20 فروردین روز ملی فناوری هستهای نامگذاری شده است به همین دلیل در گزارشی دستاوردهای محققان هستهای کشور که توانستهاند در بخشهای مهمی در حوزه پزشکی هسته ای، کشور را به خودکفایی برسانند بررسی میشود.به گزارش خبرنگار مهر، دستیابی به دانش فنی تولید 22 رادیو دارو برای بیماریهای صعب العلاج، کاهش آفات کشاورزی، افزایش ماندگاری محصولات کشاورزی و تولید انرژی تاکنون توانسته کارنامه موفقی برای این حوزه از فعالیت محققان هستهای کشورمان رقم بزند.فعالیتهای هستهای ایران از سال 1335 تحت عنوان «مرکز اتمی دانشگاه تهران» با آغاز به کار راکتور 5 مگاواتی تهران شروع شد. در این سال سازمان انرژی اتمی ایران (A.E.O.I) به منظور تولید 23 هزار مگاوات برق هستهای و توسعه علوم و فنون هستهای ایجاد و متعهد به ساخت 4 نیروگاه هستهای در بوشهر و دارخوین، 4 نیروگاه در اصفهان و استان مرکزی و ایجاد چندین نیروگاه و تاسیسات هستهای در مکانهای مختلف کشور شد.به دنبال این موفقیتها و دستیابی محققان کشور به فناوری غنی سازی اورانیوم و راهاندازی یک زنجیره کامل غنی سازی در نطنز از سال 86 روز 20 فروردین ماه روز جشن هستهای نامگذاری شد و در پی تصویب آن در شورای عالی انقلاب فرهنگی، این روز در تقویم رسمی ایرانیان روز ملی فناوری هستهای نام گرفت.بخشی از دستاوردهای پژوهشگاه علوم و فنون هستهای وابسته به سازمان انرژی هستهای ایران به صورت جدولی در زیر منتشر میشود. دستاوردهایی که نتیجه تلاش قابل توجه محققان کشور است که کشور را به سمت خودکفایی سوق می دهد.
ردیفنام دستاوردنام موسسه1تهیه و تولید رادیو داروهای:
* ید 131 جهت تشخیص و درمان بیماری تیروئید
* فسفر 32 بشکل کلوئیدی و محلول خوراکی، اوره نشاندار باکربن ) EDTMP -153Smپژوهشکده علوم هسته ای2تولید و کنترل کیفی کیت های رادیوداروییپژوهشکده علوم هسته ای3نشاندار سازی آنتی بادی ها و پپتیدها با انواع رادیونوکلئیدهاپژوهشکده علوم هسته ای4تولید و کنترل کیفی چشمه های براکی تراپی LDR سیم ایریدیم 192 جهت درمان سرطان بافتهای نرمپژوهشکده علوم هسته ای5کسب فناوری هیدروژل جهت مصارف پزشکیپژوهشکده کاربرد پرتوها6تعیین دز سترونی و ارائه خدمات کنترل کیفی محصولات سترون شدهپژوهشکده کاربرد پرتوها7انواع رادیوداروها و رادیوایزوتوپ ها و از جمله: تالیوم- 201، گالیوم- 67، کریپتون- 81m، ایندیوم- 111، کبالت- 57، پالادیوم- 103، مسپژوهشکده تحقیقات کشاورزی، پزشکی و صنعتی8کالیبراسیون ( تجهیزات مورد استفاده در پرتودرمانی)پژوهشکده تحقیقات کشاورزی، پزشکی و صنعتی9پروژه تولید ژنراتور مولیبدن
طرح جامع تهیه و تولید مولد استریل 99Mo/99mTc به روش ژل زیرکونیم مولیبدات در تشخیص بیماری های درون تنی در پزشکی هسته ایپژوهشکده مواد10تهیه دستورالعمل های آزمایشگاهی و کار با مواد پرتوزاپژوهشکده چرخه سوخت هسته ای11تولید رادیوداروپژوهشکده تحقیقات و توسعه راکتورها و شتابدهنده ها
این تعداد رادیودارو بخشی از دستاوردهای هستهای بود اما به گفته علی اکبر صالحی رئیس وقت سازمان انرژی اتمی تا مهرماه سال 89 ایران به توانایی تولید 22 مورد رادیودارو دست یافته است.
وی با تاکید بر استفاده از روشهای نوین در تولید رادیوداروها یادآور شده بود: در حال حاضر ژنراتورهایی که برای تولید مولیبدن استفاده میشود از روشهای خاصی است که دنیا در سالهای اخیر به آن توجه میکند.
در دی ماه سال 89 نیز طی مراسمی از پنج رادیو دارو دیگر در حوزههای درمانی و تشخیصی رونمایی صورت گرفت. این رادیوداروها شامل «ید 131» برای درمان تومورها، «ید 131» برای تشخیص تومورها، «رنیوم 186» برای تسکین درد در بیماران دارای دردهای شدید ناشی از سرطان، «پپتیدی یوبیکویسیدین» برای تشخیص و یافتن محل عفونت در تبهای نامشخص و «پپتیدی بومبزین» برای تشخیص زود هنگام سرطان سینه، پروستات و ریه بودند.
اما دستاوردهای هستهای در بخشهای مختلف علمی و پزشکی به همین موضوع محدود نیست و محققان درحوزههای مختلف صنعتی، کشاورزی، پزشکی و ... در بخشهای متعدد این حوزه به دستاوردهای مهمی دست یافتهاند.
بخش دیگری از دستاوردهای هستهای
ردیفنام دستاورد نام موسسه1موفقیت دانشمندان ایرانی با همکاری دو کشور در انجام جوش هسته ای بدون استفاده از رادیواکتیومرکز تحقیقات فیزیک پلاسما واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد 2تولید لباسهای مناسب برای صنعت هسته ایمرکز تحقیقات فیزیک پلاسما واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد 3تولید نوعی سرامیک پیشرفته برای کاربردی در صنایع هسته ایمحققان پارک فناوری تهران4 ایجاد سایت کشوری دفع زباله های هسته ایسازمان انرژی اتمی5* تولید رادیودارو "ید 131" برای درمان تومورها
* تولید رادیودارو "ید 131" برای تشخیص تومورها محققان علوم پزشکی و پژوهشگاه علوم و فنون هسته ای 6تولید رادیو دارو "رنیوم 186" برای تسکین درد در بیماران دارای دردهای شدید ناشی از سرطانمحققان علوم پزشکی و پژوهشگاه علوم و فنون هسته ای 7تولید رادیودارو "پپتیدی یوبیکویسیدین" برای تشخیص و یافتن محل عفونت در تب های نامشخصمحققان علوم پزشکی و پژوهشگاه علوم و فنون هسته ای 8تولید رادیودارو "پپتیدی بومبزین" برای تشخیص زود هنگام سرطان سینه، پروستات و ریه محققان علوم پزشکی و پژوهشگاه علوم و فنون هسته ای
