقع نشده بلکه استفاده از سموم حشره کش مورد استفاده همسایگان شمالی رفته رفته این خیل مهاجم همه چیز خوار را بیش تر به صرافت مزارع جنوبی دریای خزر و محدوده استان های گلستان ومازندران انداخته است. باید گفت روس ها از ما در مبارزه با این آفت موفق تر بوده اند.
امسال هم پرتعداد
جولان ملخ در مزارع مناطق مختلف گلستان موجب شده که براساس برآورد کارشناسان حدود 80 درصد محصولات زراعی این مناطق غیر قابل برداشت شوند. عدم بارش باران در ماه های آخر سال گذشته و در نیمه اول فروردین ماه امسال و خشکی شدید مراتع سبب خروج پوره ملخها و دستهبندی آنان به حالت مهاجرت زودهنگام در مقایسه با سالهای قبل شده است.
مناطق نوارمرزی گنبدکاووس از جمله مکانهایی است که همه ساله مورد هجوم ملخ مراکشی قرار میگیرد و طی سالهای گذشته برای نابودی آن تلاشهایی صورت گرفته است اما به دلیل خشکسالی و تخریب مراتع یا تبدیل آن به مزارع و نبود علف برای تغذیه، ملخها هرساله به کرانه های مرزی گنبد کاووس حمله می کنند و باعث تخریب درختان، محصولات کشاورزی و زراعی میشوند.
حیدرعلی احمدی،فرماندار شهرستان گنبدکاووس با اشاره به اینکه همه ساله با آغاز فصل بهار و سرسبزی طبیعت ملخ های مراکشی در نوار مرزی فعال می شوند و در چند سال اخیر برای مبارزه با این آفت از دو روش سمپاشی و بیولوژیکی استفاده شده است می گوید: « مبارزه با این آفت در نوار مرزی باید به صورت جدی پیگیری شود تا مشکلات کشاورزان منطقه کاهش پیدا کند زیرا همه ساله این آفت، خسارات زیادی به کشاورزان منطقه وارد می کند و مبارزه جدی با این آفت برای کاهش میزان خسارت وارده نیاز به عزم ملی دارد.»
رمضانعلی جعفری، مدیرکل جهادکشاورزی استان گلستان نیز با اعلام آمادگی این سازمان برای آغاز مبارزه با ملخ ها همانند سالهای گذشته ، می گوید: « شهرستان گنبدکاووس دارای 180 هزار هکتار زمین زراعی است و هرچند کارشناسان این سازمان و جهادکشاورزی شهرستانها امسال نیز همانند سالهای گذشته پس از شناسایی کانونهای ملخ مراکشی از روشهای سمپاشی و بیولوژیکی با انان مبارزه خواهند کرد، اما این مبارزات بدون همکاری کشورهای منطقه و بدون استفاده از سمپاشی هوایی سودمند نخواهد بود.»گسترش مبارزه بیولوژیک
مدیرجهادکشاورزی شهرستان گنبدکاووس با اشاره به اینکه در استان گلستان تاکنون حدود ۱۰۰گونه ملخ شناسایی شده و از این تعداد بین ۴۵تا ۵۰گونه از ملخها در نوار مرزی شمال گنبدکاووس زندگی میکنند ، می گوید: « به منظور نابودی ملخها در سالهای گذشته اقدام به مبارزه بیولوژیک با ملخها شده که به همین منظور ۱۰حوضچه آب برای حضور پرندگان سینه سرخ که دشمنان اصلی ملخها هستند ساخته شده است.»
احمد قاضی می افزاید: «استفاده از این حوضچهها در نوار مرزی سبب شده تا مبارزه شیمیایی در سالهای گذشته از ۱۸هزار هکتار به سه هزار و ۵۰۰هکتار کاهش یابد اما امسال به دلیل فقدان آب در رودخانه اترک و کمبود منابع مالی، امکان ذخیره آب در حوضچههای مذکور وجود ندارد.»
مدیر جهادکشاورزی شهرستان گنبدکاووس خواستار همکاری همه مردم منطقه بویژه مسوولان استان برای مبارزه با این ملخها شده و خاطرنشان می کند:« بر اساس نظر کارشناسان واحد حفظ نباتات این نهاد پیش بینی میشود هم اکنون بین ۱۲تا ۱۳هزار هکتار از اراضی شمال شهرستان گنبدکاووس آلوده باشند.»
مبارزه پیشگیرانه
مسئول پایگاه مبارزه با ملخ مراکشی در استان گلستان با بیان اینکه مبارزه با ملخ هر سال در استان صورت می گیرد و به تناسب آن، پیش بینی و کپسول یابی و تخمین جمعیت انجام می شود، می گوید:« از چندی قبل مبارزه شیمیایی با ملخ در مزارع استان به مرحله اجرا درآمد و این درحالیست که مبازره با این مهمان ناخوانده امسال زودتر از سال های قبل آغاز شد .»
افشار شادی با اشاره به اینکه ملخ مراکشی در نواحی کوهستانی و ارتفاعات خشک نواحی مدیترانه رشد می کند،می افزاید :« از فروردین ماه اکیپی در روستای کرند منطقه فعال شده و مبارزه با این آفت تاکنون در بیش از شش هزار و 358 هکتار به صورت شیمایی صورت گرفته است».
این کارشناس تصریح می کند: « در بهمن ماه پیش بینی لازم برای مبارزه با ملخ مراکشی در استان انجام شد و در فروردین ماه نیز اطلاعیه ای از سوی فرمانداری گنبد برای اطلاع رسانی عمومی مبارزه با ملخ مراکشی صادر شد .»
شادی خاطرنشان می کند: « امسال با خشکسالی مواجه هستیم و مراتع خشک شدند و چون غذای ملخ در مراتع کمتر یافت می شود، این حشره به سمت مزارع هجوم می آورد.»اختصاص اعتبار ویژه ضروری است
فرماندار مراوه تپه نیز با اشاره به هجوم ملخ مراکشی به مراتع این شهرستان، می گوید :« اختصاص اعتبار ویژه برای مبارزه با ملخ مراکشی ضروری است و مهار این آفت با بودجه موجود این سازمان امکان پذیر نیست ».علی اصغر کرمانی می افزاید: « بر اساس گزارش کارشناسان جهادکشاورزی این شهرستان میزان هجوم ملخ مراکشی به مراتع روستاییان نسبت به سالهای گذشته بیشتر شده است و با توجه به هجوم بی سابقه این آفت به مزارع با آن توجه و برنامه ریزی مسوولان استانی را می طبد».
فرماندار مراوه تپه همچنین به قول مساعد وزیر جهادکشاورزی برای تخصیص اعتبار ویژه جهت تجهیز ناوگان مبارزه با این افت، که سال گذشته در سفر به شهرستان مراوه تپه انجام شد، اشاره کرده و خواستار پیگیری مسوولان جهادکشاورزی استان برای جذب این اعتبارات شد.
کرمانی همچنین خاطرنشان می کند: استقرار پایگاه مطالعه و مبارزه با ملخ مراکشی، همچنین امضاء تفاهم نامه با کشورهمسایه ترکمنستان درجهت مبارزه با این آفت ضروری است».
