مجید وطنخواه - زمانی که از شهر یزد به سوی استان فارس طی مسیر میکنی در فاصله حدود 140 کیلومتری به شهرکهنی میرسی که قدیمی ترین موجود زنده دنیا دردل این شهر قرار دارد. شهری که اولین اثر باستانی ثبت شده کشور را نیز درخود جای داده است. هر چند این شهر از نقاط محروم کشور است، ولی با تمام مشکلاتش همچون درخت سرو معروفش (سرو ابرکوه )استوار و پایدار در برابر مشکلات ایستادگی نموده و مردم آن با افکار نو و جوان به زندگی مشغول هستند. آنچنان که مقام معظم رهبری درسفر تاریخیشان به این شهرستان فرمودند: اگر چه شهر، شهر قدیمی است، اما فکر مردم این شهر ،فکر نو و جوان است.
شهرستان ابرکوه با مساحتی حدود 5700 کیلومتر مربع از لحاظ جغرافیایی در جنوب استان یزد قرار گرفته که دارای دو بخش مرکزی و بخش بهمن و نیز چهار دهستان است.
در طبقه بندی اقلیمی نیز آب وهوای ابرکوه از نوع بیابانی است . ویژگی این نوع اقلیم کمبود بارش و خشکی هوا در فصل گرم است. میتوان اقلیم منطقه را به صورت خشک و خیلی خشک با دوره مرطوب کوتاهمدت دانست که در ارتفاعات به علت کاهش دما، به نیمهخشک تغییر مییابد.
منابع تأمین آب
منابع آب این شهرستان به آبهای زیر زمینی محدود میگردد و از نظر آبهای سطحی به مسیلها و روان آبها محدود میشود. وسعت سفره آب زیر زمینی دشت ابرکوه حدود یکهزار کیلومترمربع بوده و از نظر هیدروژئولوژیکی یکنواخت نیست و هر بخش آن خصوصیات ویژهای دارد. اصولاً هر چه از سمت فراغه به سمت کویر میآییم عمق آب افزایش یافته و کیفیت کاهش مییابد. در حوالی ابرکوه در منطقه حسام آباد و عزیزآباد و … و گزستان، اعماق چاهها به 200 متر و بیشتر رسیده است و در واقع بیلان ابرکوه منفی است. بدین معنی که هر ساله به میزان 36 میلیون متر مکعب از حجم آب موجود در سفره زیرزمینی کم میشود.
تعداد چشمههای شهرستان را با آمار مختلفی بیان کردهاند که بر اساس آخرین آمار ارائه شده از سوی شرکت آب منطقهای استان تعداد قنوات شهرستان ابرکوه 24 رشته و تعداد چاههای عمیق 554 حلقه و نیمه عمیق 176حلقه گزارش شده است. به طور کلی به دلایل مختلف برداشت آب از منابع زیرزمینی از سال 1361 ممنوع و دشت ابرکوه به عنوان دومین دشت استان از لحاظ بحران منابع آبی اعلام شد.
حوادث درکمین
سیل از مهمترین حوادثی بوده که از گذشته ابرکوه را تهدید کرده و در سالیان اخیر سیل سال 1380 اسفندآباد و سیل سال 82 احمدآباد را میتوان نام برد. خشکسالی از جمله بلایای طبیعی است که در سالهای اخیر به خصوص دهههای گذشته بیشتر شاهد آن بودهایم. به طوری که طی 25 سال اخیر، 14 سال طبق تعاریف، خشکسالی بوده است.پوشش گیاهی و منابع طبیعی
92 درصد از سطح شهرستان را عرصههای منابع طبیعی شامل مرتع، جنگل، اراضی بیابانی و کویری تشکیل میدهد و نیز سطح جنگلهای طبیعی آن شامل گز، تاغ و بادام کوهی است.
مزیتهای بخش کشاورزی
عمدهترین پتانسیلهای بخش کشاورزی (زراعت و باغداری) شهرستان ابرکوه نیز عبارتنداز: تولید بیش از 30 هزار تن گندم ، تولید بیش از 3 هزار تن ذرت، تولید بیش از 100 هزار تن علوفه، تولید مطلوبترین و زودرسترین زردآلوی کشور، تولید بیش از 15 هزار تن انار مرغوب و بهرهبرداری بالغ بر هزار هکتار باغات پسته.
صنعت
در سال 1364، صنعتی به مفهوم امروز و کارخانه صنعتی در ابرکوه وجود نداشته و تنها چند کوره آجر پزی، سه کوره آهک پزی و یک کوره گچپزی و یک کارگاه سنگ بری (در غرب شهر) فعال بوده اند، در عمل از سالهای 76 تا 81 تعداد 43 واحد گوناگون شروع به احداث و ساخت نمودند، اما متأسفانه به دلایل گوناگونی از قبیل مشکلات بانکی، مسائل و گرفتاریهای اداری، عدم توجه و بهای لازم از سوی دستگاههای متولی، عدم وجود سیاستها و حمایتهای لازم از سوی مقامات بالادست و... همگی باعث شد تعداد اندکی از این واحدها به بهرهبرداری برسد یا اینکه ادامه فعالیت دهند، این واحدها عبارتند از نوشابه یزدنوش، خوراک دام، کفش گلپا، بافندگی پارچه فارس باف و لبنیات اعلا.
گردشگری
تنوع جاذبهها و موقعیت میان منطقهای شهرستان ابرکوه دو پتانسیل بسیار مهم در توسعه توریسم در این شهرستان به شمار میروند. یکی از ویژگیهای مهم جاذبههای توریستی تأثیرپذیری آنها از ویژگیهای محیطی است و جاذبههای توریستی شهرستان ابرکوه از این نظر میتواند به عنوان بهترین الگوی متأثر از شرایط خاص کویری از یکسو و ایدئولوژی اسلامی از سوی دیگر مطرح و معرفی شود. و علاوه بر آن قدمت و سلامت ابنیه موجود از دیگر ویژگیهای بارز آنهاست. با نظر به اینکه بیشترین توریست داخل شده به کشور از نوع توریست فرهنگی است، تنوع جاذبههای فرهنگی – تاریخی شهرستان از قبیل سرو کهنسال، بادگیر دواشکوب، خندق، مسجد جامع و همچنین سهولت دسترسی مناسب به جاذبهها بهترین پتانسیل جذب توریست میباشد.مشکلات و کاستی ها
به طور خلاصه این شهرستان قدیمی با تمام مزایای مختلفی که داراست از مشکلاتی نیز رنج میبرد که مهم ترین آن عدم وجود پزشک متخصص در این شهر است و این مهم باعث شده بیماران این شهرستان جهت معالجه و درمان به شهرستانهای مجاور مسافرت کنند که این مسافرتها نیز حوادثی به دنبال داشته به طوری که تقریباً از هر 10 خانواده ابرکوهی یک خانواده در جادههای این شهرستان جان خود را از دست دادهاند که استقرار پزشک متخصص در این شهرستان و رفع این مشکل عزم و همت بیشتر مسئولان را میطلبد.
