شهرها هر روز گسترش مییابند و بهدلیل نبود شبكههای حمل ونقل عمومی امكان تردد در معابر شهرها مشكلتر میشود و شهروندان علاوه برهزینههای اضافی باید زمان زیادی را نیز صرف كنند تا بتوانند به انجام كارهای روزانه بپردازند وجود مراكزی همچون پیكهای موتوری فرصت مناسبی است تا بخشی از بار مشكلات شهری كاهش یابد و آنچه نباید فراموش كرد توجه به مشكلات این قشر و ساماندهی این مراكز است.از كنار مغازه كوچك كه در مقابلش تعداد زیادی موتوسیكلت پارك شده است رد میشوم، داخل مغازه از پسر 16 ساله گرفته تا مرد 60 ساله دور تا دور نشستهاند، در گوشه مغازه هم شخصی پشت میز نشسته، خودكار به دست مشغول صحبت با تلفن است، رانندگان موتور هم بر سر مسائل مختلف مشغول گپ زدن هستند. در بین جمع شخصی آچار به دست مشغول سفت و شل كردن پیچ و مهرههای موتوسیكلتش است. فرشاد 20 ساله، سه سال است كه به شغل رانندگی در پیك مشغول است. او میگوید: «اول در یك رستوران كار پیك را انجام میدادم و غذا در خانه مردم میبردم و از این راه درآمد خوبی داشتم، بعد از دو سال كه در آنجا مشغول به كار بودم با درخواست بیمه ازكارفرما، او هم مرا از رستوران اخراج كرد.» او ادامه داد: «بعد از این اتفاق بر سر یكی از ایستگاههای مترو ایستادم و از طریق مسافركشی با موتور روزگار میگذرانم. در حال حاضر اوضاع بهتر شده و روزانه 3 تا 4 مسیر پیك را میروم و نزدیكای غروب هم كه همه جا شلوغ میشود، نزدیك یكی از ایستگاههای مترو مسافركشی میكنم.» او با اینكه كارت پایان خدمت سربازی و گواهینامه موتوسیكلت ندارد ولی همچنان به شغلش ادامه میدهد! علی یكی دیگر از رانندگان پیك موتوری است، او 40 ساله است و 2 فرزند دارد، به قول خودش از بد روزگار و ورشكستگی در كسب و كار به این شغل مشغول شده، علی میگوید: «از 8 صبح تا
5 بعدازظهر در این پیك كار میكنم و روزانه میتوانم بگویم كه كل شهر را یك دور چرخی میزنم. الان كه هوا سرد است، كار با موتور برایم راحتتر است تا در فصل تابستان زیر نور خورشید، در فصل تابستان بعد از كار همیشه گرمازده میشدم و خیلی حالم بد میشد و چون بیمه نیستم درآمد یك روز كارم را باید در بیمارستانها خرج میكردم.» مسئولان برای این قشر چه كردهاند؟با توجه به شرایط رانندگان در پیك موتوریها برای جویا شدن شرایط كار آنها میخواستیم با اتحادیه این صنف ارتباط برقرار كنیم ولی متوجه شدیم كه از این صنف اتحادیه خاصی حمایت نمیكند و این صنف زیر نظر پیك بادپا وابسته به شهرداری تهران یا اتحادیه حمل و نقل كل فعالیت میكند برای دانستن كم و كیف شرایط رانندگان پیك، پای صحبت مهندس حبیب الله پرتویی سرپرست موقت پیك بادپا نشستیم. پیك موتوری در گذشته زیر نظر شهرداری بود ولی در حال حاضر به بخش صندوق ذخیره كاركنان شهرداری واگذار شده است، بنابراین سازمان خصوصسازی زیر نظر شهرداری نیست، پرتویی میگوید: تمام پیك موتوریها زیر نظر سازمان ما نیستند، یكسری پیك موتوری كه در شهر فعالیت میكنند یا مجوز از اتحادیه دارند یا بدون مجوز و شخصی فعالیت میكنند. وی درباره پوشش دهی اتحادیه به پیك موتوریها و فعالیتهای این صندوق گفت: پیك موتوری در سال 73 از سوی شهرداری تهران تشكیل شده است و تا سال گذشته هم زیر نظر شهرداری فعالیت میكرد و هدفش صرفهجویی در مصرف سوخت، كاهش آلودگی، كاهش ترافیك و تسریع در كار شهروندان بوده است و الان هم همان اهداف را دنبال میكند، اما بعد از مدتی اتحادیه پیك موتوریها زیر نظر باربری كه شامل تمام وسایل حمل و نقل كالا از جمله وانت بار و كامیون میشود فعالیت میكند كه مجوز پیك موتوری هم بر عهده همین سازمان است.پرتویی درباره اشخاصی كه میخواهند به شكل خصوصی مراكز پیك موتوری احداث كنند، گفت: باید درخواست بدهند و محلی را داشته باشند با حدود 12 تا 15 متر زیر بنا به همراه یك خط تلفن ثابت با رعایت حداقل فاصله با نمایندگیهای دیگر پیك موتوری كه 500 متر است. وی درباره نحوه مالیاتدهی مراكز پیك موتوری افزود: مراكز خصوصی شامل پرداخت مالیات نمیشود و فقط 3 درصد از كل مجموعه مالیات كسر میشود كه سازمان آن را پرداخت میكند. در آمد و مزایای یكی از مشاغل سختبه گفته پرتویی، درآمد و پرداخت حقوق افراد در پیك موتوری فعالیت میكنند بنا بر تعرفه قانون در وزارت كار و امور اجتماعی است كه شامل بیمه خویشفرما اعضا هم میشود! وی درباره گزینش افراد در پیك موتوری افزود: گزینش افراد بر عهده شعبههای مربوطه است، البته با رعایت یكسری از ضوابط كه باید به مركز ابلاغ كنند، اگر هم رعایت نكنند باید طبق قراردادی كه با آنها داشتند با آنها برخورد شود. عرف كاری در پیك موتوریها به این شكل است كه راننده برای هر مسیری كه میرود باید درصدی از درآمد را در اختیار مدیر شعبه قرار دهد، پرتویی درباره نحوه همكاری كارفرما با رانندگان موتور گفت:بنابر قرارداد راننده موظف است 15-10 درصد از درآمدش را از هر مسیر در اختیار مدیر شعبه قرار دهد كه آن هم بنا بر توافق اشخاص ممكن است درصد آن نوسان داشته باشد. سرپرست سازمان درباره نحوه عضوگیری خاطرنشان كرد: افراد باید سربازی رفته و كارت پایان خدمت داشته باشند، آزمایش اعتیاد را انجام داده باشند و حتماً باید وثیقه، مجوز یا ضامن داشته باشند، چون در پیك با انواع محمولهها و حتی انجام كارهای بانكی برای شهروندان سر و كارداریم، بالطبع باید از افراد امین و معتمد استفاده كنیم. افزایش شعبههای پیك موتوری در محلههاپرتویی درباره تأسیس شعبههای جدید پیك در سطح شهر گفت: ما همچنان شعبات را افزایش میدهیم، ولی البته كارایی و روش فعالیت پیكها برای شهروندان چندان جانیفتاده است و به تبلیغات نیاز دارد. هر جا یك موتوربا توجه به اینكه اكثر مراكز از جمله رستورانها و مغازهها با فعالیتهای گوناگون هر كدام از چند پیك موتوری برای تسریع انجام كارها استفاده میكنند، پرتویی درباره ایجاد اتحادیه برای این اشخاص فعال در مراكز گوناگون افزود: این اشخاص باید زیر پوشش قرار بگیرند و متأسفانه در حال حاضر این اتفاق نیفتاده است ولی مسئولان روی مسائل قانونی افراد در پیك كار میكنند كه امیدواریم جوابگو نیاز این زحمتكشان در جامعه باشیم. برنامه جدید سازمان!وی از برنامه جدید این مركز برای توسعه كاری گفت: اولین كار در مركز تبلیغات است، برای شناساندن كارایی پیك موتوریها، متأسفانه خیلی از شعبهها به روز نیستند و شماره تماس 8282 هم پاسخگوی نیاز شهروندان است ولی در حال حاضر در بسیاری از میادین میوه و ترهبار در حال احداث مراكز پیك موتوری هستیم. وی افزود:در ضمن افرادی كه در پیك موتوریها فعالیت میكنند همچون افراد عادی بنزین در كارت آنها ریخته میشود و از سهمیه خاصی هم برخوردار نیستند. حرف دل سرپرست موقت پیك موتوریهاپرتویی معتقد است: پیك موتوریها انسانهایی مظلوم و از اقشار ضعیف جامعه هستند كه با صداقت كارشان را انجام میدهند و متأسفانه ما در این مركز پاسخگوی نیاز آنها نمیتوانیم باشیم، به عنوان مثال یكی از پرسنل در این مركز قبلاً در یكی از نمایندگیهای پیك موتوری مشغول به كار بوده است، یك روز در حین كار با اتومبیلی تصادف میكند و از ناحیه فك آسیب میبیند و الان چند سال است كه در دادگاه به دنبال این است كه بتواند از شخصی كه با وی تصادف كرده است حداقل هزینه درمانی را بگیرد، متأسفانه این پرونده در دادگاه همچنان بینتیجه مطرح است و ما هم از نظر مالی نمیتوانیم چنین هزینههایی را پوشش دهیم و قانون همچنین امكاناتی را در اختیارمان قرار نداده است، چون بیمه پیك موتوریها خویشفرماست و باید خودشان برای داشتن بیمه اقدام كنند كه اكثرا هم دنبال این بیمه نمیروند! با شنیدن حرفهای سرپرست پیك موتوریها و دیدن حال و روز افراد شاغل در پیك موتوریها كه سر و وضع و چهرههای آفتاب سوختهشان گواه زحمتكشی آنها بود، با خود گفتم ایكاش سازمانی هم از این افراد حمایت كند تا با پاسخ دادن به نیازشان و برآورده كردن خواستههایشان آنها در این شغل شرافتمند بمانند...
