هنوز یک هفته از پایان مذاکرات ایران و 1+5 در استانبول نگذشته، اختلاف نظر بین اعضای غربی و شرقی این گروه در حال نمایان شدن است.
به گزارش جوان، هر چند کاترین اشتون، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا بعد از نشست استانبول اعلام کرد که از مذاکرات با تهران مأیوس شده است ولی اکنون به فاصله پنج روز بعد از پایان این مذاکرات، از مسکو، پکن و استانبول مواضع متفاوتی به گوش میرسد. سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه سه شنبه شب اعلام کرد که مسکو خواستار ادامه گفت و گو با ایران است.سرگئی لاوروف گفت:« همه شرکتکنندگان در گفت و گو با دبیر شورای عالی امنیت ملی (ایران) آن را شکست محسوب نمیکنند. این (گفتوگوها) بسیار جدی بود و مباحث بسیار دقیقی درباره مسائلی که باید پایه مذاکرات آتی قرار بگیرد مطرح شد.» به گفته لاوروف، در مذاکرات آتی باید مسائل مورد علاقه ایران نیز مورد بحث قرار بگیرد. ایران خواستار این شده بود که موضوعات امنیتی از جمله سلاحهای اتمی اسرائیل مورد بحث قرار گرفته و تحریمهای شورای امنیت نیز تعلیق شود، ضمن اینکه حق غنیسازی ایران به رسمیت شناخته شود. خبرگزاری ایتارتاس نیز به نقل از سرگئی لاوروف گزارش داد: تحریمها علیه ایران در حال اعمال شدن است، برخی کشورها برنامهای برای تحریمهای سختتر دارند. ما با تحریمهای یک جانبه مخالفیم.
همزمان با این موضع روسها، ترکیه نیز با صدور بیانیهای اعلام کرد که به تلاشهایش برای ادامه مذاکرات ادامه خواهد داد. رئیس جمهور ترکیه که برای شرکت در اجلاس عمومی انجمن پارلمانی شورای اروپا، به استراسبورگ فرانسه رفته است، از تلاش ترکیه برای ادامه مذاکرات گروه 1+5 و ایران خبر داد.
عبدالله گل، مذاکرات هستهای استانبول بین ایران و پنج عضو دائمی شورای امنیت سازمان ملل و آلمان را، با وجود اینکه به نتیجهای محسوس ختم نشد، با اهمیت خواند و اعلام کرد که ترکیه در راستای ادامه مذاکرات گروه 1+5 با ایران و حصول نتایج محسوس در این رابطه، تلاشهای بیشتری خواهد داشت.
رئیسجمهور ترکیه که روز گذشته برای شرکت در اجلاس عمومی انجمن پارلمانی شورای اروپا (PACE)عازم استراسبورگ فرانسه شده است، در گفتوگو با خبرنگارانی که سفر او را پوشش میدهند، ضمن اشاره به تلاش و مدیریت ترکیه برای نشاندن ایران و امریکا پای میز مذاکره، آن را دستاوردی خواند که از نظر او تا یک ماه گذشته غیرقابل باور به نظر میرسید.
گل باوجود تلاشهایی که از سوی غرب و رسانههای غربی با هدف تضعیف ابتکارعملهای مطرح شده از جانب ترکیه انجام شده بود، به خبرنگاران گفت: کشور من در راستای ادامه مذاکرات گروه 1+5 با ایران و حصول نتایج محسوس در این رابطه، تلاشهای بیشتری خواهد داشت.
رئیسجمهور ترکیه همچنین گفت: ما در حال هدایت پروسه دگرگونسازی اروپا هستیم که میتواند باعث بهبود و ارتقای قدرت و ارزش ما در اروپا شود. وزارت امور خارجه جمهوری ترکیه هم در بیانیهای مطبوعاتی تأکید کرد: کشورمان بعد از این نیز همانند گذشته تلاشهای خود را در راستای پیشرفت این روند و حل مسالمتآمیز موضوع ادامه خواهد داد.
پیش از موضعگیری ترکیه و روسیه، چینیها هم تأکید کرده بودند که مسئله هستهای ایران موضوعی پیچیده است که با یک دور یا دو دور مذاکره نمیتوان آن را حل و فصل کرد.
* واشنگتن: سکوت درباره استانبول، تأکید بر تحریمها
هر چند باراک اوباما سه شنبه شب در نطق سال جدی خود برای اولین بار بعد از مذاکرات استانبول درباره ایران سخن گفت و تأکید کرد که در سال 2011 ایران و کره شمالی را در اولویت خود قرار خواهد داد، ولی امریکاییها هنوز موضع مشخصی درباره نتایج نشست استانبول نگرفتهاند. البته اوباما بار دیگر از تصمیم کشورش برای اعمال تحریمهای شدیدتر علیه ایران خبر داد، ولی او یا هیچ کدام از مقامهای امریکایی هنوز موضع روشنی خاص نشست استنبول نگرفتهاند. اوباما همچنین گفت:«به دلیل تلاش دیپلماتیک برای تأکید بر عمل کردن ایران به تعهداتش، دولت ایران اکنون با تحریمهای سختتری روبهرو است؛ تحریمهایی که از همیشه سرسختانهترند.» بر خلاف طرفهای اروپایی، امریکاییها هر چند بر تشدید تحریمها تأکید دارند، ولی مذاکرات استانبول را ناامیدکننده ندانستهاند.
مأیوس، مأیوس... و باز هم مأیوس
سه کشور اروپایی عضو 1+5 مواضع نزدیک تری نسبت به یکدیگر داشتند. آنجلا مرکل، صدر اعظم آلمان روز دوشنبه با موضعگیری درباره نشست استانبول آن را مانند اشتون ناامیدکننده خواند و خواستار گسترش تحریمها علیه ایران شد. فرانسویها هم موضع مشابهی گرفتند. روز دوشنبه سارکوزی رئیس جمهور فرانسه، گفت: اثرگذاری تحریمها شروع شده است و ما باید آنها را تقویت کنیم. ویلیام هیگ وزیر امور خارجه انگلیس همان روز اول بعد از مذاکرات درباره آن موضع گرفت و گفت که اجتناب ایران از تعامل با قدرتهای جهانی در نشست استانبول کاملاً مأیوسکننده است.لازم به ذکر است علیاکبر صالحی، سرپرست وزارت امور خارجه کشورمان ظهر دیروز با معاون وزیر امور خارجه آلمان دیدار و گفتوگو میکند.
