سزاوار | هر جواني از عملكرد، راه و روش زندگياش و ديدگاه اجتماعياش يك تصوير ذهني دارد. اين تصوير از دوران كودكي شكل ميگيرد. تصوري كه شما از خويشتن در ذهن خود داريد در شكلگيري اعتماد به نفس تان نقش بسيار مهمي ايفا ميكند. بسياري از اين تصورات براساس تعامل ما با ديگران و تجربيات زندگي مان شكل ميگيرد. اعتماد به نفس به اين موضوع بستگي دارد كه شما به عنوان يك جوان احساس كنيد از نظر ديگران تا چه حد مورد قبول و علاقه هستيد و همچنين خودتان چقدر احساس ارزشمند بودن داريد. يك جوان با اعتماد به نفس سالم و طبيعي ميتواند احساس خوبي نسبت به خود داشته باشد. ارزش خود را بداند و به خاطر قابليتها و مهارتها و موفقيتهايش احساس غرور و رضايت كند، اما كسي كه اعتماد به نفس ضعيفي دارد، احساس ميكند كه مورد قبول و علاقه هيچ كس نيست و نميتواند هيچ كاري را درست انجام دهد. همه ما در شرايط و موقعيتهايي از زندگي مشكلات عدم اعتماد به نفس را تجربه كردهايم، خصوصاً در دوران نوجواني كه شخص خود و جهان اطراف را ميشناسد، بسيار دچار مشكل ميشود. اما از آنجايي كه خودانگاره هركس با گذشت زمان تغيير ميكند، پس اعتماد به نفس فرد هم ثابت نميماند و در طول زندگي تغيير ميكند و بنابراين ميتوان اعتماد به نفس را بهبود بخشيد. چگونه آمپر اعتماد به نفسمان تنظيم ميشود؟براي دستيابي به يك اعتماد به نفس سالم دو مسئله را بايد در نظر گرفت. 1- نظر و رفتار ديگران نسبت به ما چگونه است؟ 2- ما خودمان را چگونه ميبينيم؟اين دو مسئله روي اعتماد به نفس بسيار تأثير ميگذارد. والدين، معلمان، مربيان و. . . به ويژه در دوران كودكي در شكلگيري ديدگاه هر فرد نسبت به خودش، نقش مهمي را ايفا ميكنند. اگر والدين يا معلمان بيشتر از آنچه كه از كودك تمجيد و تحسين ميكنند، از او انتقاد و عيبجويي كنند، مسلماً اين كودك نميتواند اعتماد به نفس خوبي داشته باشد. همچنين در دوره نوجواني كه ارزشها و عقايدتان در حال شكلگيري است، نظرات مربي، پدر و مادر، معلم يا ديگر افراد در به وجود آوردن خودانگاره شما بسيار مؤثر است. قطعاً اگر فردي كه نوجوان قبول دارد، مانند والدين يا معلمان دائماً از او عيبجويي كند، سبب تخريب اعتماد به نفس او ميشود. گاهي هم انگار از درون به جوان القا ميشود كه توانايي انجام درست كارها را ندارد. (بحران دروني) كه اين مسئله هم به اندازه انتقاد و سرزنش ديگران مخرب است. انتظارات نابهجا و غيرواقعي هم ميتواند اثر منفي روي اعتماد به نفستان بگذارد. جواناني كه تواناييهاي خود را ميشناسند و تحسين ميكنند، از اعتماد به نفس بالايي برخوردارند، ولي اگر احساس كنند كه فاقد تواناييهاي درخور تحسين هستند حتماً از اعتماد به نفس ضعيفي برخوردار ميشوند. تواناييهاي خود را بشناسيدنكته حائز اهميت اين است كه بيشتر مردم داراي تواناييها و قابليتهاي درخور تحسين و شايستهاي هستند، اما به دليل خودانگارهاي كه از خود دارند، نميتوانند تواناييهاي خود را ببينند. اعتماد به نفس روي كيفيت زندگي شما كه در دوره جواني هستيد تأثير بسزايي دارد و چگونگي احساس شما نسبت به خودتان روي نحوه زندگيتان اثر ميگذارد. افرادي كه احساس ميكنند از نظر ديگران دوستداشتني و دلنشين هستند، قطعاً روابط اجتماعي بهتري دارند، همچنين دوستان و خانواده آنها در مواقع نياز از كمك و حمايت آنها بهره مند ميشوند. آنهايي كه معتقدند ميتوانند مشكلات را از سر راه بردارند و اهدافشان را تحقق بخشند، مسلماً در زندگي موفقتر هستند. و حالا روشهايي براي بهبود اعتماد- از تفكرات منفي درباره خود بپرهيزيد؛ اگر عادت داريد دائم روي كمبودها و نقاط ضعف خود تأكيد كنيد، اين عادت را كنار بگذاريد و به جنبههاي مثبت خود فكر كنيد. هنگامي كه بيش از حد از خود انتقاد ميكنيد، درباره يك نكته يا حركت يا رفتار مثبتي هم كه داشتهايد فكر و براي خود بازگو كنيد. هر روز سه كار يا رفتاري كه انجام دادهايد و موجب رضايت و شادي تان شده است را روي كاغذ بنويسيد. - هدفتان انجام كار باشد نه انجام كامل و بينقص آن؛ همچنين گاهي بعضي از افراد به حد كمال رسيدن را مانعي براي زندگي خود ميكنند و در نتيجه تا به آن حد مطلوب نرسند كاري انجام نميدهند و در واقع زندگي خود را متوقف ميكنند (مانند كسي كه ميگويد تا پنج كيلو از وزنم كم نكنم از خانه بيرون نميروم) در صورتي كه بايد نقاط مثبت را ديد و كار را انجام داد و از آن لذت برد. - كارها و تجربيات جديد را امتحان كنيد؛ انجام كارها و فعاليتهاي متفاوت در شناخت استعدادها و تواناييهايتان كمك بزرگي به شما ميكند همچنين در نتيجه كسب مهارتهاي جديد احساس غرور و رضايت به شما دست ميدهد. - آنچه را كه ميتوانيد، تغيير دهيد و آنچه را كه نميتوانيد، مشخص كنيد؛ درباره عادات و خصلتهاي خود فكر كنيد. اگر دريافتيد كه برخي از آنها شما را ناراحت ميكند، براي تغيير آن اقدام كنيد، اما اگر چيزي است كه نميتوان آن را تغيير داد (مانند قد) سعي كنيد از آنچه هستيد لذت ببريد و سازگاري كنيد. - اهداف تان را مشخص كنيد؛ فكر كنيد چه كاري دوست داريد انجام دهيد و سپس براي انجام آن برنامهريزي كنيد و طبق برنامه جلو برويد. - از نظرات و عقايد خود احساس رضايت كنيد؛ از بيان افكار خود ابايي نداشته باشيد. - به ديگران كمك كنيد؛ با اين كار احساس ميكنيد مفيد هستيد كه خود در اعتماد به نفس نقش مهمي دارد. - ورزش كنيد؛ با ورزش از استرس رهايي مييابيد و سالمتر و شادتر خواهيد بود. - تفريح كنيد؛ از وقت خود لذت ببريد، با دوستانتان معاشرت كنيد و زندگي خود را با افكار منفي متوقف نكنيد. جواناني كه اعتماد به نفس بالايي دارند به راحتي با ديگران دوست ميشوند، شادترند و روابط بهتري با همكاران، همسالان و. . . دارند و با آرامش و راحتي با اشتباهات شان كنار ميآيند. هيچ وقت براي به دست آوردن اعتماد به نفس سالم و مثبت دير نيست. اعتماد به نفس از جمله مهارتهاي زندگي است. http://kidshealth. org