به گزارش فارس، چهارشنبه سوری، رسم دیرینی است که ایرانیان در طول سالها با آتشبازی و رسومی مثل قاشقزنی و پریدن از روی آتش آن را حفظ کردهاند. این شب بر اساس این سنت، شب گرفتن سرخیها به عنوان سمبل نشاط و شادی و شب وانهادن زردیهای سستی و غم است.
در این مراسم ایرانیان رسم بود که پیش از پریدن آفتاب، هر خانواده بوتههای خار و گزنی را که از پیش فراهم کردهاند روی بام یا زمین حیاط خانه کپه میکنند و با غروب آفتاب و نیم تاریکشدن آسمان، زن و مرد و پیر و جوان گرد هم جمع میشوند و بوتهها را آتش میزنند. در این هنگام از بزرگ تا کوچک هر کدام 3 بار از روی بوتههای افروخته میپرند، تا ضعف و زردی ناشی از بیماری و غم و محنت را از خود بزدایند و سلامت و سرخی و شادی به هستی خود ببخشند.
اما این مراسم در سالهای اخیر به سمت دیگری رفته است. سالهاست که رسم چهارشنبهسوری در هیاهوی انفجارها از بین میرود.
بر اساس گزارشهای موجود هیچ فرد و هیچ گروه سنی از خطرات حوادث ناشی از این آتشبازیها در امان نیستتند ولی پسران بیشتر در معرض خطر هستند.
این درحالی است که اگر پیامکهای مربوط به این روز را بررسی کنیم به این پیامها برمیخوریم " چهار شنبهسوری روز ملی مبارزه با آرامش اعصاب بر شما ترقه بازان گرامی مبارک باد. " یا "چهارشنبه سوریه نیا پایین میسوزی ".
*50 درصد افراد آسیبدیده چهارشنبهسوری رهگذران و تماشاچیان هستند
محمود جباروند، رئیس بیمارستان فارابی میگوید: در چهارشنبه آخر سال 50 درصد افرادی که دچار آسیبهای چشمی میشوند رهگذران و تماشاچیان هستند. میزان آسیبناشی از این روز در حد سوختگی پلک و مژه است و در بعضی از موارد شدید پارگی قرنیه و نفوذ ترکش مواد منفجره به چشم هم داریم که این مسئله آسیبهای جدی را برای افراد به وجود میآورد.
وی میافزاید: پس از پایان این روز زمانی که افراد مصدوم را به مراکز درمانی ارجاع میدهند و خونریزی چشم به خاطر موج انفجار زیاد دیده میشود همچنین این مسئله منجر به از دست رفتن شکل طبیعی قرنیه میشود.
رئیس بیمارستان فارابی ادامه میدهد: بیمارانی که مشکل آب مروارید، عنبیه یا داخل چشم لنز دارند در این روز باید بیشتر مراقب خود باشند زیرا با کوچکترین مسئلهای مشکلات زیادی برای آنها به وجود میآید. همچنین در این روز آسیب رسیدن به شبکیه و عصب بینایی نیز دیده میشود که این دسته از افراد باید تحت حمل جراحی قرار گیرند ضمن اینکه در بعضی از موارد آسیب به چشم به قدری زیاد است که مجبور میشویم چشم را تخلیه کنیم.
جباروند به آمار سال گذشته حوادث ناشی از چهارشنبه آخر سال اشاره میکند و میگوید: در سال گذشته 400 مورد سرپایی داشتهایم که از این بین 40 مورد به بستری شدن انجامید و تعدادی از این افراد بینایی خود را از دست دادند.
وی اضافه میکند: از آنجایی که 50 درصد افراد آسیبدیده در این روز تماشاچیان و رهگذران هستند توصیه میشود افراد بیش از پیش مراقب خود باشند همچنین برای فردی که دچار حادثه شده خصوصاً در ناحیه چشم نخستین اقدامی که باید صورت پذیرد این است که چشم دستکاری نشود و از هیچ قطره یا محافظی استفاده نشود و فرد مورد نظر را به نزدیکترین مرکز درمانی منتقل کنند.
*ناشنواییهای دائم ارمغان انفجارهای چهارشنبه آخر سال
بابک ساعدی، عضو انجمن گوش، گلو، بینی ایران میگوید: در چهارشنبه پایان سال افرادی به بیمارستانها مراجعه میکنند که به علت انفجارهای شدید دچار ناشنواییهای موقت یا دائم شدهاند.
وی می افزاید: وقتی صدا از حد مجازش افزایش مییابد به ویژه زمانی که انفجار ترقه به صورت ناگهانی است، صدمات زیادی را به گوش میرساند. علت آن این است که گوش تا یک حدی از شدت صوت میتواند کارکرد اصلی خو را به شکل سالم ادامه دهد و وقتی از آن حد که حدود 70 دسیبل است افزایش مییابد، قطعاً آسیب میبیند.
ساعدی اضافه میکند: آسیبهای گوش به دو شکل است. یکی به صورت مزمن که دیر اتفاق میافتد و خطرش هم کمتر است و دیگری آسیب حاد است و از این جهت خطر بیشتری نسبت به نوع مزمن دارد. گوش در این حالت نمیتواند آمادگی لازم را به عنوان مکانیزم دفاعی در مقابل صدای ناگهانی داشته باشد.
وی با بیان اینکه در چهارشنبه سوریها افرادی به ناشنواییهای موقت یا دائم مبتلا میشوند، تصریح میکند: کاهش شنوایی میتواند به دو حالت موقت و دائم باشد. نوع موقت آن یعنی اینکه بیمار پس از شنیدن صدای انفجار دچار کاهش شنوایی شده، صداها را نمیشنوند و ممکن است این حالت پس از 12 تا 24 ساعت بهبود یابد. در این زمان توصیه میشود فرد استراحت کند و حتماً یک متخصص گوش شنوایی او را بررسی کند و سعی کند یک شنواییسنجی انجام دهد تا نوع آسیب مشخص شود.
این عضو انجمن گوش، گلو، بینی ایران میگوید: اگر این فرد احساس کرد که شنواییاش کاهش یافته است اما بهبودی حاصل شده است باید بداند کاملاً مستعد کاهش شنوایی دائم است یعنی احتمالاً صدای انفجار بعدی ممکن است منجر به عدم شنوایی دائم فرد شود و این یک علامت هشداردهنده است.
این متخصص گوش خاطرنشان میکند: برخی افراد دچار مشکل میشود که همان ابتدا که صدای انفجار به گوش آنها میرسد به طور دائم شنوایی خود را از دست میدهند که متأسفانه درمان خاصی هم برای آنها وجود ندارد. احساس کاهش شنوایی، احساس سر و صدا داخل گوش و سرگیجه از مهمترین علائم هشداردهنده این حالت است که اگر فردی این علامت را در خود احساس کرد باید حتماً به متخصص گوش مراجعه کند.
وی تصریح میکند: باید به بچهها و نوجوانان آموزش دهیم که ترقههای خود را جایی منفجر کنند که فاصله 10 متری محل انفجار فردی قرار نگیرد.
امیرهوشنگ احسانی، متخصص پوستومو میگوید: مشکل بزرگی که پس از سوختگیهای ناشی از آتش یا مواد محترقه ایجاد میشود بروز گوشت اضافه است. گوشت اضافه پس از سوختگیها بسیار سخت درمان میشود و همراه با خارش و درد فراوان است.
حمید صالحی، رئیس بیمارستان سوانح و سوختگی شهید مطهری نیز خاطرنشان میکند: بارها و بارها گفته شده است که به هیچ وجه موادی مانند خمیردندان و سیبزمینی برای درمان سوختگی توصیه نمیشود. این کار نه علمی است و نه سند قطعی مبنی بر اینکه به درمان سوختگی کمک میکنند، وجود ندارد.
وی میافزاید: این مواد بعضاً دارای یک ماده زمینهای قلیایی هستند که وقتی روی محل سوختگی قرار میگیرند گاهی اوقات سوختگی را تشدید میکنند. اگر سوختگی سطحی باشد در بیشتر اوقات خود به خود در روند 5 تا 6 هفتهای خوب میشوند و حتی نیاز به پماد ندارند. به هر حال پمادی که پزشک توصیه میکند باید استفاده شود.
صالحی تصریح میکند: افرادی که دچار سوختگی می شوند را می توان با انداختن پتو روی آنها یا استفاده از کپسول آتشنشانی خاموش کرد و در اولین فرصت فرد را به بیمارستان رساند.
*برخی بیماران سوخته به 100 عمل جراحی برای بازگشت به زندگی نیاز دارند
عبدالجلیل کلانترهرمز، رئیس مرکز فوق تخصصی سوختگی 15 خرداد میگوید: حوادث سوختگی گاهی ترکیبی از پاره شدن عروق، سوختگی و کوبیدگی است. برخی بیماران دچار سوختگی گاهی نیازمند 100 عمل جراحی سخت و بزرگ هستند که فقط بتوانند به زندگی عادی برگردند و درمان کامل برخی از آنها از محالات است.
وی میافزاید: متأسفانه در سالهای اخیر به خصوص در دنیای صنعتی یک نوع سوختگی دستساخته، به صورت استفاده از مواد قابل انفجار گریبانگیر مردم شده است که فکر میکنند برای لحظاتی ایجاد شادی میکند. این مسئله در روزهای آخر سال معضلات بعضاً جبرانناپذیری را موجب میشود و این معضل جدیدی است که ترکیبی از سوختگیهای متعدد را به وجود میآورد.
کلانترهرمز ادامه می دهد: قدرت انفجاری موجود در این مواد ممکن است موجب پارهشدن عروق مغز و احشاء، کوبیدن و پرتکردن شخص به دیوار، تخریب نواحی اطراف فرد و آسیب به رهگذران شود.
وی اضافه میکند: دیده شده زمانی که قطعات مواد منفجره ریز باشد به درون احشاء، رودهها، قفسه سینه، گردن، چشم و قلب نفوذ کرده است و ممکن است منجر به مرگ زود یا دیررس شود. از طرف دیگر قطعات اگر بزرگتر باشند موجب کندگی قسمتی از بدن میشود.
کلانتر هرمز تصریح کرد: مواد منفجره به علت اینکه در چشم و صورت فرد پاشیده میشود ممکن است به غیر از ورود این قطعات به داخل بدن، ترکیبی از سوختگی شیمیایی و حرارتی ایجاد کند و اگر شخص نمیرد ممکن است تا سالها این مواد به شکل خالکوبی در بدن فرد بماند.
کلانترهرمز ادامه میدهد: توصیه میشود هنگام سوختگی، بیمار از فضای انفجار خارج شود. اگر فضا سربسته است و گرد و خاک و دودی وجود دارد از آن محل دور شود و وقتی از راه هوایی فرد مطمئن شدند افرادی که خیلی دست پاچه نیستند و بر خود مسلط هستند، بیمار را به اولین مرکز درمانی برسانند.
وی تصریح میکند: مهمترین اصل حفظ آرامش، بردن شخص به فضای خارج از انفجار، حداقل حرکت در اندامهای شخص مصدوم و رساندن آن به مرکز پزشکی است.
حمید صالحی، رئیس بیمارستان سوانح و سوختگی شهید مطهری هم می گوید: تولیدکنندگان مواد محترقه برای افزایش صدای این مواد از شیشه خرده و فلزات سنگین استفاده کنند و ترکشهای این مواد شدت آسیبها را افزایش میدهد.
او با توصیه به اینکه از مواد محترقه و منفجره غیراستاندارد در چهارشنبه آخر سال استفاده نشود، اضافه میکند: سال گذشته موارد متعددی از قطع عضو، از دستدادن بینایی و حتی تخلیه چشم را در یک هفته مانده به چهارشنبه آخر سال شاهد بودیم.
*حادثه آفرینان چهارشنبه سوری تا آخر عید در بازداشت میمانند
احمدرضا رادان جانشین فرماندهی نیروی انتظامی کشور نیز اعلام کرده است که نیروی انتظامی با مزاحمان و حادثهآفرینان چهارشنبه آخر سال برخورد جدی خواهد کرد و این افراد تا پایان تعطیلات نوروز مهمان ما خواهند بود.
وی میافزاید: در بحث چهارشنبه آخر سال که مردم اصرار دارند آن را به صورت مراسمی برگزار کنند توصیه میشود بزرگترها در کنار کوچکترها قرار گیرند تا خطرها کمتر شود و سزاوار نیست برای یک شب سالها پشیمانی ایجاد شود.
رادان یادآور میشود: در این روز با متخلفان به صورت جدی برخورد میشود و به صورت محلهمحور برنامههای چهارشنبهسوری اجرا خواهد شد و افرادی که در چهارشنبه آخر سال مزاحمت یا حادثهآفرینی کنند با هماهنگی قوه قضاییه تا پایان تعطیلات مهمان ما هستند.
جانشین فرماندهی نیروی انتظامی کشور خاطرنشان میکند: در ابتدای چهارشنبه آخر سال ساختن مواد دستی خطرناک و تلفات حاصل از آن وجود دارد و در طول این روز استفاده از این مواد و صدمات جبرانناپذیر حاصل از آن وجود دارد که برخورد نیروی انتظامی با مزاحمان جدی خواهد بود.
*870 مصدوم در سال گذشته سوغات چهارشنبه آخر سال
در نهایت اینکه بر اساس آخرین آمار اعلام شده از سوی وزارت بهداشت، تعداد مصدومان چهارشنبه آخر سال گذشته نسبت به دوسال گذشته بیش از 50 درصد کاهش یافت که نشانه افزایش آگاهی مردم است.
بر این اساس در مجموع در سراسر کشور 870 مصدوم در پی داشت که از این تعداد 237 نفر در محل حادثه به صورت سرپایی درمان شدند و 633 نفر نیز توسط امدادگران اورژانس کشور به بیمارستان اعزام شدند.
همچنین وزارت بهداشت اعلام کرد که 86 نفر از این آسیب دیدگان در تهران بودند و از مجموع آسیب دیدگان تهرانی، 36 مورد آسیبهای مستقیم شامل 11 مورد سوختگی، 7 مورد آسیب به چشم، 10 مورد تروما و ضربه به دست و پا، 7 مورد جراحات ناشی از انفجار در نقاط مختلف و یک مورد قطع عضو در حوادث چهارشنبه آخر سال بوده است. همچنین 50 نفر نیز دچار آسیبهای غیرمستقیم، شامل غش، بیماریهای قلبی، روانی شدهاند.
از لحاظ ترکیب جغرافیایی آسیبدیدگان در نقاط مختلف شهر تهران 26 نفر در شرق، 25 نفر در غرب، 9 نفر در شمال و 26 نفر در جنوب تهران دچار حادثه شدهاند. میانگین سنی آسیب دیدگان حوادث چهارشنبه آخر سال در شهر تهران نیز 21 سال گزارش شده است.
