ورود به محدوده طرح اضطرار آلودگي هوا؛ ممنوع

ترافيك نه زوج است نه فرد!

محدوده طرح ترافيك در حالي به 120 كيلومتر افزايش يافته است كه بنا به گفته استاندار تهران بررسي‌هاي لازم براي افزايش اين محدوده تا 200 كيلومتر نيز صورت گرفته است تا از افزايش اين محدوده به عنوان راهي براي كنترل آلودگي هوا استفاده شود. در واقع پس از بحران آلودگي هوا كه در آذرماه گذشته به اوج رسيد دستگاه‌هاي مختلف اجرايي وارد عمل شده و به عنوان يكي از راهكارها افزايش محدوده تردد زوج يا فرد خودروها در سطح شهر تهران را پيشنهاد دادند، پيشنهادي كه بنا به اعتقاد عده‌اي از كارشناسان در بلندمدت كارساز نيست. براساس مصوبات جديدي كه فعلاً مرجع تصميم‌گيري آن مشخص نيست و در حالي كه مسئولان شهري هنوز منتظر جلسه شوراي عالي ترافيك هستند ولي بنا به گفته دولتي‌ها جلسه تشكيل شده و مصوبه نيز داشته است، از اين پس محدوده زوج و فرد از شمال به بزرگراه شهيد همت و بزرگراه شهيد زين‌الدين، از شرق به بزرگراه شهيد باقري، بزرگراه شهيد دوران و بزرگراه بسيج، از جنوب بزرگراه بعثت و از غرب به بزرگراه نواب و بزرگراه شهيد چمران محدود خواهد شد. تمام ماجرا‌ها از آذرماه امسال و روزهاي اوج آلودگي هوا در تهران شروع شد. در چند روزي از اين ماه محدوده طرح ترافيك به كل تهران گسترش يافت و نتايجي كه از افزايش اين محدوده به دست آمد براي دولتي‌ها جالب بود، بنابراين دو طرح در اين خصوص مطرح شد، اجراي سراسري تردد زوج يا فرد خودروها در تهران يا افزايش محدوده. قرار بر اين بود كه اسفند ماه در مورد اين موضوع تصميم‌گيري شود، موردي كه براساس شواهد به اسفند نرسيد و خود شوراي عالي ترافيك بدون حضور مسئولان شهرداري تصميم گرفت كه محدوده زوج يا فرد را افزايش دهد، اين اقدام دولت واكنش‌هاي بسياري را در برداشته است و در حالي كه دولتي‌ها اميدوارند تا نتايج مثبتي از اين طرح به دست آيد، مسئولان شهري معتقدند كه افزايش محدوده زوج يا فرد به معناي گسترش محدوديت‌هاست و اين محدوديت‌ها در بلندمدت پاسخ مناسبي براي نيازهايي نخواهد داشت كه براي آنها ايجاد شده است. محدوده بدون ايجاد مشكل براي شهروندان افزايش يافته استدر اين خصوص رئيس پليس راهنمايي و رانندگي تهران بزرگ با اشاره به مشكلات جدي ترافيك شهر تهران و تجربه خوب افزايش محدوده طرح زوج و فرد تأكيد كرده است: بر اين اساس محدوده طرح زوج و فرد به شكلي كه براي شهروندان مشكل جدي ايجاد نكند، افزايش يافته است. به گفته سردار حسين رحيمي، شهروندان مي‌توانند در بزرگراه‌هاي قيد شده تردد كنند ولي ورود از اين بزرگراه‌ها به داخل هسته مركزي شهر به صورت زوج و فرد خواهد بود و بر اين اساس ساعت اجراي اين محدوده در روزهاي شنبه تا چهارشنبه از ساعت 6:30 تا 19 و پنج‌شنبه از 6:30 تا 13 است. با اجرايي شدن محدوده جديد طرح تردد زوج يا فرد خودروها، مانند گذشته افراد داراي طرح ترافيك، خودروهاي امدادي، سرويس‌هاي مدارس و خودروهاي فوريتي از محدوديت تردد زوج يا فرد مستثنا هستند و براساس تدابير انديشيده شده خودروهاي غيرمجاز در محدوده زوج و فرد 13 هزار تومان جريمه مي‌شوند. حالا پليس راهور تهران در حال انجام هماهنگي‌هاي لازم براي نصب تابلو و استقرار نيرو در 430 نقطه ورودي اين محدوده است و علاوه بر اين در عين حال گشت‌هايي نيز در داخل محدوده زوج و فرد فعال خواهند بود تا با خودروهاي متخلف برخورد مي‌كنند. با اين وجود كه پليس در حال مقدمه چيني براي كنترل محدوده جديد است، معاون حمل و نقل و ترافيك شهردار تهران با انتقاد از گسترده شدن محدوده طرح زوج و فرد اعلام كرده است كه در حالي اخبار اجرايي شدن گسترش محدوده زوج و فرد منتشر شده كه اين طرح هنوز به تأييد دستگاه‌هاي مسئول نرسيده و اين طرح بايد در شوراي عالي ترافيك كشور مورد بحث و بررسي قرار گيرد و بعد از تأييد اجرايي شود. سيدجعفر تشكري‌هاشمي اعلام كرده است؛ با گسترش محدوده طرح تردد زوج يا فرد اجازه خواهيم داد همچنان خودروهاي قديمي و بي‌كيفيت كه توليد آلايندگي مي‌كنند در سطح شهر جولان دهند. با گسترش اين محدوده بيشتر ساكنان تهران در داخل محدوده قرار مي‌گيرند، بنابراين حجم ترددها تغييري پيدا نخواهد كرد. زيرا كنترل‌ها در مبادي ورود به محدوده زوج و فرد انجام مي‌شود كه بيشتر ساكنان تهران در داخل محدوده‌ها قرار دارند. وي خاطرنشان كرده است؛ اگر پليس در داخل محدوده نيز نظارت و كنترل خود را گسترش دهد نياز به نيروي انساني زيادي است. كاهش اثرگذاري طرح تردد زوج يا فرد با افزايش محدودهاما تمام مشكلات با افزايش محدوده طرح تردد زوج يا فرد خودروها به لزوم افزايش تعداد نيروهاي پليس ختم نمي‌شود، چراكه بنا به اعتقاد معاون شهردار تهران، با اجرايي شدن اين طرح از اثرگذاري طرح تردد زوج يا فرد قديم نيز كاسته مي‌شود، بنابراين بايد به جاي گسترش بيش از اندازه طرح زوج و فرد به اين سمت رفت كه قرار است كدام مشكل را حل كنيم. از سوي ديگر مدير عامل شركت كنترل كيفيت هواي شهر تهران در گفت‌وگو با «جوان» با تأكيد بر اينكه افزايش محدوده زوج و فرد خودروها در كوتاه مدت باعث كاهش آلودگي هوا مي‌شود، گفت: در كوتاه‌مدت اين طرح در كاهش آلودگي هوا تأثيرگذار است اما در دراز مدت به دليل اينكه تعداد خودروها افزايش مي‌يابد اين طرح تأثير‌گذار نيست. دكتر يوسف رشيدي خاطرنشان كرد: توسعه زيرساخت‌هاي حمل و نقل عمومي باعث كاهش آلودگي هوا مي‌شود و بايد تا جايي كه امكان دارد حمل و نقل عمومي را گسترش دهيم. محدوده زوج و فرد براي تردد خودروها در سال 84، زماني كه ميزان آلايندگي بسيار بالا رفته بود، توسط كميته مواقع اضطرار آلودگي هوا ايجاد شد و قرار بود براي چند روز ادامه يابد، اما از چند روز به كل سال تعميم يافت و در نهايت تثبيت شد. با توجه به پيشينه به وجود آمدن اين طرح در واقع طرح تردد زوج يا فرد خودروها، يك طرح مقطعي و اين محدوده يك محدوده اضطرار بود كه براي كاهش تردد وسايل نقليه و آلودگي هوا اعمال شد. مديرعامل شركت كنترل ترافيك شهرداري تهران نيز از مخالفان افزايش محدوده زوج يا فرد تردد خودروهاست. حجت الله بهروز در اين مورد به جوان گفت: «هرچه محدوديت ترددها را در سطح گسترده تري اجرا كنيم از يك‌سو نظارت و كنترل بر ترددها سخت و حتي غيرممكن مي‌شود و از سوي ديگر ورود و خروج به محدوده زوج و فرد بي‌معنا مي‌شود، چون بخش اصلي شهر در داخل محدوده قرار مي‌گيرد و در واقع اكثر ترددها داخل محدوده‌اي خواهند بود. وي ادامه داد: با گسترش محدوده زوج و فرد و قرار گرفتن بخش اصلي شهر در داخل اين محدوده ديگر كنترل دروازه‌اي معنا نخواهد داشت و حتي اگر سيستم كنترل مكانيزه نيز در ورودي و خروجي‌هاي محدوده به كارگيري شود تنها ما تردد را براي افرادي كه از خارج و حواشي شهر وارد تهران مي‌شوند محدود كرده‌ايم. بهروز با بيان اينكه اجراي طرح‌هاي سلبي بدون ايجاد زيرساخت‌هاي لازم و توسعه حمل و نقل عمومي حكم يك مسكن را دارد كه حل معضل را به تأخير مي‌اندازد و در نهايت مشكل حادتر جلوه مي‌كند، افزود: اگر چندي پيش با بحراني شدن وضعيت آلودگي هوا و اجراي طرح زوج و فرد تردد خودروها در كل شهر، شاهد كاهش تردد خودروها و اثرات مثبت اين طرح بوديم، به اين دليل بود كه مردم باور داشتند وضعيت آلودگي هوا در وضعيت هشدار است و براي حفظ سلامتي خود و بازگشت به حال معمول نهايت همكاري را داشتند. مخالفت با اين طرح فقط به بدنه شهرداري تهران محدود نمي‌شود، رئيس كميسيون توسعه و عمران شوراي شهر تهران در گفت‌وگو با «جوان» اجراي كوتاه مدت طرح زوج يا فرد را براي باز كردن گره‌هاي ترافيكي مؤثر دانسته و افزود: اجراي طرح زوج و فرد براي زماني كه گرهي در شهر ايجاد مي‌شود مؤثر بوده و كارايي دارد اما در صورت تداوم تأثير چنداني در حل معضلات ندارد. به گفته حمزه شكيب، اجراي سراسري و بلند مدت طرح زوج و فرد تنها يك مسكن براي حل معضل ترافيك بوده و تأثير ديگري ندارد. اجراي طرح زوج و فرد به صورت دائمي و گسترده تنها ايجاد يك محدوديت براي مردم است و مردم به طور حتم راهي براي نجات از اين محدوديت پيدا مي‌كنند. مرتضي طلايي، رئيس كميسيون فرهنگي و اجتماعي شوراي شهر نيز با اعلام اينكه تعميم دادن تمام اقدامات به راهكارهاي محدود‌كننده و سلبي كار درستي نيست، افزود: اگر نگاه ما معطوف به اين باشد كه اقدامات موقت را به عنوان طرح‌هاي اساسي و هميشگي دنبال كنيم، بي‌فايده است. به گفته طلايي جلوگيري از تردد خودروهاي تك سرنشين نسبت به اجراي طرح زوج و فرد اقدام مناسب‌تري است. استقبال مردم از اجراي طرح تردد زوج يا فرداما در سوي ديگر استاندار تهران معتقد است كه خود مردم از اجراي طرح تردد زوج يا فرد استقبال كرده‌اند. مرتضي تمدن دراين مورد گفت: با توجه به تمهيدات قبلي كه در طرح قبلي زوج و فرد به دست آورديم و نيز با توجه به استقبالي كه مردم از اين طرح داشتند، دور جديد اين طرح را آغاز كرديم، با اين تفاوت كه در طرح جديد به جاي اجراي طرح از در منزل در مسيرهاي مشخصي اين طرح را اجرا كرده‌ايم. استاندار تهران ادامه داد: اجراي طرح زوج و فرد پس از نظرسنجي از شهروندان اجرا شد و براساس اين نظرسنجي 65 درصد مردم اصرار به اجراي طرح داشتند، چراكه در آن مدت كوتاه نسبت به نتايج مثبت آن آگاه شده‌اند. تمدن تأكيد كرد: فعلاً دائمي بودن اين طرح را بررسي مي‌كنيم، اما هنوز دائمي شدن آن قطعي نشده است و اميدواريم در صورت احساس ضرورت آن از سوي مردم و رضايتمندي آنها در جهت تنظيم آلودگي هواي تهران اين طرح را اجرا كنيم. نتايج كوتاه‌مدت به دست آمده از اجراي طرح زوج و فرد دولت را به ادامه ارجاي ان ترغيب كرده است بايد ديد در بلندمدت نيز نتايج خوب و مناسبي به دست خواهد آمد يا خير؟!