یک پیشنهاد به افسران جوان و فرماندهان جنگ نرم

اتاق فکر دانشجویی برای طراحی نبرد نرم

نرگس هوشمند* | دکتر غلامرضا خواجه‌سروی این پیشنهاد را در دیدار با اعضای تشکل‌های دانشجویی و فعالان فرهنگی دانشگاه گیلان بیان و به مدیران دانشگاه‌ها توصیه کرد که در دانشگاه‌های کشور اتاق فکر سیاسی و فرهنگی راه‌اندازی کنند. پیشنهاد معاون وزیر علوم مبنی بر راه‌اندازی اتاق فکر در صورت عملی شدن می‌تواند تحول نوینی را در عرصه فعالیت‌های گوناگون دانشگاهی و دانشجویی به ارمغان آورد. اما به راستی اتاق فکر چیست و راه‌های دستیابی بدان کدام است؟ اتاق فکر در عرصه جنگ نرم چه جایگاه و کار ویژه‌ای دارد؟اتاق فکر و ارتباط آن با جنگ نرمکانون تفکر یا اتاق فکر (think tank) مؤسسه‌ای است تحقیقاتی متشکل از گروهی از نخبگان که به طراحی فکر و ایده برای مسائل سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی می‌پردازد. در واقع اتاق فکر، مرکزی پژوهشی است که «مطالعات و تحقیقات راهبردی و کاربردی» انجام می‌دهد. آنان اندیشه‌ها، ایده‌ها و دانش مراکز دانشگاهی و پژوهشی را قابل استفاده برای سیاستمداران و مدیران اجرایی کشور می‌کنند. جمع‌اندیشی، تولید فرآورده‌های فکری و انتقال به مخاطب، معطوف بودن کوشش‌ها به مسائل روز و درگیر نشدن در مسائل اجرایی و تشریفات رسمی از جمله ویژگی‌های عمده اتاق فکر است. این اتاق فکرها که غالباً از مسئولان و افراد باتجربه یک کشور و اساتید و نخبگان برجسته دانشگاهی تشکیل شده است در راستای منافع عمومی و کلان نظام سیاسی خود ایده‌پردازی و نظریه‌پردازی می‌کنند.به طور مثال در امریکا، این مغزهای متفکر در راستای صیانت و پشتیبانی از قانون اساسی کشور خود و برای به اصطلاح آرمان‌های نظام لیبرال دموکراسی، تلاش علمی می‌کنند و محصولات فکری خود را به صورت بسته‌های پیشنهادی- عملی در اختیار دستگاه‌های سیاستگذار و مسئولان اجرایی می‌گذارند. اما نکته مهم این است که کشورهای غربی در جنگ نرم ضدانقلاب اسلامی و ملت ایران از این روش استفاده کرده و این مؤسسات به اتاق فکر جنگ غرب علیه فرهنگ و تمدن اسلامی تبدیل شده‌اند تا بتوانند با کم‌ترین هزینه بیش‌ترین نتایج را عاید نظام‌های سیاسی خود کنند. اکنون حدود 2 هزار و 700 اتاق فکر در امریکا وجود دارد که بیش از 700 اتاق فکر آن به صورت مرتب در رابطه با ایران فعال هستند. هر اتاق فکر در هفته دو مقاله منتشر می‌کند و هر سه ماه نیز یک جلد کتاب راجع به ایران ارائه می‌دهد که در مجموع حدود 62‌هزار‌و 200‌مقاله و پژوهش و 2 هزار و 800 عنوان از سوی این اتاق‎های فکر در امریکا علیه ایران تهیه و منتشر شده است.حجم اقدامات امریکا علیه جمهوری اسلامی ایران در سال‌های اخیر، بیش از سه برابر کل اقدامات امریکا علیه شوروی سابق بوده است. اهداف دشمن در جنگ نرمدشمن در جنگ نرم تلاش می‌کند با تغییر ماهوی فرهنگ و ساختار سیاسی، حرکت آرام و تدریجی و زیر سطحی، نمادسازی، تهیه راهبردهای پایدار و پرتحرک و جاذبه دار و هیجان‌ساز، توجه به نقاط آسیب، انجام عملیات‌های پیچیده و چند وجهی به صورتی تضادآفرین و تردیدآفرین به اغوا و اقناع مردم به خصوص مسئولان و نخبگان جامعه مورد تهاجم بپردازد. دشمن در این صحنه اهداف زیر را دنبال می‌کند: تغییر ایدئولوژی حاکم، جایگزینی گفتمان غالب بر جامعه، کاهش مشارکت سیاسی مردم با القای ناکارآمدی حکومت، تغییر هویت دینی و ملی شهروندان با تخریب پیشینه تاریخی آن، دستکاری افکار عمومی در جهت خواسته‌های خود علیه نظام حاکم، تغییر انسجام سیاسی حاکم و تلاش برای حاکمیت چند گانه، استحاله فرهنگی و ایجاد فرهنگ جدید و براندازی حکومت. لزوم تشکیل اتاق فکر در دانشگاهامروز افسران جوان و فرماندهان جنگ نرم با طراحی‌های پیچیده دشمن روبه‌رو هستند. بنابراین برای مبارزه موفق در این میدان باید با طراحی راهبردها و راهکارهای دقیق به مقابله با دشمن پرداخت. در این خصوص رهبر فرزانه ‌ انقلاب اسلامی در دیدار با اعضای بسیج دانشجویی دانشگاه‌های سراسر کشور در اردیبهشت 86 فرمودند: «از جمله نیازهای شما، یک مجموعه اندیشه‏ورز است. یک مجموعه فکری درست کنید- همان اتاق فکر در مراکز- اینها بنشینند فکر کنند، فکرهای عالی بکنند. از افراد مطمئن، خاطرجمع و خوشفکر استفاده کنید.»بر این اساس باید با تشکیل اتاق فکرهای فکری- فرهنگی مدیریت صحنه را به دست گرفت و با برنامه‌ریزی دقیق و علمی راه را بر دشمن بست. در واقع دانشجویان بصیر و اساتید فهیم دانشگاه‌ها باید در عرصه جنگ نرم از تمام ظرفیت‌های علمی و عملی خود برای حفظ هویت ملی، فرهنگی و اجتماعی استفاده کنند. اتاق فکرهای انقلاب در دانشگاه‌های کشور باید با تشکیل هسته‌های فکری- سیاسی در بدنه استادی و دانشجویی و برقراری اتصال سیستماتیک و هدفمند میان آنها ایده‌های طراحی شده خود را اجرایی کنند.در صورتی که این اتاق فکرها در دانشگاه‌ها تشکیل شود، می‌تواند با ارائه راهبردهای مناسب به مثابه پشتوانه فکری و علمی به پیشبرد آرمان‌های انقلاب اسلامی در سطوح مختلف جامعه عمل کرده و با کسب جایگاهی ویژه و شایسته در تصمیم‌گیری‌های کلان نظام شرکت و به طور واقعی فرماندهی جنگ نرم را با شیوه‌ها و ابزارهای کاربردی و کارآمد به دست گیرد.امروز علوم انسانی وارداتی، رسانه ها، اینترنت، سبک زندگی، ایمان و اعتقاد جوانان، محصولات فرهنگی- هنری و. . . محورهای عمده نبرد نرم را تشکیل می‌دهند که باید مورد توجه اتاق فکرهای دانشگاهی و قرارگاه‌های فرهنگی کشور قرار گیرند.* دانشجوی کارشناسی ارشد
روابط بین‌الملل