ضرورت توجه به نیازهای اقتصادی کشور و رسیدن به نصابهای مورد نظر که معمولاً در برنامههای بلندمدت و کوتاهمدت برای اقتصاد کشور تعیین میشود، همواره جزو برنامههای جاری مسئولان سیاسی و اقتصادی کشور بوده و هست، بنابراین از این منظر سال 90 نمیتواند با سالهای قبل و بعد از آن تفاوتی داشته باشد، اما شناخت چرایی انتخاب شعار سال 90 به نام «جهاد اقتصادی» توسط مقام معظم رهبری آن هم در سومین سال از دهه چهارم عمر با برکت انقلاب اسلامی که به دهه پیشرفت و عدالت نامگذاری شده است، به طور قطع مسئولان و آحاد مردم ایران را در تحقق عملی این شعار مصممتر خواهد ساخت.
مقام معظم رهبری در بیانات خود در جمع زائران و مجاوران حرم رضوی در اول فروردینماه سال جاری با اشاره به اینکه ممکن است سرفصلهای مهم دیگری در کشور نظیر تحول در نظام اداری، تحول در آموزش و پرورش، جایگاه علوم انسانی در دانشگاهها و مسائل مربوط به فرهنگ عمومی و اخلاق در جامعه و ... دارای اهمیت باشند، میفرمایند: «امروز در این برهه از زمان، مسئله اقتصادی از همه مسائل کشور فوریت و اولویت بیشتری دارد. اگر کشور عزیز ما بتواند در زمینه مسائل اقتصادی یک حرکت جهادگونهای انجام بدهد، این گام بلندی را که برداشته است، با گامهای بلند بعدی همراه کند، بلاشک برای کشور و پیشرفت کشور و عزت ملت ایران تأثیرات بسیار زیادی خواهد داشت.»
متناسب با این رهیافت مقام معظم رهبری و سایر رهنمودهای ایشان، چرایی وجه تسمیه امسال به نام جهاد اقتصادی را در چند مؤلفه اساسی میتوان یافت:
1 ـ واژه جهاد در فرهنگ اسلامی و ایرانی ما واژهای مقدس است که علاوه بر بار ارزشی و دینی آن اهتمامی فراتر از روزمرگی را ایجاب میکند. مردم مسلمان و انقلابی ایران حداقل در طول سه دهه از عمر انقلاب جلوههایی از این ایثار را در دفاع مقدس، جهاد سازندگی، حضور در عرصههای مختلف دفاع از انقلاب، جهاد علمی و ... متجلی ساختهاند، بنابراین در این عرصه که اتفاقاً فراتر از اهتمام مسئولان دولتی در برنامهریزی و حمایتهای مالی و معنوی نیاز به تلاش مجاهدانه تلاشگران این عرصه یعنی صاحبان سرمایه و حرف دارد، معنای ویژهای مییابد به ویژه آنکه اگر چه در عرصه فعالیتهای اقتصادی «سود» حرف اول را میزند، اما واژه جهاد که همراه با ایثار و از خودگذشتگی است، مسئولیت و انتظار متفاوتی را در این میدان بر دوش تلاشگران میگذارد.
2 ـ تکمیل مطالعات و جهاد علمی در عرصه جهاد اقتصادی متجلی میشود چراکه یافتههای علمی و آزمایشگاهی تنها زمانی به نفع جامعه و در خدمت رشد و توسعه اقتصادی کشور درمیآید که در شکل تولید انبوه در خدمت اقتصاد و تولید کشور درآمده و نمادی از توانمندی اقتصادی نظام اسلامی باشد. در شرایطی که نهادهای معتبر علمی جهان از رشد علمی بیسابقه دانشمندان جوان ایرانی در عرصه تولید علم و مقالات علمی سخن به میان آوردهاند، این رشد علمی باید در عرصه صنعتی و تولید تجلی پیدا کند که آن هم نیازمند یک «جهاد اقتصادی» است.
3 ـ تجلی قابلیتهای «نظام دینی» هم یکی از مؤلفههای اساسی در این عرصه است. شجره طیبه نظام جمهوری اسلامی که با مجاهدتهای بنیانگذار کبیر آن حضرت امام خمینی (ره) بنیان نهاده شد و با خون شهدا و جانبازان انقلاب اسلامی و ایثارگریهای مردم و مسئولان آبیاری و با هدایتهای رهبر معظم انقلاب به ثمر نشسته و قابلیتهای خود را در عرصههای مختلف سیاسی و اجتماعی اثبات کرده است، اکنون برای اثبات کارآمدی خود در عرصه اقتصادی، نیاز به اهتمام جدی مردم و مسئولان در «جهاد اقتصادی» دارد. در این زمینه مقام معظم رهبری در بیانات خود میفرمایند: «ما باید بتوانیم قدرت نظام اسلامی را در زمینه حل مشکلات اقتصادی به همه دنیا نشان دهیم، الگو را بر سر دست بگیریم تا ملتها بتوانند ببینند که یک ملت در سایه اسلام و با تعالیم اسلامی، چگونه میتواند پیشرفت کند.»
4 ـ خنثیسازی راهبردهای دشمن یکی دیگر از مؤلفههای مورد نظر در چرایی اولویت «جهاد اقتصادی» است. اگر چه دشمنان انقلاب در سه دهه گذشته تحریم اقتصادی را یکی از محورهای اصلی مقابله با نظام اسلامی قرار دادهاند و تمامی ظرفیت و توان خود را در این عرصه بهکار گرفتهاند، اما در طول سال گذشته و پس از شکست در عرصه جنگ نرم و فروپاشی نظام اسلامی با محوریت حمایت از فتنه داخلی، تمرکز بر تحریم را با شاخصه تقویت جریانبرانداز تشدید کردند، به گونهای که در آخرین اقدام خود در تصویب قطعنامه بدون اجماع در شورای عمومی حقوق بشر، مهمترین محور در تصویب این قطعنامه را بهرهگیری ابزاری از آن برای تحریم بیشتر اقتصادی ایران و مسئولان سیاسی و اقتصادی مؤثر در مقابله با «فتنه» اعلام کردهاند.
روند تحریمها اما متناسب با رشد بیداری اسلامی در منطقه که تمامی کارشناسان و سیاستمداران آن را الهام گرفته از حرکت انقلاب اسلامی ایران میدانند نیز تشدید خواهد شد، بنابراین تنها موج خنثیکننده فشارها و تحریمها، «جهاد اقتصادی» و رفتن به سمت خودکفایی در عرصههای مختلف برای شکست سیاست تحریم خواهد بود، همانگونه که در موضوع تحریم بنزین در سال گذشته، راهبرد دشمن خنثی شد.
5 ـ هدایت منطقی ظرفیتهای درونی برای افزایش قابلیتهای نظام نیز یکی دیگر از مؤلفههای قابل اشاره است. طی سالهای اخیر متناسب با راهبردهای مقام معظم رهبری و تلاشهای دولت خدمتگزار، خدمات شایستهای در عرصه قابلیتهای علمی، صنعتی و تولیدی کشور صورت پذیرفته که مقام معظم رهبری در ارائه کارنامه سال گذشته کشور در جهت تحقق شعار «همت مضاعف و کار مضاعف» به آن اشاره داشتند اما به طور قطع ظرفیتها و توان کشور بسیار بیش از آن است که البته به کارگیری آن منوط به حفظ وحدت و انسجام ملی و پرهیز از حاشیهسازیهاست که ایشان در سخنان نوروزی خود با گلایهمندی به آن اشاره داشتند.
