علي رضا اكبري - سالانه هزار تن كاه و كلش در 238 هزار هكتار مزارع گيلان توليد ميشود. به دليل مقاومت كاه و داشتن قابليت فرم پذيري مناسب در قديم از آن در پوشاندن سقف خانهها استفاده ميشد. اما امروزه اين بخش از موارد استفاده زائدات برنج به كلي از بين رفته است. همچنين در بخش خوراك دام نيز اين ماده احتياج به فرآوري دارد و نميتواند به طور مستقيم وكامل مورد استفاده قرار گيرد. كشاورزان گيلاني نيز مانند ساير برنج كاران پس از برداشت محصول بقاياي گياهي به جا مانده را ميسوزانند. آنچه كه در حال رخ دادن است، سوختن پول و ثروت كشاورزان و زيان رسيدن به آنهاست. سوزاندن كاه در مزارع برنج موجب آسيب رساندن به بافت خاك، تخريب محل زندگي، ميكروارگانيسم لازم براي كشاورزي و اسيدي شدن خاكهاي كشاورزي است. دود و آلودگي ناشي از سوزاندن كاه و كلش به محيط زيست و دستگاه تنفسي افراد بهويژه كودكان و زنان باردار آسيبهاي جدي ميرساند و نا آگاهي از اين مسائل تهديدي جدي براي كشاورزان است.
***
احداث كارخانههاي تبديلي
مجيد متقيطلب، رئيس پارك علم و فناوري گيلان با اشاره به سوزاندن پسماندهاي كشاورزي توسط كشاورزان ميگويد: با حمايت از احداث كارخانههاي صنعتي، گيلان قابليت استفاده از پسماندهاي كشاورزي را دارد اما كشاورزان بهويژه شاليكاران هنوز درباره چگونگي استفاده و نگهداري از ضايعات و پسماندهاي كشاورزي با مشكل مواجه هستند. به گفته متقيطلب كشاورزان هر ساله پس از برداشت محصولات كشاورزي با حجم عظيمي از پسماندهاي كشاورزي مواجه هستند كه به دليل عدم آگاهي از چگونگي حفظ، نگهداري و بهرهبرداري، آنها را ميسوزانند.
وي با تأكيد بر اينكه سوزاندن كاه در مزارع برنج موجب آسيب رساندن به بافت خاك و تخريب محل زندگي ميكروارگانيسم لازم براي كشاورزي است، تصريح ميكند: اين عمل در آينده ميتواند موجب بروز مشكلات و بيماريهاي جدي براي دستگاه تنفسي افراد و به بار آوردن خسارتهاي جبرانناپذير جدي ديگري شود.
متقيطلب بستهبندي كاه به صورت منظم را گامي مؤثر خوانده و خاطرنشان ميكند: با بستهبندي، حجم كاه بسيار كم ميشود و مسئولان ميتوانند با كمك كشاورزان ضايعات كشاورزي را به صورت مناسب بستهبندي كرده و مانند ضايعات گندم براي استفاده به ديگر استانها صادر كنند.
وي با اشاره به تلاشهاي مسئولان استان از احداث دو كارخانه بزرگ در شهركهاي صنعتي صومعهسرا و فومن خبر داده و ميگويد: با احداث كارخانههاي مذكور توليد اوراق فشرده و ساندويچ پانلهاي ساختماني از زائدات و پسماندهاي كشاورزي استفاده مطلوب از بقاياي گياهي استان را ممكن ميسازد.
متقيطلب با اشاره به توليد بيش از 20 نوع محصول از پسماندهاي برنج اظهار ميدارد: كشاورزان در صورت آگاهي از ارزش واقعي اين منابع آنها را نميسوزانند و با استفاده از دانش موجود ميتوانند منابع را به ثروت و پول تبديل كنند.
برخورد قضايي با متخلفان
كامران زلفينژاد، مديركل حفاظت محيط زيست گيلان با تأكيد بر برخورد قضايي با متخلفان سوزاندن پسماندهاي كشاورزي ميگويد: در پي سوزاندن زائدات به جاي مانده از محصولات كشاورزي در سطح استان و ايجاد مشكلات و مزاحمتهاي ناشي از اين عمل و نيز با توجه به تذكرات زيادي كه صورت گرفت، برخورد جدي با متخلفان در دستور كار قرار گرفت.
وي با اشاره به عظم اين سازمان در جهت اجراي ماده 24 قانون جلوگيري از آلودگي هوا و با توجه به پايان مهلت اخطارهاي زيستمحيطي به تشكيل تيم ويژهاي از كارشناسان محيطزيست انساني و پايش استان اشاره كرده و ميافزايد: نظارت و بازرسي به همراه محيطبانان استان انجام خواهد شد و اين گروه برنامه گشت زني و كنترل مزارع استان را همزمان با شروع مهرماه آغاز و در صورت مشاهده هرگونه تخلف فرد متخلف سريعاً بازداشت شده و در صورت حضور نيافتن از طريق ارائه مختصات جغرافيايي محل، صاحب زمين تحت پيگرد قضايي قرار ميگيرد.
زلفينژاد با اشاره به اثرات نامطلوب ناشي از سوزاندن زائدات برنج پس از برداشت آن بيان داشت: بارها مشاهده شده كه كشاورزان پس از فصل درو زائدات محصول خود را ميسوزانند كه اين عمل خطرات و مشكلات فراواني از جمله گرمتر، بارانيتر و مهآلودتر شدن مناطق اطراف مزارع را در پي دارد.
كاهش 70 درصدي سوزاندن پسماندهاي كشاورزي
اردشير روحي، رئيس جهاد كشاورزي گيلان با اعلام اين مطلب كه امسال سوزاندن پسماندهاي كشاورزي 70 درصد كاهش يافته است ميگويد: با توجه به گران شدن جو، دامداران به كاه و كلش (زائدات برنج) براي مصرف دامهاي خود نياز دارند كه به همين منظور به كشاورزان اعلام شده كه ميتوانند كاه و كلش خود را در تعاوني دامداران به فروش برسانند.
رئيسسازمان جهاد كشاورزي گيلان اجراي طرح تجهيز و يكپارچهسازي در 238 هزار هكتار اراضي كشاورزي استان را در جلوگيري از خرد شدن اراضي كشاورزي استان بسيار مؤثر دانسته و خاطرنشان كرد: از اين مقدار تنها 30 درصد اراضي استان تجهيز و يكپارچهسازي شده و مكانيزه كردن اراضي در افزايش عملكرد كشاورزي بسيار مهم است و اين پروسه به عنوان تنها راه حل جلوگيري از تخريب اراضي در حال پيگيري است.
روحي ميزان پرتي برنج در استان را بسيار بالا دانسته و خاطرنشان ميكند: 30 درصد توليد برنج در استان پرت ميشود در حالي كه نرم پرتي در دنيا 12 درصد است و براي جلوگيري از پرتي برنج در استان دستگاههاي جديد به كارخانههاي برنجكوبي به منظور تجهيز و نوسازي اهدا ميشود.
