در یک جمله، انتخابات کنگره فشارها را بر باراک اوباما، رئیسجمهور امریکا بیشتر خواهد کرد، چه در داخل و چه در خارج، فقط 20 ماه بعد از ورود اولین رئیسجمهور سیاهپوست امریکا به کاخ سفید آن هم با شعار تغییر، جمهوریخواهان با یک گردان 235 نفری راهی مجلس نمایندگان امریکا شدهاند تا هر آنچه اوباما و همراهانش بافته بود، تبدیل به پنبه کنند. تعداد زیادی از جمهوریخواهانی که به مجلس نمایندگان رفتهاند، راستگرایان رادیکالی هستند که فقط میخواهند راه اصلاحات با تغییرات اقتصادی – اجتماعی اوباما را سد کنند، تغییراتی که از اصلاحات بهداشتی تا تعدیل مالی را شامل میشود.
صحنه داخلی امریکا از این به بعد صحنه تاخت و تاز راستگرایان تندرویی خواهد بود که جنبش تازه تأسیس تی پارتی بنا کردهاند و حالا میگویند که پیروزی انتخابات روز سهشنبه به آنها مربوط است، نه جمهوریخواهان. اگر اینها تا چند ماه قبل خیابانهای واشنگتن دی سی را به عرصه تاخت و تاز خودشان علیه تغییرات اوبامایی تبدیل کرده بودند، از این به بعد از پشت تریبون مجلس نمایندگان ملیگرایی آغشته به نژادپرستی را به کاخ سفید تزریق میکنند.
راند پاول یکی از این افراد بود که سهشنبه شب فریاد پیروزی او از کنتاکی به هوا بلند شد. او میگفت: پیام ما آشکار است و چیز دو پهلویی هم ندارد. ما آمدهایم تا حکومت را پس بگیریم.پاول میگوید که برای نشستن بر کرسی نمایندگی به واشنگتن خواهد رفت تا خاطرنشان کند کسانی که فکر میکنند نتیجه انتخابات به معنی پیروزی جمهوریخواهان است، اشتباه میکنند.
خیلی از کسانی که در قالب تی پارتی و ضرب جمهوریخواه روز شنبه از امریکاییها مجوز ورود به کنگره گرفتند، از منتهی الیه طیف راست ایالات متحده هستند که حضورشان در کنگره، حتی برخی جمهوریخواهان را هم نگران کرده است.
اوضاع در سیاست خارجی برای اوباما از اینها هم پیچیدهتر است. پیام کلی انتخابات کنگره این بود که وقتی امریکایی در جیبشان پول کافی برای خرج کردن نداشته باشند، برایشان فرقی نمیکند که در بیرون از مرزهایشان چه میگذرد؛ هوای کره زمین گرمتر میشود یا سردتر و یا اینکه رئیسجمهور برای افغانستان بودجه نیاز دارد یا نه و نهایت اینکه جایگاه کشورشان در دنیا رو به افول است یا صعود. پیام کلی انتخابات، لزوم توجه کمتر دولت امریکا به مسائل جهانی است ولی تسخیر کنگره دو قطبی (سنا هنوز در دست دموکراتهاست) توسط جمهوریخواهان، سیاست اوباما را در حوزههای مختلف با چالش روبهرو خواهد کرد. خانم کلینتون دیروز گفت که نتیجه انتخابات کنگره سیاست خارجی اوباما را تغییری زیاد نیز نخواهد داد.
البته خانم کلینتون درست میگوید، چون سیستم ریاستی امریکا طوری چیده شده که قدرت سیاست خارجی در دستان رئیسجمهور متمرکز شده است ولی واقعیت این است که تغییرات مورد نظر جمهوریخواهان خودشان را به اوباما تحمیل خواهند کرد. روند صلح خاورمیانه احتمالاً مهمترین حوزه چالش برانگیز برای اوباماست، جایی که اوباما حداقل به جمهوریخواهان فشار قابل توجهی وارد کرده تا اسرائیلیها را به سمت صلح با اعراب و فلسطینیان سوق دهد، ولی ظاهراً جمهوریخواهان و تی پارتی هم قسم شدهاند که راه این حداقل فشار را هم سد کنند. روزنامه اسرائیلی جروزالم پست دیروز خرسندیاش را از شکست دموکراتها و شخص اوباما پنهان نکرد و به طعنه نوشت که رئیسجمهوری امریکا احتمالاً از این به بعد بنیامین نتانیاهو را بهتر درک خواهد کرد.
تسخیر کنگره به دست جمهوریخواهان احتمالاً سیاست اوباما در مقابل ایران را هم دچار تغییر و تحول جدیتر خواهد کرد. جمهوریخواهان از همان ابتدا به سیاست اوباما برای گفتوگوی همزمان با فشار بدبین بودند ولی حالا تریبون کنگره را هم به خدمت خواهند گرفت تا سیاستهای امنیتیشان را به داخل کاخ سفید پمپاژ کنند. اوباما حداقل برای اینکه ورودش به کاخ سفید طی چهار سال دوم را تضمین کند، احتمالاً طی دو سال آینده بیشتر به سیاستهای تند و تیز و امنیتی کردن فضای مناسبات تهران- واشنگتن روی خواهد آورد. دیوید پوردرن روزنامهنگار یهودی برنده جایزه پولیتزر چند روز قبل طی مقالهای در روزنامه هافینگتون پست نوشت که وضعیت اقتصادی امریکا شرایط خطرناکی به وجود آورده که ممکن است اوباما را مجبور کند برای حفظ ریاستجمهوریاش در دور دوم به ماجراجویی علیه ایران دست بزند!
