پوكي استخوان را به نام بيماري خاموش ميشناسيم زيرا برخلاف آرتروز كه علائم بارز دارد، پوكي استخوان وقتي علائم خود را نشان ميدهد كه استخوان شكسته باشد.
زنان ايراني حدود 41 درصد در ستون فقرات و حدود 47 درصد در لگن داراي پوكي استخوان هستند كه در مقايسه با زنان ساير كشورها نگرانكننده است. مطالعه ديگري هم كه در مركز روماتولوژِي دانشگاه تهران انجام شد، نشان ميدهد كه سن ابتلا به پوكي استخوان در زنان ايراني كمي پايينتر از ساير كشورهاي دنياست كه اين هشداردهنده است و جوانان و نوجوانان بايد قبل از رسيدن به ميانسالي به دريافت كلسيم كافي در مواد غذاييشان توجه داشته باشند.
آماري كه از سوي مركز تحقيقات غدد و متابوليسم دانشگاه علوم پزشكي تهران در زمينه ارتباط دريافت كلسيم و ويتامين «D» و شيوع استئوپروز انجام شده، نشان ميدهد كه در ايران دريافت كلسيم 60 درصد ميزان مورد نياز بوده و دريافت ويتامين «D» نيز بسيار پايين است. دريافت ويتامين «D» از طريق پيادهروي در معرض نور آفتاب حداقل سه بار در هفته و هر بار به مدت 10 دقيقه امكانپذير است. در معرض آفتاب قرار گرفتن دستها و صورت براي دريافت ويتامين «D» كافي است.
دريافت كلسيم نيز براي پيشگيري از پوكي استخوان بسيار مهم است، البته بايد توجه داشت كه مكملهاي دارويي به هيچ عنوان نميتوانند جايگزين كلسيم دريافتي از مواد غذايي باشند.
اگر به هر دليل خانمها نميتوانند مواد غذايي را به اندازه كافي دريافت كنند، ناگزيرند مكملها را با نظر و تجويز پزشك مصرف كنند. پيشگيري از پوكي استخوان بايد يك برنامه ملي براي تمام گروههاي سني باشد زيرا عوارض ناشي از آن مشكلات زيادي را براي فرد بهوجود آورده و مخارج سنگيني را به خانواده و جامعه تحميل ميكند.
درهمين راستا بستههاي پيشگيري از پوكي استخوان براي اولين بار در كشور با نگاه ويژه به گروه زنان تدوين شده است، زيرا اين گروه نسبت به مردان پرخطرترند و به خصوص گروه سني 45 تا 60 سال بيشتر مدنظر قرار گرفتهاند تا بتوانيم عوامل خطر پوكي استخوان را در اين افراد به شكل زودرس و قبل از جدي شدن شناسايي كرده و مداخلات مربوط به سلامتي و افزايش استحكام استخوانها را براي آنها انجام دهيم. اين برنامه در پنج دانشگاه كشور به شكل پايلوت آغاز شده و نتايج بسيار خوبي بهدست آمده كه درصورت تأمين منابع مالي و نيروي انساني اين طرح در كل كشور گسترش داده ميشود.
از دولت انتظار ميرود در بحث هدفمند كردن يارانهها نيازهاي اساسي مردم مورد توجه قرار گيرد و اميدواريم بخشي از يارانهها به مواد غذايي ضروري براي سلامت مردم اختصاص يابد.
دكتر مطهره علامه
رئيس اداره سلامت ميانسالان وزارت بهداشت
