محسن جعفری | سالهاست جام حذفی در فوتبال ایران چندان كه باید و شاید جدی گرفته نمیشود، سالهاست كه تیمها فقط از ترس و اجبار جریمه و توبیخ در این مسابقات شركت میكنند. هر چند كه نگاهی گذرا به تاریخ این جام نشان میدهد همیشه مدعیان شماره یك جام قهرمانی را بالای سر بردهاند، اما با این حال جام حذفی مانند طفلی سر راهی است كه حتی سازمان لیگ و فدراسیون فوتبال هم توجه چندانی به برگزاری مطلوب آن نمیكنند كه این خود معضلی است بس بزرگ.
جام حذفی میانبری كوتاه است به لیگ قهرمانان آسیا و این نكتهای است كه تیمهای مدعی لیگبرتر تنها وقتی به آن توجه میكنند كه امیدشان از كسب رتبه مناسب در رقابتهای لیگ برتر ناامید شده باشد. جام حذفی و قهرمانی در آن میتواند مرهمی باشد بر عدم نتیجهگیریهای تیمهای حذف نشده فعلی درلیگ برتر و حالا جام حذفی ایران كه مدتهاست صدای سوتش شنیده نشده در آستانه مراحل پایانی خود قرار دارد هر چند كه به گفته رئیس سازمان لیگ باز هم باید منتظر پایان رقابتهای لیگ برتر بود، چون تیمهایی مثلاً حرفهای فوتبال باشگاهی ما توان رقابت همزمان در دو جام را ندارند. بنابراین ما باید به انتظار بنشینیم تا تكلیف سه تیم اول آسیاییمان مشخص شود و بعد از آن قهرمان جام حذفی جشن صعودش به لیگ قهرمانان آسیا را بر پا كند و تازه این در شرایطی است كه كنفدراسیون فوتبال آسیا باز هم برای ما چهار سهمیه در نظر بگیرد.
ملوان، استقلال، سپاهان، پرسپولیس و فولاد خوزستان پنج لیگ برتری هستند كه یكی از آنها قهرمان میشود، از بین ملوان و استقلال یك پای فینال مشخص میشود و فولاد خوزستان چشم به دیدار شاگردان قلعهنویی و دایی دارد تا در نبرد با برنده این بازی پای دیگر فینال جام حذفی مشخص شود.
چهار بازی حساس، هر تیم دو پیروزی پشت سر هم به دست آورد راهی آسیا میشود و این همان میانبری است كه حالا برای چهار تیم از پنج تای حاضر اهمیت فوقالعادهای پیدا كرده است، سپاهان به طور قطع با قرار گرفتن در ردههای بالای جدول لیگ برتر آسیایی است، استقلال هم كم شانس نیست، اما خطر را احساس میكند و سه تیم دیگر تنها امیدشان جام حذفی است باید صبر كرد و دید كدام تیم این میانبر كه حالا سختتر از همیشه به نظر میرسد را به سلامت طی میكند، ملوان، استقلال، سپاهان، پرسپولیس یا فولاد خوزستان كدام یك جام نقرهای را بالای سر میبرند؟ملوان- استقلالقوی سپید انزلی مهمان ناخوانده مرحله نیمه نهایی است و یكی از این دو تیم یك پای فینال این دوره از جام حذفی هستند. استقلال و ملوان كه باید به احتمال فراوان بعد از بازیهای لیگ مقابل یكدیگر قرار بگیرند آن هم در انزلی امید زیادی دارند كه مقام نخست را از آن خود كنند و بیشك ملوانان شمالی شانس بسیار بیشتری از رقیب تهرانی خود دارا هستند.میزبانی انزلیچیها از یكسو و نتایج امیدواركننده این تیم در لیگ سبب شده است كه آبیپوشان از این بازی ترس بزرگی در دل داشته باشند، هر چند در آخرین بازی دو تیم در همین ورزشگاه تختی انزلی آبیپوشان سه امتیاز را به حساب خود واریز كردهاند.با تمام این اوصاف تقابل دومین تیم پر افتخار جام حذفی كشور یعنی ملوان با پر افتخارترین تیم جام حذفی یعنی استقلال میتواند آبستن حوادث زیادی باشد. رسیدن مهرههای كلیدی استقلال مثل میداوودی، جباری تا آن زمان از یكسو و لغزش احتمالی استقلال در لیگ از سوی دیگر میتواند كار را برای انزلیچیها سخت كند. شاگردان مظلومی كه پس از برد روحیهساز در دربی اكنون در رده سوم جدول قرار دارند هنوز هم چندان به جایگاه خود اطمینان ندارند. اختلاف پنج امتیازی استقلال و تراكتورسازی و بازی رو در روی این تیم سبب شده است كه آبیپوشان به میانبر آسیایی چشم داشته باشند تا در صورت از دست رفتن احتمالی سكوی سوم لیگ از این راه بتوانند آسیایی شوند.نگاهی به سابقه دو تیم در رقابتهای حذفی هم خالی از لطف نیست. آبیپوشان پایتخت با پنج عنوان قهرمانی پرافتخارترین تیم این بازیها هستند. آبیها در سال 56 همای تهران را بردند. سال 74 با شكست برق شیراز دومین قهرمانی را به دست آورند، در رقابتهای 79-78 با شكست بهمن كرج جام را بالای سر بردند، فصل 81-80 چهارمین قهرمانی را با شكست فجر شهید سپاسی به دست آوردند و در رقابتهای 87-86 با پیروزی برابر پگاه گیلان پنج جامه شدند. استقلال سه نایب قهرمانی هم در این مسابقات دارد در سال 69 در فینال به همین ملوان در تهران باخت سال 77 با شكست برابر پرسپولیس دوم شد و در سال 83-82 مقابل سپاهان باز هم در تهران باخت. قهرمانی در این دوره میتواند استقلال را بیش از پیش دست نیافتنی كند.در سوی مقابل انزلیچیها كه در حال حاضر تك نماینده خطه سبز شمال به حساب میآیند به لطف قانون سربازی و جذب مهرههای كلیدی در ابتدای فصل اكنون توانسته جایگاه بسیار مناسبی در جدول لیگ برتر دست و پا كند. انزلیچیها كه اكنون تنها دو امتیاز با سرخپوشان پایتخت فاصله دارند آنها با 42 امتیاز در رده ششم جدول قرار دارن. اما مهمتر از این كسب چهار پیروزی پی در پی در لیگ كه دو تای آن برابر دو تیم مدعی بزرگ یعنی ذوبآهن و پرسپولیس به دست آمده و همین نكته نوید این است كه ملوان آهسته آهسته در حال نزدیك شدن به همان ملوان قدرتمند سالهای دور راست.با این وجود پرویز مظلومی باید توجه داشته باشد كه این تیم، آن ملوان 16 آذر نیست كه بار دیگر استقلال بتواند به راحتی مقابل آن پیروز میدان شود و اكنون ملوان با پور غلامی تبدیل به یك تیم ششدانگ شده و اگر غرور این تیم را نگیرد بیشك حتی میتواند به جایگاه پنجمی پرسپولیس در لیگ هم فكر كند كه در این صورت و با روحیه مناسبی شاید پس از سالها شاهد حضور دوباره قوی سپید انزلی در فینال جام حذفی باشیم.پژمان نوری، لیدر قدرتمند و با تجربه انزلیچیها امید نخست این تیم به حساب میآید كه نه تنها در زمان حمله بلكه در موقع دفاع هم میتوان روی نوری حساب ویژهای باز كرد. تقابل نوری و مجیدی میتواند در تختی، صحنههای جذابی را خلق كند. در كنار پژمان نوری، مهرداد اولادی، محسن مسلمان و نزهتی هم از جمله بازیكنان تأثیرگذار انزلیچیها به حساب میآیند و بیشك میتوانند روز سختی را برای آبیپوشان رقم بزنند. ملوانان كه فولاد نطنز، تراكتورسازی تبریز، ایران جوان بوشهر را یكی پس از دیگری شكست دادند تا به دیدار مقابل استقلال برسند بسیار امیدواراند كه مانند گذشته و برای هفتمین بار راهی فینال مسابقات جام حذفی شوند.ملوان انزلی در نخستین دوره جام حذفی در سال 55 با شكست چهار بریك تراكتورسازی، اولین قهرمانی را به نام خود ثبت كرد. سال 65 هم انزلیچیها با برد دو بر یك برابر خیبر خرمآباد دومین قهرمانی را از آن خود كردند. در چهارمین دوره این مسابقات یعنی در سال 66 این پرسپولیس بود كه توانست ملوان را یك بر صفر ببرد تا نخستین نایب قهرمانی تیم هم رقم بخورد. در سال 67 هم ملوان دوباره نایب قهرمان شد، آن هم با شكست پنج بر سه برابر شاهین اهواز تا تعداد قهرمانی و نایب قهرمانیها در عدد دو برابر شود.سال 69 برای پنجمین بازی كه ملوان به فینال میرسید این تیم سومین قهرمانیاش را با پیروزی شش برپنج مقابل استقلال در ضربات پنالتی جشن گرفت. سال 70 هم آخرین باری بود كه انزلیچیها به فینال جام حذفی میرسیدند. در ششمین فینال انزلیچیها این تیم برای دومین بار مقابل پرسپولیس شكست خورد آن هم با نتیجه دو بر یك در تك بازی كه در آزادی برگزار شده بود. پس از آن دیگر ملوان طعم رسیدن به فینال را نچشید تا اكنون كه بار دیگر سدی تهرانی را پیش روی خود ببیند. رسیدن به فینال شاید سقف آرزوی هر انزلیچی باشد و باید نشست و دید كه آیا ملوان میتواند سد آبی را از پیش رو بردارد و برای هفتمین بار به فینال برسد یا نه؟ به هر شكل حریف ملوان هم چندان دست و پا بسته نیست و بیشك آبیپوشان اگر لیگ را از دست رفته ببینند با تمام قوا به ورزشگاه تختی میروند تا لااقل یك جام به هواداران تقدیم كنند.شاگردان مظلومی تاكنون پاس همدان، شاهین بوشهر و شهرداری یاسوج را یكی پس از دیگری قربانی كردهاند و اكنون هم به فكر چهارمین پیروزی پی در پی در جام حذفی و رسیدن به فینال بیست و چهارمین دوره این جام هستند.
پرسپولیس – سپاهانبا شروع دور برگشت لیگ برتر تك امید سرخپوشان پایتخت رسیدن به فینال جام حذفی و در نهایت بالا بردن این جام بود. اما با گذشت زمان و حال و روز كنونی پرسپولیس خوشبینترین هوادار سرخها هم این جایگاه را دست نیافتنی میداند. پرسپولیس دایی كه از همان ابتدای فصل نه تنها به دنبال قهرمانی در لیگ بود، بلكه با جرأت تمام دم از كسب دو جام در این فصل سخن به میان میآوردند، اكنون در آرزوی جایگاه سومی هم قرار دارند.شكست برابر استقلال و ملوان در آخرین بازیهای این تیم شرایط را برای دایی و شاگردانش بسیار سخت كرده است و رویارویی با ذوبآهن در اصفهان و استیل آذین و در نهایت مس و سپاهان در لیگ برتر با توجه به شرایط كنونی سرخها، جایگاه پنجمی این تیم را هم در معرض خطر قرار داده است و چه بسا طولی نكشد كه پرسپولیس در پایان لیگ در بین شش تیم نخست هم قرار نگیرد. دایی كه تمام امیدش به جام حذفی بود، اكنون از آن هم به كلی ناامید شده است. رویارویی با سپاهان صدر جدولی در آزادی بدترین خبر ممكن در شرایط كنونی برای دایی بود. سپاهانی كه در بازی رفت در آزادی با چهار گل ناقابل سرخها را مقابل هوادارانش زمینگیر كرد، بیشك به كسب قهرمانی احتمالی در لیگ راضی نمیشود و ژنرال آدمی نیست كه تحت هیچ شرایطی مقابل سرخپوشان وادهد و میدان را خالی كند. به هر شكل ممكن سرخپوشان كه پیش از این داماش گیلان و نفت محمودآباد را شكست دادهاند باید مقابل یكی از بهترین تیمهای حال حاضر ایران قرار بگیرند تا بتوانند حریف فولاد خوزستان در مرحله نیمه نهایی شوند. به هر شكل ممكن پرسپولیس باز هم رسیدن به لیگ قهرمانان فصل بعد را دور از دسترس میبیند و این تیم با این مهرهها كه داماش را در وقت اضافه به زور شكست داده بعید است كه بتواند زردپوشان را پشت سر بگذارند. مدافع عنوان قهرمانی دوره گذشته نخستینبار در سال 66 توانست جام حذفی را فتح كند آن هم با پیروزی برابر ملوان انزلی.سال 70 هم دومین قهرمانی این تیم به دست آمد. اینبار هم ملوان قربانی سرخها شد. سال 78 هم در دوازدهمین دوره جام حذفی پرسپولیس در فینالی كه رقیب دیرینهاش را روبهروی خود میدید با دو گل پیروانی و هاشمی نسب توانست سومین قهرمانیاش را به دست آورد. پس از آن پرسپولیس دیگر به فینال نرسید تا اینكه در فصل 85-84 باز هم یك پای فینال سرخ بود.در این فینال حساس همین تیم سپاهان توانست در ضربات پنالتی شاگردان آریهان، مربی آن زمان پرسپولیس را شكست دهد تا نخستین نایب قهرمانی سرخها هم به دست آید. آخرین قهرمانی سرخها در جام حذفی هم در فصل گذشته بود كه این تیم توانست فولادگستر را در دو بازی رفت و برگشت شكست دهد تا چهارمین قهرمانیاش هم ثبت شود.در سوی مقابل حریف پرسپولیس، تیمی نیست جز سپاهان اصفهان. تیمی كه آخرین باری كه مقابل سرخپوشان شكست خورد آخرین بازی لیگ فصل 87-86 بود. در آن بازی با گل دقایق پایانی سپهر حیدری پرسپولیس با قطبی قهرمان لیگ شد. پس از آن سپاهان هیچگاه مقابل پرسپولیس تن به شكست نداده است و هرگاه هم كه مقابل این تیم قرار گرفته. با گلهای زیادی این تیم را شكست داده است.زردپوشان نصف جهان كه یك هفته مانده به پایان لیگ هم باید مقابل همین تیم در فولادشهر روبهرو شوند اكنون با 58 امتیاز و پنج امتیاز اختلاف با همشهری خود یعنی ذوبآهن در صدر جدول قرار گرفتهاند. آخرین باری كه سپاهان باخته است به بازی برابر استقلال در هفته هفتم لیگ برمیگردد و پس از آن شاگردان ژنرال دیگر شكست نخوردهاند، بیتردید تقابل دایی و قلعهنویی میتواند جذابیتهای خاص خود را داشته باشد و پیروز این میدان بیشك نیمی از راه قهرمانی را طی میكند. هر چند پس از این دیدار جلالی و شاگردانش تا دندان مسلح آماده رفتن به فینال هستند. زردپوشان نصف جهان كه از هماكنون از كسب سهمیه آسیایی خود مطمئن به نظر میرسند بدون هیچ ترسی مقابل تیم سرخپوش پایتخت قرار میگیرند و میروند تا چهارمین قهرمانیش را در جام حذفی جشن بگیرند.سپاهانیها برای نخستین بار در فصل 83-82 با شكست استقلال توانستند قهرمان جام حذفی شوند. پس از آن در فصل 85-84 با بردن همین تیم پرسپولیس دومین قهرمانی خود را جشن گرفت. سال بعد هم یعنی در فصل 86-85 زردپوشان اصفهانی با پیروزی برابر تیم صباباتری كه هدایتش را جلالی بر عهده داشت در قهرمانی حذفی هت تریك كرد و اكنون هم در بیست و چهارمین دوره این جام به دنبال چهارمین قهرمانیاش میگردد.با این حال باید به مهرههای تأثیرگذار دو تیم هم اشاره داشت، پرسپولیس كه این روزها روی كاكل غلام رضا رضایی میچرخد به نامهایی مثل محمد نوری كه خود سابقه پوشیدن پیراهن سپاهان را دارد و به فشنگچی و هاشمیان اتكا كرده است. در سوی مقابل هم سپاهان پرمهره با نفراتی مثل توره، جمشیدیان، یانوش ،جانواریو، حیدری، رحمتی، عقیلی، حسینی، عنایتی، كاظمیان و بسیاری دیگر قرار گرفته است. بیشك حضور مهاجم زهردار سپاهان یعنی توره كه او هم سابقه پوشیدن پیراهن سرخها را دارد در نوك پیكان تیم ژنرال میتواند سختترین دقایق را برای حیدری، نورمحمدی و رحمان احمدی رقم بزند. باید منتظر ماند و دید كه در نهایت چه كسی حریف فولاد در نیمه نهایی میشود.
فولاد در انتظار حریفتیم آقای معلم كه در حال حاضر با قرار گرفتن در رده هفتم جدول لیگ برتر دیگر امیدی به قرار گرفتن در جمع سه تیم نخست لیگ را ندارد تمام امیدش به جام حذفی و قهرمانی در آن است تا بدین شكل بتواند به راحتی آسیایی شود. فاصله شش امتیازی فولاد با تراكتور رده چهارمی سبب شده است كه دیگر كمتر كسی برای فولاد در لیگ شانسی قائل شود. سرخپوشان جنوبی كه چهار هفتهای است كه در لیگ نباختهاند بیش از آنكه دوست داشته باشند سپاهان بالا بیاید، دوستدار پیروزی، پرسپولیس هستند تا یك تیر و دونشان شود. ضعف خود پرسپولیس از یكسو و میزبانی فولادیها در صورت رسیدن پرسپولیس به مرحله نیمه نهایی سبب شده است كه آقا معلم سرخها را به زردپوشان ترجیح دهد.حضور رضا نوروزی در خط حمله تیم جلالی، برای هر خط دفاعی میتواند خطرناك باشد. مهاجم 16 گله فولادیها در كنار آرش افشین زوج بسیار خطرناكی را تشكیل دادهاند و با خط دفاع ضعیفی كه سرخپوشان دارند هیچ بعید نیست كه در صورت پشت سر گذاشتن سپاهان مقابل این تیم قافیه را ببازند و در حسرت فینال بمانند.به هر شكل ممكن فولاد هم كار بسیار سختی پیش رو دارد و رویارویی با هر كدام از این تیمها میتواند جلالی و شاگردانش را به زحمت بیندازد. فولادیها كه تاكنون به فینال جام حذفی هم نرسیدهاند قصد دارند از میانبر آسیایی، خود را آسیایی كنند تا بتوانند در فصل آینده یكی از چهار نماینده كشورمان در كسب قهرمانان آسیا باشند. به هر شكل ممكن باید ماند و دید كه سرانجام چه میشود و كدام تیم جام بیست و چهارم را بالای سر میبرد. ملوان كه زمانی یلی بود، سپاهان كه تشنه قهرمانیهاست، استقلال كه نیازمند این جام است، پرسپولیس كه جام حذفی برایش از نان شب هم واجبتر است یا فولاد كه به دنبال آسیاست!
