بسیج دانش‌آموزی و پیشتازی در عرصه‌های علمی در گفت‌وگوی اختصاصی جوان با سردار محمدرضا نقدی

استقلال سیاسی بدون استقلال علمی ممكن نیست

رئیس سازمان بسیج مستضعفین از آن روزی كه سكان فرماندهی ارتش مردمی ایران اسلامی را پذیرفته در نظر و عمل، سیرت و صورتی را از بسیج و فرهنگ بسیجی برای نسل جدید و جامعه جوانان تعریف و ترسیم كرده كه هویت اصیل و شاخصه‌های ناب این فرهنگ ناب را در جامعه بار دیگر احیا كرده و با زدودن برخی غبارها و پیرایش پاره‌ای از حواشی‌ها، فرهنگ و تفكر ناب بسیجی را در جامعه با چهره‌ و جلوه‌ای جدید متبلور ساخته است. از نظر سردار محمدرضا نقدی برپایی باشكوه نماز جماعت در یك مسجد، دستگیری از درماندگان و نیازمندان، صداقت در رفتار و گفتار،‌ كمك به خلق‌الله، هجرت برای رفع محرومیت از روستاها و مصادیقی از این دست جزو شاخصه‌های اصلی تفكر بسیجی در عرصه اجتماع است و بسیج با آراسته شدن به این مشخصه‌ها می‌تواند در دل‌ها نفوذ كند. گفت‌وگویی كه فراروی شماست همزمان با هفته بسیج دانش‌آموزی به تبیین شاخصه‌ها، معیارها و ویژگی‌های اندیشه و تفكر دانش‌آموز بسیجی در عصر حاضر و نیازها و ضرورت‌های نسل امروز و اینكه بسیج دانش‌آموزی در چه میادینی باید پیشتاز و پیشگام باشد، پرداخته است. بسیج چه ویژگی‌هایی باید داشته باشد؟بسیج حضور آگاهانه تمام وفاداران انقلاب اسلامی است در تمامی صحنه‌ها و عرصه‌هایی كه انقلاب به آن نیاز دارد. بنابراین عمده‌ترین شاخصه‌های این نهاد، وفاداری به انقلاب و ارزش‌های آن است و دیگری با هم بودن و در كنار هم بودن همه افراد و آحاد ملت برای تحقق این ارزش‌هاست.بسیج در حقیقت جمع دو مقوله ارزش‌ها و یكپارچگی مردم برای تحقق آن است.پس می‌توانیم نتیجه بگیریم كه تا وقتی این انقلاب پایدار و پابرجاست، بسیج هم در كنارش خواهد بود و این همراهی دو سویه است.رهبر معظم انقلاب می‌فرمایند: «بسیج از جنس همان انقلاب است» یعنی این دو ویژگی را رمز ماندگاری انقلاب ذكر می‌كنند. بنابراین انگیزه الهی و كنار هم بودن مردم برای تحقق آن انگیزه، دو محور و شاخصه اصلی است.با این توصیف می‌توان گفت بسیج و انقلاب اسلامی همسو و همزاد هستند و در آینده نیز بر هم تأثیرگذار خواهند بود؟امام عظیم‌الشأن فرمودند: «عامل اصلی پیروزی انقلاب، انگیزه الهی و اتحاد مردم حول آن مقصد الهی بود. بسیج هم با عجین شدن این دو عنصر تشكیل شده است. بنابراین بسیج و انقلاب همزاد و از یك جنس هستند».در انقلاب فراز و فرودهای بسیاری را شاهد بودیم، آیا در بسیج هم اینگونه بوده است؟رویكرد و مأموریت اصلی بسیج براساس حفظ ارزش‌های انقلاب اسلامی است بنابراین باید دائم خودش را با شرایط و نیازهای جامعه تطبیق بدهد كه تاكنون نیز اینگونه بوده است. بسیجیان در اوایل انقلاب به شكل كمیته‌هایی در مساجد فعال شدند. این پایگاه‌های بسیجی را كه الان داریم با توجه به نیازهایی كه در مرزهای كشور پیش آمد، بسیج در آنجا حضور پیدا كرد و در مقابل شرارت‌های عوامل دشمن خارجی كه در اطراف مرزها به راه انداخته بودند، ایستاد و مقاومت كرد. ‌ سپس جنگ هشت ساله پیش آمد كه حضور فعال و تأثیرگذار بسیج در عرصه دفاع غیرقابل انكار است. آیت‌الله خامنه‌ای فرمودند: «اگر بسیج نبود، سرنوشت جنگ چیز دیگری می شد و دشمن مسلط می‌گشت.» زمان جنگ كه ترورها و جریان منافقین غوغا می‌كرد و مدام ائمه جمعه و مردم كوچه و بازار را ترور می‌كردند با حضور آگاهانه بسیج مردمی، حملات آنها به شكست انجامید و امنیت به كشور برگشت. بعد از جنگ، كشور نیاز به سازندگی داشت كه بسیج سازندگی تشكیل شد. در مقاطع بعدی كه نیاز به تحقق پیشرفت علمی و جهش علمی در كشور وجود داشت، بسیج علمی وارد عرصه شد. امروز هم در مقابل تهاجم فرهنگی دشمن به جهاد فرهنگی نیاز داریم تا بتوانیم مسیر انقلاب را زیر این تهاجم‌های سنگین فرهنگی و اخلاقی ادامه دهیم. همچنین ما شاخه‌های فرهنگی بسیج را در قالب حضور فرهنگی بسیج در مساجد داریم. بسیج یك جهاد همه جانبه است و در تمام عرصه‌ها و طبیعتاً هر جا كه انقلاب نیاز بیشتری را داشته باشد، تمركز بیشتری روی آن محور دارد.با توجه به اینكه در هفته بسیج دانش‌آموزی هستیم، آیا از ابتدای پیروزی انقلاب سن و سال برای ورود به بسیج مطرح بوده است؟سن افراد خیلی در اجرای مأموریت‌های بسیج مطرح نیست ولی جوان‌ها خصوصیات برجسته‌تری دارند.جوان‌ها پاك و صادقترند، تعلقات دنیایی آنها كمتر است،‌ صراحت بیشتری دارند، معصوم و پاك هستند و آلوده به گناه و انحرافات نیستند. مشكلات طی زندگی افراد طبیعی است و البته این مشكلات در جوان‌هایی كه ابتدای راه هستند، كمتر است. جوان‌ها با نشاطند. مجموع این خصوصیات ارزشمند فرصت بیشتری را به وجود می‌آورد برای اینكه كسی بتواند از ارزش‌های متعالی خلقت كه بر سنت الهی پایه‌گذاری شده است، صادقانه و عاشقانه دفاع كند. ما در دوران دفاع مقدس 36 هزار شهید دانش‌آموز داریم كه رقم بسیار بالا و بیشترین تعداد در كل اقشار اجتماعی ماست. البته از لحاظ نسبت به تعداد افراد در یك قشر، روحانیت نسبت به جمعیت روحانیون بیشترین شهید را دادند. اما در مقیاس كل شهدا، بیشترین شهید از میان دانش‌آموزان است كه به دلیل همین خصوصیاتشان می‌باشد. امام (ره) در توصیف دانش‌آموزانی كه به جبهه می‌آمدند و با اخلاص و صداقت خود در صحنه‌‌های جانفشانی و ایثار حضور پیدا می‌كردند، تعبیر به كسانی كردندكه «ره صد سال را یك شبه رفتند.» این راه برای جوان‌ها، خیلی هموارتر است تا برای كسانی كه تعلقاتی به این دنیا پیدا كرده‌اند و آلودگی و معاصی به زندگی آنها سیطره پیدا كرده است.با چنین توصیفی مسلماً‌ بر مسئولیت كسانی كه مدیریت و هدایت این جمعیت عظیم را بر عهده دارند، بسیار سنگین است؟قطعاً همانقدر كه جوان‌ها صادقترند و پاكترند همانقدر به این مسئله حساس هستند. كسی كه می‌خواهد با آنها كار كند باید این خصلت‌ها را داشته باشد. یعنی اگر كوچكترین كاستی باشد برای آنها آشكار می‌شود. چون تعلقاتی ندارند، دلیلی ندارد كه مخفی كنند، خیلی صریح و رك هستند و اگر نقطه ضعفی در آن افراد باشد، خیلی زود متوجه می‌شوند. چون خودشان پاك و صادقند فقط از افراد صادق حرف پذیرند و خیلی دقیق از بین آدم‌ها تفكیك می‌كنند. حتی ممكن است راه درست را بروند ولی به افرادی كه می‌خواهند راه درست را با ریا و حواشی به آنها تلقین كنند، نپذیرند. دوست دارند راه را مستقل از اضافات ادامه دهند.با گستردگی این طیف مخاطب و وجود این همه جوان و این همه دانش‌آموز در اقصی نقاط كشور چه می‌كنید؟یكی از ظرفیت‌‌ها فرهنگیان و معلمان هستند. یكی از نكات مثبت كشور ما، نسبت معلمین به دانش‌آموزان است. از این لحاظ در بین كشورهای دنیا در رده‌های بالا قرار داریم و این فرصت خوبی است. تعداد زیادی از معلمین به طور رسمی در سازمان بسیج عضو هستند و این ظرفیت بسیار خوبی است و باید از این ظرفیت برای هدایت برنامه‌های دانش‌آموزان بسیجی كه در تعامل مستمر با معلمانشان هستند، استفاده كنیم.عرصه دیگر برای دانش‌آموزان در خارج از مدرسه و درس، مسجد است. تعداد خیلی زیادی از دانش‌آموزان كه عضو بسیج هستند پیوندشان با بسیج بیشتر از اینكه در مدرسه و روابط دانش‌آموزی شكل بگیرد، در مساجد شكل می‌گیرد. حلقه‌های زیادی از جوان‌ها در مساجد هستند و فعالیت‌های قرآنی، اعتقادی، بصیرتی و فعالیت‌های دسته‌جمعی ورزشی و سازندگی دارند. این میدان تكمیل كننده كار مدرسه است. مدرسه و مسجد همزمان به بسیج دانش‌آموزی یك شكل بیرونی می‌دهند.البته بسیج سازندگی نیز مؤثر بوده است. امسال در تابستانی كه گذشت 20 هزار مدرسه كشور را با دست دانش‌آموزان بسیجی بازسازی كردیم. سردار،تأثیر بسیج دانش‌آموزی را در تشویق سایر دانش‌آموزان و تأثیر بر سایر اقشار همسن و سال‌شان را در چه حد می‌بینید؟بسیج دانش‌آموزی در بر گیرنده اكثریت دانش‌آموزان است و عده‌ای كه در بسیج دانش‌آموزی نیستند، آنقدر نیستند كه بگوییم تأثیر اینها بر آنها چقدر است. تعداد افرادی كه در بسیج دانش‌آموزی‌اند، خیلی بالاست. اگر هم تعدادی توفیق حضور در بسیج را نداشتند. احتمالاً در آن مدارس پایگاه بسیج ایجاد نشده است و گرنه حتماً می‌آمدند و به پایگاه كمك می‌كردند. در سایر اقشار جامعه نیز بسیجیان دانش‌آموز تأثیر بسیار زیادی دارند وقتی وارد عرصه فرهنگی می‌شوند به خاطر سن و سالشان الهامبخش كل آحاد جامعه هستند. شما چشم‌انداز علمی بسیج دانش‌آموزی را چگونه ارزیابی می‌كنید؟چشم‌انداز علمی ما این است كه بسیج باید پیشتاز علم و فناوری در كشور و الهامبخش تمام فعالان علمی در جهان اسلام باشد. ما باید بتوانیم باب مرزهای دانش را بشكنیم. اختراعات و ابداعاتی را داشته باشیم كه تا به حال بشریت به آن دست پیدا نكرده است و برای اولین بار حقیقتی باشد كه برای جهان كشف می‌شود. در عرصه علمی ما برای رسیدن به این چشم‌انداز تلاش می‌كنیم. این نیاز به یك جهاد دارد. ما همان جهاد در جبهه را باید به عرصه علمی بیاوریم. چطور در جبهه یك جوان سه ماه، شش ماه از خانه و خانواده خودش دور می‌شد و تحمل می‌كرد. اینجا نیز اگر لازم برای دست پیدا كردن به یك علم، جوانی به آزمایشگاه برود، سه ماه از آزمایشگاه بیرون نیاید تا نتایجی كه می‌خواهد حاصل نكرده آزمایشگاه خود را ترك نكند. این سختی كشیدن در راه كسب علم و عاشقانه پی حقیقت رفتن را جهاد می‌گویند. پشتكاری كه در جبهه‌ها بود باید به عرصه علمی آورده شود و باید همان ادبیات، روحیه و فرهنگ در جبهه را در كسب فناوری داشته باشیم.آیا پس از جنگ تحمیلی از وظایف بسیج كاسته شده است؟بعد از جنگ، كار بسیج در عرصه‌های مختلف خیلی گسترده‌تر شده است. درست است كه در حال حاضر جنگ نظامی صورت نمی‌گیرد ولی بسیج باید آمادگی دفاعی خود را حفظ كند. اكنون كشور اسلامی ما حامل متعالی‌ترین ارزش‌های انسانی و پرچمدار عدالتخواهی و آزادیخواهی در دنیاست. مسلماً این پیام‌ها، پرچمداری و منافع قدرت‌های زورگوی دنیا را به شدت به خطر می‌اندازد؛ چرا كه در تعارض با این پیام‌های انقلاب اسلامی قرار دارند. پس تا زمانی كه قدرت‌های سلطه‌گر نابود نشده‌اند، تهدید كننده ما هستند. روزی با جنگ نظامی و امروز با تحمیل جنگ بسیار سنگین فرهنگی. درتاریخ سابقه نداشته است كه 70، 80 شبكه ماهواره‌ای، هزاران شبكه اینترنتی، ده كانال رادیویی و سایر امكانات گسترده علیه كشورمان تبلیغات و تهاجم فرهنگی، اعتقادی و اخلاقی را به ایران تحمیل كنند. بنابر این در این شرایط در حفظ انقلاب و ارزش‌ها، كاری پیچیده‌تر و سخت‌تر از دوران جنگ را داریم. خصوصاً كه با فارغ شدن از جنگ هشت ساله، مردم ما انتظار رفع محرومیت‌ها، سازندگی و توسعه كشور را دارند.در این موقع است كه بسیج مجدداً حضور می‌یابد و با سازندگی به رفع محرومیت كمك می‌كند و یك جهاد همه جانبه را شروع می‌كند.آیا با سازمانی شدن بسیج و ایجاد ساز‌وكارهای اداری از آن ارزش‌ها كم نشده است؟ما با یكسری شاخص‌ها می‌توانیم این موضوع را بررسی كنیم. امسال یك بسیجی عزیز در بمب‌گذاری هدایت شده توسط امریكا در مسجد علی‌بن ابیطالب(ع) زاهدان، خودش را جلو انداخت و بمب و عامل بمب‌گذاری را در بغل گرفت. او با فداكردن جان خود از ورود بمب‌گذار به مسجد جلوگیری كرد و نگذاشت تعداد زیادی از مؤمنین توسط آن ملعون به شهادت برسند. این همان خصوصیتی است كه در زمان دفاع مقدس در شهید حسین فهمیده، شهید بهنام محمدی، شهید مهرداد عزیزاللهی و دیگر شهدای دانش آموز می‌دیدید. یا در زمستان سال گذشته در خمین، در جریان آموزش دفاعی یكی از بسیجیان به اشتباه نارنجك از دستش رها شد و جلوی جمع افتاد. امكان داشت با انفجار نارنجك تعداد زیادی از بسیجیان شهید شوند ولی مسئول آموزش خودش را روی نارنجك پرتاب كرد و نگذاشت آسیبی به سایر افراد برسد. تمام این مصداق‌ها ثابت می‌كند كه هنوز روحیه بسیجی به قوت خود باقی است. ما زمانی كه به اردوهای جهادی و سازندگی دانشجویان و دانش‌آموزان می‌رویم، همان حال و هوایی بین آنهاست كه در زمان جنگ به سنگرها و چادرهای گردان‌ها می‌رفتیم. همان معنویت، همان دعا، زیارت، نماز شب و صمیمیت و دوستی كه بچه‌ها در جبهه داشتند. همان طور جدی و با اخلاص. به جز تیر و تركش و انفجار همه خصوصیات و ارزش‌ها هست و می‌توانیم با صراحت شهادت دهیم كه نسل امروز هیچ چیز كمتر از نسل دفاع مقدس ندارد.در خصوص پیشرفت سطح علمی بسیج و پرورش استعدادها چه تمهیداتی اتخاذ شده است؟برای اینكه ما مستقل باشیم باید توان علمی خود را بالا ببریم. اگر استقلال سیاسی، استقلال اقتصادی و استقلال قضائی داشته باشیم ولی استقلال علمی نداشته باشیم و دیگران خط مشی، راهكار و برنامه برای تعالی مادی و معنوی به ما بدهند، ما زیر سلطه‌ آنها خواهیم بود حتی اگر در ظاهر مستقل باشیم. بنابراین تلاش برای توسعه و گسترش علمی یك محور مهم و اصلی برای استقلال كشور است و باید بر آن اهتمام ورزیم. رهبر معظم انقلاب بارها و بارها از همه ملت، خصوصاً بسیج خواسته‌اند كه تلاش علمی خودشان را توسعه دهند و راه را برای جهش كشور هموار كنند. در اسلام نیز طلب علم فریضه و واجب دانسته شده است. بنابراین ما باید تلاش گسترده‌ای را برای پیشبرد علم و شكستن مرزهای دانش در كشور داشته باشیم. این كار باید از نوجوانی شروع شود چون در سال‌های نوجوانی است كه اساس موفقیت‌های علمی شكل می‌گیرد. تجربه بشری هم نشان داده هر كس در این سن مرزهای علمی را بشكند و عبور كند، بعدها می‌تواند اختراعات و ابداعات زیادی داشته باشد. در این حوزه ما سازمان بسیج علمی را داریم كه در سازمان بسیج فعال است و دانش آموزان، دانشجویان و اساتید را به تحقیق، پژوهش، اختراع و ابتكار تشویق و ترغیب می‌كند.چه برنامه‌هایی برای حمایت از نخبگان و دانشجویان و دانش‌آموزان بسیجی دارید؟همه ساله نمایشگاه‌هایی در تمام سطوح شهرستانی، استانی و مركزی در بسیج دانش آموزی، بسیج دانشجویی و همچنین در سازمان مهندسین و متخصصین برگزار می‌شود و نهایتاً هم یك جشنواره بزرگ در هفته بسیج برگزار می‌شود كه كل دستاوردها و اختراع‌های بسیجیان در آنجا گردآوری و جوایزی به آنها اهدا می‌گردد و مخترعین بسیجی مورد تشویق قرار می‌‌گیرند. استعدادها شناسایی و بعضاً به مراكز صنعتی و پژوهشی معرفی می‌شوند.امسال در كنكور سراسری رتبه‌های اول تا سوم علوم تجربی و علوم انسانی، هر شش نفر‌شان افرادی هستند كه سابقه بسیج دارند. همچنین در رشته‌ ریاضی - فیزیك رتبه‌های ششم، هفتم، هشتم و نهم نیز بسیجی‌اند و در بسیج فعالیت دارند. این نشان می‌دهد كه حضور در پایگاه بسیج برخلاف تصور غلط بعضی‌‌ها كه می‌گویند جلوی پیشرفت علمی افراد را می‌گیرد چون باید مدتی را در بسیج وقت بگذارند می‌تواند در پیشرفت علمی بچه‌ها موثر باشد؛ چرا كه سازوكارهایی در بسیج برای كمك علمی و تحصیلی به بچه‌ها پیش بینی شده است. یكی از برنامه‌های خوب امسال، بازدید نفرات برتر كنكور از تأسیسات هسته‌ای كشور بود كه خودم هم همراه آنها بودم. بازدید دیگری از سازمان هوا و فضا داشتیم كه بچه‌ها از نزدیك با پیشرفت‌های علمی كشور آشنا شدند.