کاش امسال و به مناسبت روز جهانی معلولان هیچ کس حرفی نزند و قولی ندهد و برنامهای برگزار نشود. کاش امسال مسئولان محترم بدون اطلاع رسانهها دور هم جمع شوند و یکبار حرفهایی که سالها پشت سر هم تکرار کردهاند و هرگز به آنها عمل نکردهاند را مرور کنند. راستی اگر معلولان اصلاً چیزی نخواهند چه کسی را باید ببینند؟ چرا این همه قول میدهید و دل آنها را خوش میکنید و همه چیز را به امید خدا رها میکنید و میروید به دنبال کار خودتان؟
غلامعلی حداد عادل، زمانی که رئیس مجلس شورای اسلامی بود، آمادگی مجلس را برای تصویب قوانینی به منظور رفع مشکلات معلولان به ویژه ناشنوایان اعلام کرد.
درسال1376عبدالرضا مصری، وزیر وقت رفاه، نیز در پاسخ به خواستهها و رفع مشکلات معلولان به نمایندگان آنها گفت: «زمانی که سازمان بهزیستی زیرمجموعه وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی بود، به دلیل مشغلههای کاری و گسترده بودن این وزارتخانه، سازمان بهزیستی در کنج تصمیمگیریها قرار داشت. به همین دلیل وزارت رفاهی تشکیل شد که سازمان بهزیستی اولویت کاری آن را تشکیل میدهد.»
در همان سال و در حالی که نمایندگان NGOهای حمایت از معلولان در دیدار خود با وزیر رفاه از نپیوستن ایران به کنوانسیون بینالمللی حمایت از حقوق معلولان انتقاد میکردند، وزیر رفاه مشکلات معلولان را ناشی از کمکاریهای 2500 سال گذشته قلمداد کرد.
یکی دیگر از مدیران NGOها نیز با بیان اینکه نگاه و کمکهای دولت به این قشر مقطعی و مسکنوار است، اظهار داشت: «قوانین داخلی باید به گونهای تدوین شود که معلولان جزئی از جامعه محسوب شوند و بدینترتیب بتوانند از تسهیلات ارائه شده دولت به شهروندان عادی همچون حملونقل استفاده کنند.»
وی ادامه داد: «در این راستا مناسبسازی به عنوان یکی از اصولیترین ارکان حقوق معلولان محسوب شده که به آن پرداخته نمیشود و به دلیل رعایت نکردن این اصل، معلولان از حاضر شدن در دانشگاهها، اماکن عمومی و حتی مساجد معذور هستند و این امر منجر به خانهنشینی آنها شده است.»
وزیر رفاه نیز با بیان اینکه یکی از نگرانیهای مسئولان رفاه و بهزیستی، منفعتخواهی شخصی صاحبان برخی سازمانها و انجمنهای غیردولتی حمایت از حقوق معلولان در بهرهگیری از جامعه هدف (معلولان) و سوءاستفاده از آنهاست تصریح کرد:« با شنیدن مشکلات این قشر، امروز(1386) مهمترین فرصت برای جمعآوری این مشکلات و انتقال آنها به دولت و مجلس برای پیگیری و رفع مشکلات است!»
وی با اشاره به قانون جامع حمایت از حقوق معلولان، گفت: «قانون جامع حمایت از حقوق معلولان 15سال طول کشید تا تصویب شود، پس وقتی تصویب قانونی 15 سال طول میکشد، طبیعتاً اجرایی شدن آن 1500 سال به طول خواهد انجامید.»
در سال 1387و در همایش معاونان توانبخشی سراسر کشور عنوان شد که معلولان میتوانند از ادارات خود به علت عدم توجه به مناسب سازی شکایت کنند و ظاهراً هزینهای نیز از طرف بهزیستی برای این مورد درنظر گرفته شده است. ولی دراین مورد نیز دوستان بهزیستیبه نوعی زرنگی کردهاند و معلولان را سپر بلا قرار دادهاند و خود این عمل میتواند به انزوای بیشتر آنها منجر گردد.
سازمان بهزیستی با تصویب قانون جامع حمایت از معلولان قصد داشت مشکلات این افراد را کاهش دهد و در برخی موارد نیز مانند پرداخت شهریه دانشجویان معلول این کار را انجام داد اما در مجموع از 16 ماده این قانون تنها چند ماده طی این سالها اجرایی شد و مابقی این موارد به دلیل عدم همکاری سازمانها و نهادهای دیگر اجرایی نشده است.
البته مسئولان سازمان بهزیستی دلیل عدم اجرای قانون جامع حمایت از حقوق معلولان را نواقص موجود در این قانون عنوان میکنند و برخی از مادههای آن را نیازمند اصلاحاتی میدانند. در ماده 16 قانون جامع حمایت از حقوق معلولان آمده است که دستگاهها در صورت تامین اعتبار موظف به اجرای این قانون هستند به همین دلیل این مورد محل گریزی برای دستگاههاست و دلیلی برای عدم اجرای آن طی این سالها شده است.
گزارشها و آمارهای رسمی در سال1387 نشان میدهد که حدود 50 درصد از جمعیت معلول کشور تحت حمایت بهزیستی بوده و مابقی در اقصی نقاط کشور به ویژه در مناطق محروم و دور افتاده در سختترین شرایط زندگی میکنند و تنها نگاهترحم آمیز هموطنان را با خود دارند. بر اساس آمارهای جهانی 10 درصد جمعیت هر کشوری را معلولان دارای معلولیت شدید، متوسط و خفیف تشکیل میدهند و بر همین اساس 3/6 درصد جمعیت کشورمان را افراد دارای معلولیت شدید، خیلی شدید و متوسط تشکیل میدهند.هم اکنون یک میلیون و 200 هزار معلول درکشور شناسایی شدهاند که 650 هزار نفر از آنان تحت پوشش سازمان بهزیستی بوده و از خدمات توانبخشی بهرهمند میشوند و همچنین 227 هزار نفر نیز کمک هزینه نگهداری دریافت میکنند.همچنین حدود 53 هزار و 146 معلول ( سالمند، بیمار روانی مزمن، معلول ذهنی، جسمی، حرکتی و حسی) در 949 مرکز ساماندهی شدهاند و از خدمات مراکز بهرهمند میشوند. فاصله این آمارها با وعدههای داده شده زمین تا آسمان است.
