نفيسه ابراهيم زاده انتظام- بوميسازي محتواي علوم انساني در كشور بازتابهاي متفاوتي در داخل و خارج داشته و وحشت غرب را برانگيخته است. بر همين مبنا تحركات و جوسازيهاي آنها عليه روند بوميسازي اين علوم در ايران وارد فاز جديدي شده است. در تازهترين اين اقدامات، سازمان بينالمللي يونسكو زير فشار كشورهاي غربي در جهت طراحي فاز جديد تحريمها در حوزه فرهنگ، از شركت در كنگره روز جهاني فلسفه در ايران كنارهگيري كرد.
به گزارش «جوان»، در پي عملياتي شدن تغيير محتواي علوم انساني از وارداتي به بومي و اسلامي در كشور، غرب نيز وارد فاز جديدي از مخالفت شده است. در اين راستا افزايش چشمگير آمار اخبار و تحليلهاي مربوط به حوزه علوم انساني ايران در سايتهاي زنجيرهاي بيگانه جالب توجه است؛ به طوري كه تنها در هر كدام از سايتهايي نظير بالاترين و BBC در سه ماهه اخير بيش از يك هزار خبر و تحليل با موضوع علوم انساني در ايران درج شده است كه اين آمار بالا نشان از حساسيت اين موضوع براي مخالفان ايران دارد.
سايتهاي زنجيرهاي در اين راستا حساسيت ويژهاي بر كنگره بينالمللي فلسفه دارند كه قرار است دوم آذرماه در تهران برگزار شود.
دست و پا زدن براي منافعي كه به خطر افتاده
از آنجا كه شاخه حوزههاي انساني علوم و دانش راهگشا و تعيينكننده راهبردهاي كلان مديريتي يك كشور در زمينههاي گوناگون اقتصاد، جامعه، سياست و فرهنگ است، بنابراين ميطلبد متناسب با ساختار اعتقادي و بومي آن كشور تدوين و در دستور كار آموزش و اجرا قرار گيرد. با اين حال گويا امر طبيعي به روز شدن دانش در جوامع علمي هر كشور و كاربردي كردن آن متناسب با نيازهاي آن كشور در ايران به مذاق غربيها و گروههايي كه منافعشان به خطر ميافتد خوش نيامده است. اينكه علت بيان اين مخالفتها در اين حوزه آن هم با صراحت و بيپرده پوشي چيست، خود جاي تامل دارد اما ظاهراً آموزههايي كه سالها در دانشگاههاي كشور مباني فكري ضد منافع ملي و مذهبي را به خورد افكار آينده سازان ميداده منافع بسياري را تأمين ميكرده است.
در اين راستا ميتوان به آموزش مباني ليبرال دموكراسي و تحليل ريشههاي نظري نظريات انديشوران غربي كه سالها گرهاي از مشكلات ايران باز نكرده اشاره كرد. از سوي ديگر ماهيت علوم انساني ايجاب ميكند بر بسترهاي فرهنگي و اعتقادي و اجتماعي هر كشور منطبق باشد؛ امري كه سالها است در ايران مغفول مانده و دانشجويان نخبه ما را به اساتيدي سكولار بدل كرده است. نظام موجود علوم انساني وارداتي كه در حال حاضر در دانشگاههاي كشور تدريس ميشود در كمترين اثر خود ايجاد شبهه درباره اصول و چارچوبهاي فكري و اعتقادي را در پي دارد. وضع كنوني حاصل غفلت از غرب پژوهي
گروهي از صاحب نظران بر اين باورند كه نپرداختن ايران به نقطه ضعفهاي غرب در زمينههاي مختلف به وضع كنوني دامن ميزند. با اين حال، در حالي اين اظهار نظرها و تعيين تكليفهاي بياساس در مورد رشتههاي دانشگاههاي داخلي كشور از سوي بيگانگان صورت ميگيرد كه بسياري از اساتيد، دانشجويان و حتي سياست گذاران علمي كشور از آنچه در دانشگاههاي غرب تحت عنوان دانش مربوط به حوزه انسان بياطلاعند و اين امر باعث به وجود آمدن ميداني براي عرض اندام ناموزون فكري و نظري آنها در عرصه بينالمللي شده است.
بر اين مبنا آغاز غرب پژوهي در حوزه علوم انساني و بررسي منابعي كه در دانشگاهها و مراكز آموزش عالي غرب تدريس ميشوند ميتواند راهكار مؤثري باشد.
تخلف سازمان جهاني يونسكو قابل پيگيري است.
از سوي ديگر گزارشها حاكي از آن است كه تغيير و تحول در علوم انساني توجهات جهاني را به ايران معطوف كرده است؛ بهطوري كه در آستانه برگزاري برخي همايشهاي علوم انساني تحركات مخالفان تغيير در علوم انساني شدت يافته و با انتشار برخي اظهار نظرها سعي در بر هم زدن آرامش علمي اينگونه نشستها و كم رنگ جلوه دادن اقدامات انجام شده دارند؛ ادعاهايي نظير زنداني بودن تعدادي از فيلسوفان در ايران، دامن زدن به موضوع دولتي شدن يا سياسي كردن و حتي تعطيل كردن علوم انساني از جمله اين جوسازيها هستند؛ ادعاهاي بيپايهاي كه حداد عادل دبير همايش بينالمللي روز جهاني فلسفه از بيان آنها به عقدهگشايي سياسي تعبير كرده است. وزير ارشاد: خوشايند عدهاي نيست مراسم روز فلسفه در ايران باشد
در اين راستا برگزاري کنگره بين المللي روز جهاني فلسفه در ايران به عنوان اولين کشور آسيايي ميزبان نيز از ترکش اين ادعاها و اظهار نظرات در امان نماند. به طوري که سازمان يونسکو در اقدامي غير منتظره و در اثر فشار لابي هاي کشورهاي صاحب امتياز حق وتو و ساير کشورهاي تحريم کننده ايران از شرکت در اين کنگره کناره گيري کرد.
اين اقدام يونسکو در کشور نيز واکنش هايي در پي داشته است. در آخرين اين اظهار نظرها سيدمحمد حسيني وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي کشور گفته است: خوشايند عدهاي نيست مراسمي مثل روز فلسفه در ايران باشد. اعتراض نماينده ايران به کناره گيري يونسکو
علاوه براين، نمايندهي دائم ايران در سازمان جهاني يونسكو نسبت به رفتار سياسي اين نهاد در كنارهگيري از كنگرهي بينالمللي روز جهاني فلسفه اعتراض كرد.
محمدرضا مجيدي علاوه براين، نمايندهي دائم ايران در سازمان جهاني يونسكو در اين رابطه عنوان كرد: طي نامهاي به دبير كل سازمان جهاني يونسكو، اعتراض ايران را نسبت به اين اقدام سياسي و تحت فشار لابيهاي صهيونيستي اعلام و بر پرهيز اين سازمان از سياسيكاري و گام برداشتن در مسير اهدافي كه براي سازمان جهاني يونسكو تبيين شده است، تأكيد كرديم.
او در ادامه يادآور شد: سازمان جهاني يونسكو بر خلاف تعهداتش عمل كرده است و بر اساس تعهدنامهاي كه بين يونسكو و مؤسسه پژوهشي حكمت و فلسفه ايران امضا شده، آنها همچنان ملزم هستند به تعهداتشان عمل كنند و انجام ندادن تعهدات، پيگردهاي حقوقي و قانوني دارد كه اين حق براي ايران محفوظ است.
همچنين پس از اعلام كنارهگيري سازمان جهاني يونسكو از شركت در كنگرهي بينالمللي روز جهاني فلسفه در ايران، دبيرخانهي اين كنگره به رياست غلامرضا اعواني در بيانيهاي اعلام كرد:« آنچه اين تصميم را تعجبآور و ناموجه ميسازد، اين است كه مسؤولان برگزاري كنگره در طول دو سال و نيم گذشته كه از موافقت اوليه يونسكو با برگزاري كنگره در ايران ميگذرد، با يونسكو در ارتباط بودهاند و همين امر در تاريخ 27 مهرماه به امضاي توافقنامهاي ميان دو طرف در پاريس منجر شده است. اعلام شتابزدهي مدير كل، تنها در فاصلهي كمتر از 12 روز به برپايي اين كنگره، آن هم بدون ذكر دليل روشن، تخلف آشكار از تعهد آن سازمان محسوب ميشود و توجيهپذير نيست. »
به هر رو کنگره بين المللي روز جهاني فلسفه روزهاي تا در محل کتابخانه ملي جمهوري اسلامي ايران با حضور بيش از 7 هزار مهمان خارجي از 15 کشور دنيا برگزار مي شود.
