نفیسه ابراهیمزاده انتظام- بسیاری از دانشگاهها و مراکز آموزش عالی غیردولتی و غیرانتفاعی که نتوانستهاند ظرفیت دانشجویی خود را تکمیل کرده، تعهدات علمیو آموزشیشان را اجرایی کنند و با استفاده از رانتها و رابطهها تأسیس شدهاند، به زودی تعطیل میشوند.
به گزارش«جوان»، ورود عبارت خصوصیسازی در آموزش عالی با تولد شکل کنونی دانشگاههای غیرانتفاعی و غیردولتی که نسخه بدل شدهای از دانشگاه آزاد اسلامی بودند عمر 15 سالهای دارد. این خیزش نرم و با شیب ملایم رشد و گسترش این مراکز کمکم سهم بزرگی از جداول دفتر انتخاب رشته سازمان سنجش را به خود اختصاص دادند و آمدند که در ایفای رسالت «ایران را دانشگاه کنیم» گوشه چشمگیری را بگیرند. در این بین اما موانعی که افرادی همچون نورالله حیدری، مخبر کمیسیون آموزش مجلس از آنها به عنوان موانع قانونی یا اجرایی یاد میکنند، باعث شد فلسفه وجودی این دست مراکز آموزش عالی فراموش شده و رغبت به تحصیل در آنها میان داوطلبان از بین برود. این عوامل از دید کارشناسان و اعضای کمیسیون آموزش عبارتند از: سطح پایین کیفی علمی، آموزشی و پژوهشی مؤسسات غیردولتی و غیرانتفاعی و به تبع آن مدرک کم اعتبار آنها برای ادامه تحصیل در دانشگاههای تراز اول و استخدام در ارگانهای دولتی و خصوصی، تحمیل هزینههای غیر قابل تحمل در طول تحصیل به دانشجویان و خانوادهها، تقید نداشتن به مسائل ارزشی به طوری که به گفته سخنگوی کمیسیون آموزش، اوضاع مسائل فرهنگی در این مراکز چندان برای ما خوشایند نیست و در محیطهای غیرانتفاعی این تساهل و تسامح بیشتر است.
خصوصیسازی در آموزش عالی شکست خورده است!
نتیجه این روند که هرگز هشدارها در مورد آن جدی گرفته نشده و اصلاح نشدند، این است که در کنکور 89 در برخی از مؤسسات غیرانتفاعی از بین 150 نفر ظرفیت اعلام شده تنها 8 نفر ثبتنام کردهاند و این برای مؤسسهای که اموراتش با شهریه دانشجو میگذرد، یعنی قرار گرفتن در سراشیبی ورشکستگی و به قول رئیس اتحادیه دانشگاههای غیرانتفاعی خرد شدن کمر آنها.
یکی از مدیران ارشد وزارت علوم در این باره به «جوان» گفت: این روند به تدریج به تعطیلی مؤسسات آموزش عالی غیر انتفاعی میانجامد، ضمن اینکه بسیاری از آنها بی قانون و قارچ گونه موافقت اصولی گرفته و تأسیس کردهاند.وی افزود: تأسیس بسیاری از آنها نیز زمینه سیاسی داشته، مثلاً با اعمال فشار از سوی برخی آقایان در جایی که هیچ نیاز نبوده تأسیس شده و آن مرکز نتوانسته به حداقل استاندردهای آموزشی برسد. به همین دلیل اصراری برای ماندن آنها وجود ندارد.
مخبر کمیسیون آموزش که با «جوان» گفت وگو میکرد، افزود: مجلس معتقد است مراکز آموزش عالی غیر دولتی در کشور ما نتوانسته به رقابت حداقلی با دانشگاههای تراز اول کشور برسد و مجلس دلایل واقعی این عدم همسان شدن و عدم رقابت مثبت و جهش ایجاد کردن و روند تکاملی در این مسیر را بررسی میکند.
وی خاطرنشان کرد: جایی هم ممکن است که رویکرد تأسیس این دانشگاهها اساساً تجاری و اقتصادی باشد. در این صورت این مراقبت و هوشیاری در کمیسیون وجود دارد و قطعاً نخواهیم گذاشت که منابع کشور به سمت و سویی که مصلحت نیست هدایت شود.
از سوی دیگر کارشناسان بر این باورند كه با توجه به اینکه این مراکز نتوانستهاند در طول 15 سالی که از عمرشان میگذرد به حداقل استانداردها برسند، اگر مهلت جدیدی نیز در اختیارشان قرار بگیرد در حق بیتالمال اجحاف میشود. مجلس مدعی است
علاوه بر این، اغلب این دانشگاهها براساس طرح آمایش سرزمین موافقت اصولی دریافت نکردهاند. به طوری که گاهی از روی رودربایستیهای سیاسی و از طریق رانتها و رابطههای سیاسی تأسیس شدهاند.
حیدری در این رابطه نیز اظهار کرد: ما مطمئناً در مقام مدعی در این مسئله ظاهر خواهیم شد و با توجه به امکاناتی که به آنها داده شده و کمکهای مالی و حمایتهایی که از آنها شده بیلان کار و وضعیت عملکرد آنها مورد ارزیابی قرار میگیرد. در عین حال نیز چنانچه مرکزی متناسب با برنامهها و سیاستهای کلان کشور حرکت کند و تحت تأثیر جریانات و مسائلی از این دست قرار نگیرد و یک روند آموزش حقیقی را دنبال كند مورد حمایت قرار میگیرد.
وی در پاسخ به اینکه آیا پیشبینی میکنید که ظرفیت برخی از این دانشگاهها صفر شود و به تعطیلی کشیده شوند؟ گفت: احتمالش بسیار ضعیف است به این دلیل که درست است که چندان از عملکرد آنها رضایت نداریم اما بر اساس اینکه بالاخره بخشی از امور آموزش عالیمان هستند نا گزیریم که به خاطر هزینههایی که وجود دارد طبق شرایط و مقررات آنها را مورد حمایت قرار دهیم.
ولی اگر در برخی موارد سیاستهای کلی نظام دنبال نشدهاند کمکهایی که به آنها شده اعم از زمین و وام کم بهره از بیتالمال بوده و به بیتالمال برمیگردد اما اگر جاهایی بوده که اینها تهاتر برقرار کردهاند یعنی خدماتی ارائه کردهاند گرچه در نقطه مطلوب نبوده در آنجا صحبت برگشت مطرح نیست، در مقابل اگر صرفاً سرگرمی و ایجاد اشتغال برای مجموعههای بعضاً خانوادگی در برخی شهرستانها مد نظر بوده در آن صورت تمام کمکها قابل برگشت است. بودجه هم می خواهند
این در حالی است که اخیراً و در نتیجه ملاقات شورای مرکزی اتحادیه دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی غیردولتی غیرانتفاعی با سید شهاب الدین صدر، نایب رئیس مجلس مقرر شد نایب رئیس مجلس، وزیر علوم و شورای مرکزی اتحادیه دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی غیردولتی غیرانتفاعی به زودی طی جلسه ای ظرفیتهای سال آتی پذیرش دانشجو در دانشگاههای غیرانتفاعی را تعیین کنند.
به گفته نایب رئیس اتحادیه دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی غیردولتی غیرانتفاعی، این اتحادیه در این نشست سه جانبه جلب حمایتهایی را در قالب برنامه پنجم توسعه و با عناوینی همچون تصویب بودجه فرهنگی برای دانشجویان این دانشگاهها دنبال میکند.
بنابراین گزارش، بیش از 290 دانشگاه و مؤسسه آموزش عالی غیردولتی غیرانتفاعی در سراسر کشور دایر هستند و اعضای شورای مرکزی اتحادیه دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی غیردولتی غیرانتفاعی برای ارائه گزارشی از آمار صندلیهای خالی این دانشگاهها در سال تحصیلی 90-89 با نایب رئیس مجلس شورای اسلامیدیدار کردند.
بر اساس اعلام اتحادیه دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی غیردولتی غیرانتفاعی به سازمان سنجش آموزش کشور از میان 45 هزار و 877 قبول شده مقاطع کاردانی و کارشناسی دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی غیردولتی غیرانتفاعی کشور در سال 89 فقط 17 هزار و 297 نفر آنها نسبت به ثبتنام اقدام کردهاند یعنی 3/62 درصد از ظرفیت کاردانی و کارشناسی دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی غیردولتی غیرانتفاعی در سال 89 خالی ماند.
