*غلامرضا مسکنی
جرم سرقت در پوشش مأموران پلیس نسبت به گذشته و امروز، در کشور ما رو به افزایش است. این جرم با جعل عنوان مأمور از مردم اخاذی یا اموال آنان را سرقت میکنند. از آنجایی که این جرم نظم عمومی جامعه را هداف قرار داده و به نوعی شروع نگرانی در جامعه را رقم میزند، لازم است جهت کنترل و کاهش آن گامهای اساسی برداشته شود. «جوان» در سلسلهگفتوگوهای خود با کارشناسان تلاش کرده آسیبهای این حوزه را بازکاوی کند. هفدهمین بخش از این گفتار در گفتوگو با پروفسور محمود آخوندی حقوقدان و استاد دانشگاه است.
ارزیابی شما از وضعیت سرقت توسط مأمورنما در کشور چیست؟
جرم سرقت در پوشش پلیس همانند بقیه جرمها در کشور ما از آمار بالایی برخوردار است و مهمترین علت آن حمایتی است که به صورت کلی از مقامات دولتی و مأموران دولتی در جامعه ما مرسوم است. وقتی مأموری جهت تفتیش منزل یا بازداشت فرد یا مشکوک شدن به شخصی مراجعه میکند، اگر از ایشان درخواست کارت شناسایی یا حکم دادستانی داشته باشند، معمولاً به این درخواست پاسخ مثبت نمیدهند و از عواقب آن هراسی ندارند چون مورد مؤاخذه قرار نمیگیرند و در این ارتباط کسی احساس مسئولیت نمیکند. همین امر سبب کجورزیهایی میشود که فرد مجرم از این نقطه سوءاستفاده کرده و به هدف خود میرسد.
در واقع هر مجرمی برای اجرای اعمال زورگویانه خود و جهت اخاذی خود را مأمور دولت معرفی میکند، در نتیجه شهروندان در برابر مأموران یعنی مأموران قلابی از خود مقاومت نشان نمیدهند، چون اگر فردی در برابر مأموران واقعی از حقوق خود دفاع کند یا معترض شود با عکسالعمل شدیدی روبهرو میشود و به خاطر ترس از این عکسالعمل است که شهروندان به خود اجازه نمیدهند در برابر افراد غیردولتی و متجاوز مقاومت بکنند، این عوامل دست به دست همدیگر داده تا این نوع جرم در جامعه افزایش پیدا کند.
آنچه مشهود است ارتکاب این جرم بیشتر در بین مجرمان سابقهدار است، دلیل آن چیست؟
مجرمان سابقهدار با توجه به اطلاعات و تجربیاتی که دارند و همچنین از عواقبت آن در مقایسه با دیگر جرمها مطلع هستند، این گونه جرائم را بیشتر مرتکب میشوند. آنها به این موضوع کاملاً واقفند که با این شیوه راحتتر میشود از مردم اخاذی کرد و زودتر به نتیجه مورد نظر رسید. این مجرمان از عملکرد و راه و روش مأموران پلیس اطلاع کاملی دارند و به نقاط قوت و ضعف مردم و پلیس کاملاً آگاهند و در برخورد با شهروندان بهخوبی نقش یک پلیس را بازی میکنند، در نتیجه شاید به همین جهت باشد که متهمان و مجرمان با سابقه بیشتر این نوع جرمها را مرتکب میشوند.
راهکارهای پیشنهادی خود را جهت کنترل و کاهش این نوع جرم بیان کنید؟
دولت باید حمایت بیقید و شرط از مأموران و اقدامات دولتی را تعدیل کند تا مردم در مقابل مأموران احساس ترس نداشته باشند و در برخورد با پلیس به راحتی بتوانند سؤال کنند و مدارک شناسایی و حکم بخواهند و اگر چنانچه مأموری هم از این امر تخطی کند مورد بازخواست قرار گیرد و به مجازات برسید تا مجرمانی که از این نقطه سوءاستفاده میکنند مجالی برای ارتکاب جرم نداشته باشند.
