
روز گذشته در جغرافیایی به وسعت بخشی از تهران دو مراسم موازی اما با جهتگیری مخالف در بخش سلامت برگزار شد.موضوع محوری هر دو مراسم پزشک خانواده بود اما یکی با هدف افتتاح رسمی این طرح، بیان نقاط قوت و تأکید بر درمان نظام درمان با شاه کلید پزشک خانواده توسط وزارت بهداشت به عنوان طراح و متولی این امر و دیگری همایشی ملی تحت عنوان «پزشک خانواده، نظام ارجاع، چشم اندازها و چالش ها» که از سوی سازمان نظام پزشکی برگزار شد.
به گزارش «جوان»، هردو همایش ساعت 8 صبح آغاز میشد، اما برگزاری دو مراسم با موضوعی واحد در دو جهت کاملاً مخالف در یک روز و حتی یک ساعت بیانگر مواضع صریح دو قطب متولی سلامت جامعه در بخش خصوصی و بخش دولتی است.
اگر به پیشینه طرح پزشک خانواده باز گردیم، ریشههای این طرح را در برنامه سوم توسعه باز مییابیم.اما در جشن تولد10 سالگی این طرح و اجرای دست و پا شکسته آن در روستاها و شهرهای زیر 20 هزار نفر، روز گذشته وزرای بهداشت و رفاه برای آن افتتاحیه برگزار کردند.
طرح پزشک خانواده اگرچه در میان دولتیها طرفداران فراوانی دارد و از طرفی هم تجربه دنیا و به خصوص کشورهای پیشرفته بر کارا بودن این طرح صحه میگذارد اما از سوی بخش خصوصی همواره واپس زده شده و در حالی که وزیر بهداشت و معاونان وی بر این باورند که پزشک خانواده تنها راهبرد نظام سلامت بوده و تحقق عدالت در سلامت زیر سایه اجرای این طرح است، صدر به نقل از کارشناسان حوزه سلامت خبراز وجود 80 نقطه ضعف در پیکربندی نظام ارجاع و پزشک خانواده داد. در طرح پزشک خانواده هر 2500 نفر تحت نظر یک بسته حمایتی پزشک خانواده است. با یک دودو تا چهار تا درمییابیم که این طرح فقط میتواند40 هزار پزشک عمومی را به کار گیرد و از جمع 80هزار پزشک عمومی کشور، حدود 50 درصد آنها ازچرخه فعالیت و خدمات رسانی درمان حذف خواهند شد! با این وجود معاون بهداشتی وزارت بهداشت از کم آوردن پزشک برای اجرای این طرح در آینده اظهار نگرانی کرده است. اما اینکه یک پزشک از پس مسائل درمانی 2500 نفر جمعیت بر بیاید به طور یقین از کیفیت درمان خواهد کاست. این درحالی است که مطابق نظر نماینده سازمان جهانی بهداشت در ایران باید به ازای هر 1500 نفر یک پزشک مستقر شود. عدم حق انتخاب پزشک برای گروه تحت پوشش پزشک خانواده و نارضایتی 75 درصدی در اجرای پایلوت آن، تأخیر در پرداخت دستمزد پزشکان و جمعیت 20 میلیونی فاقد دفترچه بیمه از دیگر چالشهایی است که صاحبنظران بخش خصوصی از جمله صدر برای پزشک خانواده برمیشمرند. حتی وزیر رفاه مسائلی همچون افزایش روزافزون انتظارات بیماران در خصوص کیفیت خدمات پزشکی، افزایش هزینههای بهداشتی، بروز بیماریهای جدید، افزایش سن و سالمندی جمعیت کشور، ورود فناوریهای جدید و وجود رقابت در نظام سلامت را از مشکلات موجود بر سر راه پزشک خانواده دانست.
اما صرف نظر از چالشهای گفته شده به نظر میرسد بخش خصوصی بیم آن را دارد که با استقرار نظام ارجاع و پزشک خانواده بخشی از نفوذ و کارایی خود را از دست بدهد و شاید توفیق نیافتن پزشک خانواده را بتوان در عدم همراهی بخش خصوصی با آن ریشه یابی کرد؛ امری که به نظر میرسد با موضع اخیر وزیر در مشارکت بخش خصوصی برای اجرای پزشک خانواده وارائه تمهیداتی برای همکاری پزشکان متخصص این بخش با پزشک خانواده در شهرها با در نظر گرفتن ویزیتی معادل 4/2 برابر ویزیت دولتی برای پزشکان متخصص سطح 2 و 3 بخش تا حدودی برطرف شود و این بار و در برنامه پنجم توسعه پزشک خانواده به ایستگاه تعیین شدهاش نزدیک شود.