زهرا چيذري- در اين دنياي شلوغ و ماشيني گاهي خبرهاي مختلفي را ميشنويم و با آمار و ارقام تأمل برانگيزي مواجه ميشويم. آمار و اخباري كه انتظار داريم توجه بيش از پيش مسئولان را به خود جلب كند، اما تأمل برانگيزتر از اين آمار و ارقام، عبور آسان و بيتوجه مسئولان از كنار چنين اخبار و آماري است. يكي از آمارها اين است كه سالانه در كشور بيش از 2 ميليون دندان به علت ناتواني مردم از پرداخت هزينه درماني تنها در مراكز بهداشتي درماني تحت نظر دانشگاههاي علوم پزشكي كشوركشيده ميشود. آمار دندانهاي كشيده شده در ساير مراكز را هم اگر اضافه كنيم رقمي نزديك 4 ميليون دندان به دست ميآيد.
اهميت سلامت دندانها از اين جهت است كه سلامت اين عضو از بدن يكي از شاخصهاي تحقق عدالت در سلامت بوده و اين آمار بيانگر فاصله روح عدالت از پيكر سلامت است.
ميانگين «دندانهاي پوسيده كشيده شده» شاخص عدالت در سلامت
چند روز بيش از اعلام و ابلاغ 52 شاخص عدالت در سلامت نميگذرد، 52 شاخصي كه اگر چه تا به امروز هنوز ليست آنها از سوي وزارت بهداشت يا سايت دولت به طور دقيق اعلام نشده، اما مطابق اخبار اوليه، يكي از اين شاخصها ميانگين DMFT در جمعيت زير 12 سال است. شاخص DMFT ميانگين دندانهاي پوسيده، كشيده شده در اثر پوسيدگي و پر شده در جمعيت زير 12 سال است. مطابق آمار وزارت بهداشت، ?? درصد از ?? سالههاي كشور داراي يك يا دو دندان پوسيده هستند و به طور متوسط هر كودك ?? ساله حدود ? دندان پوسيده دارد. علاوه بر اين ?? درصد دندانهاي ? ساله ها، ?? درصد دندانهاي ? ساله ها، ?? درصد دندانهاي شيري و دائمي ? سالهها و ?? درصد دندان ?? سالهها پوسيده است. مطابق با استانداردهاي سازمان بهداشت، اين شاخص به عنوان يكي از شاخصهاي مهم عدالت در سلامت شناخته ميشود. اين در حالي است كه براساس آمار رسمي وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، هر ساله فقط در مراكز بهداشتي-درماني دولتي كه تحت نظر دانشگاههاي علوم پزشكي اداره ميشوند، حدود دو ميليون دندان كشيده ميشود؛ دندانهايي كه تعداد زيادي از آنها را ميتوان با درمان معالجه ريشه دندان حفظ كرد، اما به علت ضعف مالي بيشتر مراجعهكنندگان به مراكز بهداشتي، درماني، اين دندانها در اغلب موارد با اصرار بيماران كشيده ميشود. اين آمار فقط مربوط به مراكز درماني تحت نظر وزارت بهداشت است در حالي كه كم نيستند مطبهاي خصوصي و درمانگاههاي خيريه و مراكز درماني مستقلي كه با توجه به هزينههاي بالاي درمان دندان به خواست خود بيمار، صورت مسئله را حذف ميكنند تا بيمار با شمارش دندانهاي از دست رفته و احتساب ما بقي هزينههاي زندگي شايد بتواند مبلغي را براي تهيه دندان مصنوعي پس انداز كند.
بيمهها مشوق كشيدن دندانها!
دكتر بشير خالقي، عضو كميسيون بهداشت و درمان مجلس شوراي اسلامي در واكنش به آمار دندانهاي كشيده شده در كشور با اشاره به عدم وجود بيمههاي يكسان از اينكه برخي از بيمههاي براي شركتها و وزارتخانههاي خاصي حتي هزينه كاشت درمان را ميپردازند اظهار تأسف ميكند. به گفته وي نقش بيمهها در تأمين هزينههاي خدمات دندانپزشكي به پرداخت بخشي از هرينه كشيدن دندان محدود ميشود. اين در حالي است كه وزير بهداشت سال گذشته در همان ماههاي آغازين فعاليتش تحقق عدالت در سلامت را اولويت برنامههاي وزارت بهداشت عنوان كرد و بخش مهم آن را مربوط به دندانپزشكي و سلامت دهان و دندان دانست. مرضيه وحيد دستجردي از پوشش بيمهاي خدمات دندانپزشكي خبر داد و گفت: هماينك اين خدمات در حوزه زيبايي قرار دارد و شامل بيمه دندانپزشكي نميشود، اما وزارت بهداشت پوشش بيمهاي اين گونه خدمات را در برنامههاي خود قرار داده است. با اين وجود وعده وزير بهداشت تا به امروز محقق نشده است.
مردم نگذارند دندانها خراب شود؛ كسي از درمان حمايت نميكند!
بشير خالقي در اين باره با اشاره به قانون برنامه چهارم توسعه والزامات اين قانون در كاهش پرداخت از جيب مردم به 30 درصد تأكيد ميكند: با وجودي كه قوانين 5 ساله توسعه از بالاترين الزامات اجرايي برخوردارند، اما در مواردي حتي شاهديم كه مردم تا 80 درصد هزينههاي درماني را از جيب خودشان ميپردازند.
به گفته وي، در برنامه پنجم نيز قرار بر كاهش پرداخت از جيب مردم به 30 درصد است و منابع مالي آن هم ديده شده كه يكي از اين منابع مالي همان 10 درصد درآمد حاصل از هدفمندي يارانههاست. وي درباره اينكه آيا در برنامه پنجم الزاماتي براي ارائه خدمات دندانپزشكي تحت پوشش بيمه از سوي مجلس تدبير شده و آيا در تيم پزشك خانواده، دندانپزشك هم وجود دارد، ميگويد: ما براي آنكه در بسته خدمتي پزشك خانواده دندانپزشك هم داشته باشيم از يك سو نيروي متخصص و از سوي ديگر امكانات كافي نداريم، زيرا ارائه خدمات دهان و دندان فضاي كافي و امكاناتي نظير يونيت دندانپزشكي ميخواهد كه اين امكانات در شبكه بهداشتي روستاها فراهم نيست. از نگاه خالقي بايد در اين خصوص اصل را بر پيشگيري قرار دهيم و مردم خودشان با رعايت نكات بهداشتي، پيشگيري ارزان را بر درمانهايگران قيمت مقدم دارند! اين نماينده مجلس با اشاره به يكسانسازي بيمهها در لايحه برنامه پنجم توسعه، ابراز اميدواري كرد اگر شوراي نگهبان بر لايحه برنامه پنجم مهر تأييد بزند با يكسانسازي بيمهها شايد شاهد بازگشت روح عدالت به بدنه سلامت جامعه باشيم و آمار تأسف باري مانند كشيده شدن بيش از 2 ميليون دندان از روي فقر در لابه لاي خبرهايمان منتشر نشود. كشيدن دندان؛ درماني براي هميشه
دوميليون يا بيشتر فرقي ندارد؛ اگر دندانهايمان كشيدني ميشود اين تقصير خودم است. بيمهها بايد باشند تا صنعت بيمه كشور به حياتش ادامه دهد، وظيفه ما اين است كه پيشگيري كنيم و اگر كار به درمان كشيد، كاري نميشود كرد! كشيدن دندان هم يك نوع درمان است؛ درماني براي هپشه!
