ارتباط حوزه با نظام اسلامی و آثار سفر مقام معظم رهبری به قم در گفت‌وگوی «جوان» با آیت‌الله حاج میرزا مسلم ملكوتی

استقبال حوزه قم از رهبرانقلاب در تاریخ بی‌نظیر است

بیانات رهبر معظم انقلاب در دیدار فضلا و طلاب حوزه در جریان سفر به قم، بار دیگر ضرورت تبیین و تبلیغ نسبت حوزه علمیه با نظام جمهوری اسلامی را نمایان ساخت. مغالطه و سوءبرداشت از ماهیت و چگونگی این ارتباط از پایه‌های دائمی تبلیغات دشمنان انقلاب در تمامی ادوار، به‌ویژه در جریان فتنه سال گذشته بوده است. «جوان» بر حسب رسالت خود در بحث و فحص پیرامون مقولاتی كه مطمح نظر دشمنان نظام اسلامی است، در ادامه گفت‌وگوهای خود در این باب، با مرجع ارجمند و عالم مجاهد حضرت آیت‌الله حاج میرزا مسلم ملكوتی سرابی(دامت بركاته) به مصاحبه نشسته است. معظم له از یاران دیرپای انقلاب و چهره‌ آشنای ملت مسلمان ایران در رویدادهای پس از پیروزی انقلاب، به‌ویژه دهه اول آن هستند. آیت‌الله ملكوتی پس از شهادت آیت‌الله مدنی توسط حضرت امام خمینی (ره) به امامت جمعه تبریز منصوب شدند و تا سال‌ها پس از ارتحال امام و با تنفیذ رهبر معظم انقلاب در این جایگاه خطیر به خدمت اشتغال داشتند. ایشان هم‌اینك با حضور در حوزه قم و اشتغال به تدریس عالی‌ترین سطوح حوزه و نیز امور مرجعیت، همچنان از حامیان جدی نظام و رهبری به شمار می‌روند. با سپاس از حضرت آیت‌الله ملكوتی كه ساعتی را به گفت و شنود با «جوان» اختصاص دادند. نظریه مشهور در نسبت حوزه با نظام – همان‌گونه كه مقام معظم رهبری هم در سفر اخیرشان به قم بیان كردند – حمایت در عین نصیحت است، اما ابعاد این سخن را باید علما و شخصیت‌ها بیشتر روشن كنند. حمایت از نظام و در عین حال تذكر به آن چگونه با هم جمع می‌شوند؟بسم‌الله‌الرحمن‌الرحیم. من ترجیح می‌دهم كه حرف آخر را اول بگویم. در اوضاعی كه داریم ملاحظه می‌كنیم، در مقطع حاضر، در نظر من حفظ آیت‌الله خامنه‌ای «حفظه‌الله» كه نعمت بزرگی است، حفظ نظام است و حفظ نظام، حفظ اسلام است. حفظ اسلام موقوف است به حفظ نظام و حفظ نظام موقوف است به حفظ آیت‌الله خامنه‌ای. شما اگر امروز در جهان ملاحظه بفرمایید، آنهایی كه ابرقدرت هستند، نظرشان عبارت است از اینكه اسلام را از بین ببرند. این را هم پنهان نمی‌كنند، علناً قرآن می‌سوزانند. آنها خوب متوجه شده‌اند كه اگر مسلمان‌ها متحدالكلمه باشند، این منابع طبیعی‌‌ای كه در خاورمیانه و ممالك اسلامی وجود دارند – حالا در واقع مسلمان باشند یا نباشند و واقعاً به احكام اسلام عمل می‌كنند، یا نه؟ مد نظر من نیست – دیگر در اختیار ابرقدرت‌ها نخواهد بود. منابع طبیعی در دست مسلمان‌هاست. اینها با ایجاد اختلاف می‌خواهند این منابع را از دست مسلمان‌ها بیرون بیاورند. این حمله‌ای هم كه چند سال پیش به خاورمیانه كردند، از همین باب است. این را من قبلاً هم گفته‌ام، یك كتاب هم دارم به نام «الربا فی التشریع ‌الاسلامی» در آنجا این موضوع را مطرح كرده‌ام. یك روز یكی از اعراب بدوی مقداری نقره برای رسول‌الله (ص) آورد. ایشان این نقره را گرفتند و فرمودند: «این را از كجا آورده‌ای؟» عرض كرد: «در محل ما معدنی هست، این را از آنجا آورده‌ام. » رسول‌الله(ص) آن روز به این عرب فرمودند: «در آینده معادن متعددی در اینجا پیدا می‌شوند كه سگ‌های دنیا بر سر آنها با یكدیگر جنگ خواهند داشت. »كجا؟جزیره‌العرب و ممالك اطراف آن. همین خاورمیانه‌ای كه امروز بر سر معادن آن، كه بسیاری هنوز كشف نشده‌اند، كشمكش و جنگ هست. من عقیده دارم كه هر مقدار علم ترقی كند، به همان مقدار كشفیات در این خاورمیانه‌ای كه فعلاً ممالك اسلامی در آن هستند و یكی از آنها ایران است، بیشتر خواهد شد و مفهوم این خبری بود كه پیامبر اسلام(ص) آن روز دادند. هدف آنها این معادن است كه اگر ما مسلمان‌ها با یكدیگر اختلاف داشته باشیم، می‌توانند مفت ببرند، بیشتر مشخص خواهد شد. اگر ما مسلمان‌ها با همدیگر اختلاف نداشته باشیم و متحدالكلمه بشویم، نمی‌گویم این معادن را به آنها نمی‌دهیم كه باید بدهیم، ولی با قیمت واقعی، نه مفت. به اعتبار اینكه می‌بینید اینها دارند نفت را می‌برند، از آن چیزهای دیگری را استخراج می‌كنند و به قیمت بالاتری به خود ما می‌فروشند. بدیهی است كه یك كشور، معادن خود را نمی‌تواند نگه دارد، اما سخن من این است كه مفت نباید بدهد. هدف دشمنان در اختلاف‌افكنی، مآلاً دست پیدا كردن به این منابع است. این اختلاف را در همه سطوح ایجاد می‌كنند، هم در سطح كشورهای اسلامی و كشورهای خاورمیانه و هم بین اجزا و سیاسیون كشور جمهوری اسلامی. كسانی كه آتش‌افروزی و اختلاف‌افكنی می‌كنند، عملاً همكار ابرقدرت‌ها هستند. اتحاد در حوزه تا چه پایه در ایجاد اتحاد اجتماعی، مؤثر است؟ مراجع چقدر می‌توانند در تقویت جایگاه و نفوذ مقام معظم رهبری نقش داشته باشند؟عرض خواهم كرد. اگر ما متحدالكلمه باشیم، آنها نمی‌توانند این منابع و معادنی را كه یكی از نعم الهی است و خداوند متعال به ما عطا فرموده، مفت غارت كنند و ما به همان نحوی كه دارید می‌بینید، بمانیم، لهذا این احتیاج به اتحاد دارد و اتحاد احتیاج دارد كه یك نفر عالم عادل و عاقل در رأس مسلمان‌ها واقع شود. همه ما داریم آرزو می‌كنیم كه ان‌شاءالله حضرت ولی‌عصر(عج) ظهور كنند. شب و روز داریم این را دعا می‌كنیم. اگر ایشان تشریف آوردند، وضعیت جامعه اسلامی چگونه خواهد شد؟ همه مسلمان‌ها را در یك جا جمع خواهند كرد كه متحدالكلمه باشند و برای احیای مجد و عظمت اسلام تلاش كنند، وگرنه یك نفر كه نمی‌تواند در دنیا همه امورات را انجام بدهد. این احتیاج دارد كه همه به هم دست بدهند. به این معنا دقیقاً توجه بفرمایید. همه مراجع حامی اسلام هستند و اسلام حامی نظام اسلامی و نظام حامی آیت‌الله خامنه‌ای كه در رأس آن واقع شده‌اند، بنابراین حمایت از رهبر انقلاب، حمایت از نظام است و حمایت از نظام، حمایت از اسلام است. مگر مراجع چیزی غیر از اسلام می‌خواهند؟ حفظ اسلام امروز موقوف به حفظ نظام و حفظ این نظام موقوف است به حفظ رهبر انقلاب، پس باید همه ما در حفظ رهبری متحد باشیم. امروز رهبر عزیز انقلاب سنگر اول مقاومت در برابر دشمنان اسلام است. جنابعالی از دوستان و همراهان دیرین رهبر معظم انقلاب هستید. منش رهبری ایشان تا چه میزان زمینه‌ساز وحدت بوده است؟ایشان به تمام معنا عامل ومحوروحدت جامعه اسلامی بوده‌اند. در بسیاری از موارد از حق خود گذشته‌اند تا در جامعه وحدت پیدا شود. هم در زمان ریاست جمهوری هم بعد از آن. من از دورانی كه ایشان رئیس جمهور بودند این معنا را درك كردم و از همان وقت دریافتم كه ایشان به تمام معنا برای اداره ومدیریت جامعه اسلامی صلاحیت دارند. پس از ارتحال امام راحل (ره) نیزحضرت آیت الله خامنه‌ای به بهترین شكل ممكن نظام اسلامی را اداره كردند كه این نعمت بزرگی است و همه باید قدردان آن باشیم. درفتنه سال گذشته نقشه‌های بسیاری برای ضربه زدن به نظام اسلامی كشیده شده بود كه اگر تدبیر مقام معظم رهبری نبود انقلاب و نظام باخطرات زیادی مواجه می‌شد. فتنه سال گذشته هدفی جزضربه زدن به ولایت فقیه و شخص حضرت آیت الله خامنه‌ای نداشت اما با تأییدات الهی این برنامه ابتر و بی اثر ماند. خوشبختانه علمای قم، مراجع تقلید و آقایان فضلا بهتر از دیگران به لیاقت و شایستگی رهبری آگاه هستند و به همین دلیل هم در مواقع لازم همواره ازاصل رهبری و مصداق آن دفاع می كنند. ارزیابی جنابعالی از آثار سفر اخیر رهبری به قم چیست؟ این رویدادچه درس‌هایی داشت؟استقبال پرشور و تجلیلی كه مردم از رهبری معظم داشتند با هدف خنثی كردن توطئه‌های دشمنان اسلام ونظام انجام شد. مراجع هم خوشبختانه استقبال خوبی ازمعظم له كردند، بنده هم درهمان شب اول خدمتشان رسیدم. در آن دیداركه حضرت آیت‌الله جوادی آملی هم تشریف داشتند ما به ایشان عرض ارادت و برای دوام توفیقات و سلامتی و طول عمر ایشان دعا كردیم. دشمنان در چند سال اخیر چشم طمع به حوزه دوخته‌اند، از این جهت كه بتوانند با مخالف‌سازی عده‌ای در حوزه یا بزرگ كردن عده‌ای تحت عنوان مرجع و فقیه نسبت به سایر فقها و مراجعی كه در حوزه هستند، پایگاه‌هایی برای خود دست و پا كنند، یعنی از طریق نفوذ در بعضی از افراد رده‌های 3 و 4 حوزه و بزرگ كردن آنها، می‌خواهند در مقابل نظام دشمن‌تراشی كنند. به نظر شما آیا حوزه علمیه قم ظرفیت چنین كاری را دارد یا نه؟ما شیعه هستیم. بعد از رسول‌الله(ص) می‌خواستند اختلاف بیندازند. اولین كسی كه آمد به امیرالمؤمنین «سلام‌الله علیه» عرض كرد حركت كن، ابوسفیان بود! ابوسفیان در زمانی كه مسلمان نشده بود، در رأس مشركین بود. هدفش چه بود؟‌ هدفش این بود كه در میان مسلمانان اختلافی واقع شود. رسول‌الله‌(ص) 23 سال زحمت كشیده بودند و لذا این اختلاف را در ظرف یك روز و یك هفته و یك ماه كه نمی‌شد ایجاد كرد و باید به‌تدریج انجام می‌شد. هر حركت اصیل و ریشه‌داری هم ممكن است به‌مرور دچار انحراف و استحاله شود. دشمنان از هر سو به همه هستی اسلامی حمله می‌كردند و همه زحمات رسول‌الله‌(ص) به هدر می‌رفت. این تحریكات از اول بود. ما این را قبول داریم، عرض كردم آنها می‌خواهند این منابعی را كه در خاورمیانه هست، تصرف كنند. جنگ‌های اول و دوم جهانی را ملاحظه بفرمایید. چطور شد كه اینها به خاورمیانه مسلط شدند؟ به اعتبار اینكه بین مسلمان‌ها اختلاف ‌انداختند. اینها هدفشان این است. اینها می‌خواهند در حوزه هم اختلاف بیندازند، در میان مراجع هم اختلاف بیندازند، ولی این معنا را توجه داشته باشید كه همه مراجع، مراجع بیدار و از اهداف دشمنان مطلع هستند و به دشمن ان‌شاءالله نوبت و مجال نمی‌دهند تا در میان ما اختلاف بیندازند و به ممالك ما و مسلمان‌ها مسلط شوند. هدف دشمن همیشه این است كه اختلاف بیندازد و حكومت كند. این یكی از كلمات مرسومه انگلیس‌هاست كه تفرقه بینداز و حكومت كن. اینكه دیگر مثال معروفی است. یكی از راه‌های مخدوش كردن اتحاد حوزه و نظام، مخدوش كردن گفتمان و نگاه اسلامی رایج و ثابت بین فقهاست، یعنی اساساً اولین هدف اینها اشاعه خرق اجماع و صدور فتاوای شاذ است. می‌خواهند چنین القا كنند كه آنچه فقها در طول تاریخ تا امروز گفته‌اند، مربوط به همان زمان‌هاست و امروز به اسلام دیگری نیاز داریم، گویی كه قبلی‌ها از روی هوا و هوس و میل خودشان آن حرف‌ها را زده‌اند و امروز باید حرف‌های دیگری زدو تلقی دیگری از اسلام را رواج داد. در مقابل فتاوای شاذ و نامتعارف، چقدر باید حساس باشیم؟ما در اسلام یك كلیات داریم. این كلیات در قرآن و از رسول‌الله‌(ص) نقل شده و نیز از اهل بیت(ع) كه به اتفاق همه مسلمان‌ها، عِدْل كتاب‌الله هستند. رسول‌الله‌(ص) هنگامی كه دعوت خدا را پذیرفت، فرمود: در میان شما دو امر سنگین را می‌گذارم، به اینها عمل كنید و هرگز از یكدیگر جدا نخواهند شد: قرآن و اهل بیت(ع). این دستور نجات است تا قیامت. كسانی كه در محدوده این دو امر وزین و سنگین اجتهاد می‌كنند، معمولاً كمتر از مدار منطقی اجتهاد خارج می‌شوند، چون اصول و مبانی اجتهاد به انسان اجازه نمی‌دهد كه چندان از محدوده بیرون برود؛ با این همه اختلاف در فروع معمولاً بین علما وجود داشته و از جنبه علمی امر مذمومی نیست. این اختلافات همیشه بوده و دشمن خواسته آنها را دستاویز قرار دهد، ولی الحمدلله مراجع و حوزه‌ها بر این معنا آگاهند و این شایعاتی كه می‌خواهند به وسیله آنها اختلاف بیندازند، همچنان شایعه باقی خواهند ماند. قبل از آمدن رهبر معظم انقلاب به قم دیدید كه رسانه‌های خارجی داشتند چه می‌كردند و می‌خواستند چه اختلافاتی بیندازند، ولی استقبالی كه حوزه از ایشان كرد، در تاریخ بی‌نظیر است. همه مراجع و فضلا متوجه این معنا هستند و امیدوارم دشمن نتواند بین اینها اختلاف بیندازد. رهبر انقلاب، حضرت آیت‌الله خامنه‌ای یكی از نعم الهی است كه خداوند متعال به این ملت عطا كرده است، واقعاً فرزانه و رهبری آگاه است و با این فرزانگی و آگاهی و اطلاعاتش، بعد از رحلت امام(ره) وحدت را حفظ كرد و امیدوارم تا ظهور حضرت (عج) هم حفظ كند. یكی از نكاتی كه در حال حاضر در حوزه مطرح است و مقام معظم رهبری روی آن تأكید داشتند، بحث تحول در حوزه است. تحول در حوزه به فرمایش ایشان یعنی رساندن حوزه به نقطه‌‌ای كه بتواند پاسخگوی همه نیازهای قدیم و جدید باشد. از دیدگاه شما این تحول به چه شكل صورت خواهد گرفت؟ایشان خودشان جواب حرف شما را دادند و در آنجا گفتند با همان طریقه مرسوم كه از روز اول از اهل بیت(ع) به ما رسیده، تحول باید به همان معنا در جمیع جهات توسعه پیدا كند و وقتی این توسعه را دادیم، همه شبهات را طرح می‌كنیم و جواب می‌دهیم. یعنی اگر ما بخواهیم تحول مثبت داشته باشیم، نمی‌توانیم فارغ از منش متداول و مألوف اجتهاد باشیم. نكته‌ای را عرض كنم. چرا مامون حضرت رضا(ع) را از مدینه به مرو آورد؟ آن موقع علم در شرق بود، لهذا مغزهای بزرگ در اینجا بودند و به اسلام اشكالات ریشه‌ای می‌كردند. مأمون حضرت رضا(ع) را آورد كه به این شبهات جواب بدهند، لهذا پاسخ به شبهات در باب توحید و سایر مسائل مهم اسلامی، آن قدر كه از حضرت رضا(ع) باقی مانده، از سایر ائمه- غیر از امیرالمؤمنین(ع) كه ایشان را استثنا می‌كنم- باقی نمانده است. لذا در زمان مأمون و‌ هارون جنگ نرم شروع شده بود و با وارد آوردن شبهات ریشه‌ای به اسلام، این كار را شروع كردند و حضرت رضا(ع) برای پاسخگویی به اینها به مرو آمدند. وظیفه ما عبارت است از پاسخگویی به این شبهات و حفظ انقلاب كه مبتنی بر اسلام است. باید وحدت را حفظ كنیم و لذا حفظ رهبر و به تبع آن نظام و اسلام وظیفه حوزه است و لذا باید این شبهات را پاسخ بدهیم. پس از پیروزی انقلاب، حوزه‌ها تا چه حد توانستند به شبهات پاسخ بدهند؟ چه نقاط قوت و ضعفی دارند؟حوزه خوب پیشرفت كرده، به‌خصوص در زمینه پاسخگویی به شبهات. در زمان سابق ما اكثراً به این شبهات متعرض نمی‌شدیم. الان الحمدلله در حوزه به همه این شبهات متعرض می‌شوند و آن مقداری كه قدرت داریم و اسلام به ما اجازه می‌دهد، جواب می‌دهیم. الان در حوزه در این باره كارهای بسیار باارزشی انجام شده است. جنابعالی در بیاناتتان بر اهمیت وحدت تأكید فراوان داشتید. بی‌تردید فتنه سال گذشته از مصادیق اتم و اكمل فتنه‌انگیزی دشمنان انقلاب بود. جنابعالی تا چه میزان مطرح شدن مسئله تقلب در انتخابات را «بهانه» فتنه‌انگیزان می‌دانید؟در آغاز كار همه امیدوار بودند كه این طور نباشد. من همان زمان در اعلامیه‌ای گفتم كه امكان وقوع تخلفی در این سطح كه مورد ادعای اجانب است، وجود ندارد، پس بهتر است كه عده‌ای در داخل متوجه باشند كسانی كه این سخنان را در سطح جهان تبلیغ می‌كنند، ارزشی برای انتخاب مردم قائل نیستند؛ ضمن اینكه اگر بنا باشد پیگیری حقوق فرضی از غیر مبادی آن رایج شود، تنها اثر آن هرج و مرج خواهد بود. علاوه بر این كاندیداهای غیرمنتخب اگر می‌خواهند صداقت خود را ثابت كنند، باید هر گونه ارتباط خود و منسوبانشان را با عوامل تبلیغاتی صهیونیست‌های بدنام قطع كنند، چرا كه تمسك به داوری اجانب و حمایت آنها خود موجب رد صلاحیت آنها از هر جنبه خواهد بود. اما متأسفانه مشاهده شد كه برخی افراد كه خود را از سابقون نهضت اسلامی می‌دانستند، در آن برهه خشنودی شیاطین و قهر الهی را مشتاقانه خریدارند. اینجا بود كه اعتماد بسیاری حتی برخی از معترضین اولیه از بانیان این فتنه سلب شد همه می‌دانستند كه این افراد فهمیده یا نفهمیده خود را در خدمت دشمنان باسابقه اسلام و نظام قرار داده و آلت انتقامجویی آنها شده‌اند. از دیدگاه شما مسئولان در برابر فتنه‌جویی بقایای این جریان برانداز چه وظیفه‌ای دارند؟به نظر بنده وظیفه مسئولان قضایی بسیار خطیر است. مسئولان قضایی توجه داشته باشند تا زمانی كه نظام اسلامی بر انقلاب و دین مبین اسلام پایبند است، با مكر و عناد مستكبرین مواجه خواهد بود و یكی از علل بقای دادسراها و دادگاه‌های انقلاب اسلامی، برخورد سریع و قاطع با عوامل خودفروخته و محاربان و یاغیان است كه ان‌شاءالله ضمن رعایت موازین شرعی و فارغ از مقررات دست و پا‌گیری كه در محاكم عمومی گاه ضرورت دارد، پرونده خاطیان را در اسرع وقت رسیدگی و احكام صادره را اجرا كنند. مبادا كه مزدوران و اربابانشان در پیچ و خم قوانین یا سكوت قانون برای خود حریم امنی تصور كنند. پیامتان برای مردم چیست؟این انقلاب و نظام احتیاج به آگاهی دارد. وقتی مردم آگاه شدند، وحدتشان را حفظ می‌كنند و ما و شما وظیفه‌مان این است كه مردم را آگاه كنیم. وقتی كه مردم از اهداف شیطانی دشمنان مطلع شدند، وحدتشان را حفظ می‌كنند، كما اینكه دیدید تاكنون حفظ كرده‌اند.