دیمتری مدودف، رئیس جمهور روسیه، در 26 سپتامبر راهی چین شد تا سفر سه روزه خود را به این کشور انجام دهد. مدودف پیش از این و درست مدت کوتاهی پس از رسیدن به مقام ریاست جمهوری، نخستین سفر خارجی خود را به چین انجام داد و به این وسیله در آغاز کار خود اهمیت چین در سیاست خارجی روسیه را نشان داد که بار دیگر و با این سفر همین موضع را تأیید میکند. لازم به ذکر است که مدودف سفر خود به چین را کمتر از یک هفته از مجمع سالانه سازمان ملل انجام میدهد و از این جهت میتوان گفت که مدودف در حالی عازم چین شده که هیئتهای دو کشور پیش از این رایزنیهای لازم را برای سفر وی در نیویورک انجام دادهاند و حضور وی در پکن و دیدارش با هو جین تائو، رئیس جمهور چین، تأیید رسمی همکاریها و گفتوگوهایی است که هیئتهای دو کشور پیش از این انجام دادهاند. ابتدای حضور مدودف در چین با یک مراسم نمادین شروع شد تا به گونهای نشان دهنده ماهیت روابط دو کشور باشد. او نخست در شهر دالیان چین و در بنای یادبودی حاضر شد که به بنای یادبود سربازان روسی کشته شده در جنگ جهانی بین روسیه و ژاپن مشهور است. اتحاد جماهیر شوروی در سال 1945 طی نبردی سنگین با نیروهای ژاپنی، آنان را از این منطقه خارج کرد و سپس آنها را به چین تحویل داد. از این رو، حضور مدودف در چین و انجام مراسم احترام را میتوان از قصد او برای تشبیه این سفر به دوران جنگ جهانی و دفاع روسیه از ژاپن دانست تا آن که معلوم شود این سفر فقط سفری رسمی به چین برای دیدار با مقامات چینی و امضای قراردادهای متعدد و متنوع نیست، بلکه اهدافی بسیار گستردهتر از این را در نظر دارد.
علاوه بر حضور مدودف در آن بنا میتوان به دو بیانیهای اشاره کرد که قرار است به امضای مدودف و هو جین تائو برسد. بیانیه نخست در مورد «تعمیق همه جانبه مناسبات مبتنی بر مشارکت و تعامل استراتژیکی میان روسیه و چین» است. سخنان هر دو رهبر بیانگر چنین مضمونی است به صورتی که مدودف روابط فشرده میان رهبری در دو کشور را در جهت منافع مردم روسیه و چین دانسته و از سوی دیگر، هو جین تائو نیز همین موضع را بیان کرده و سفر مدودف را در راستای تقویت همکاریهای آینده دو کشور دانسته است. بیانیه مشترک دوم دو رهبر به جنگ جهانی و شصت و پنجمین سالگرد پایان جنگ جهانی دوم مربوط میشود. با توجه به حضور مدودف در دالیان معنای بیانیه دوم و ارتباط آن با بیانیه نخست روشن میشود که میتوان هر دو بیانیه را در یک افق نگریست؛ همکاری تنگاتنگ روسیه در بازار گرم رقابت قدرتهای بینالمللی. علاوه بر این، قراردادهایی که قرار است به امضای مقامات دو کشور در این سفر برسد بیانگر چنین مبنایی از سفر سه روزه مدودف است که دامنه گستردهای از سرمایهگذاریهای دو کشور در حوزههای نظامی، انرژی و صنعتی و حمل و نقل را در بر گرفته است. تنها کافی است به قرارداد صادرات گاز و نفت روسیه با چین توجه شود که در حوزه نفت، روسیه در سال پیش و طی امضای قراردادی متعهد شد تا به مدت 20 سال و در ازای 25 میلیارد دلار یکی از تامینکنندگان اصلی نفت چین باشد.
مدودف در دالیان گفت؛ «روابط روسیه با چین به وسیله خون ریخته شده در مبارزه با دشمن مشترک مهر و موم شده است». فحوای سنگین و حماسی این سخن مدودف به قدر کافی گویای ارتباط استراتژیک روسیه با چین است، اما چنین رابطهای به معنای نفی رقابتی نیست که بین دو کشور به صورتی ناملموس به وجود آمده است. چنین رقابتی در زمینههای متعددی قابل ردیابی است که برای نمونه میتوان به زمینه تسلیحات نظامی و رشد سریع چین در کمتر از یک دهه اخیر اشاره کرد. هر چند که چین صنعت پیشرفته تسلیحاتی خود را در سالهای پایانی دهه 90 و به کمک سرمایهگذاری گسترده روسیه پایهگذاری کرد، اما اکنون که محصولات این صنایع را به بازار جهانی سلاح وارد کرده به رقیبی جدی برای روسیه مبدل شده است. گزارش سایت روسیه در 8 جولای تا اندازهای ابعاد این رقابت را نشان داد که به نظر این سایت سلاح با کیفیت پایان چین توانسته بر بازار سلاح با کیفیت بالای روسیه تاثیر بگذارد. علاوه بر این، حضور دو کشور در سازمان همکاری شانگهای با وجود آن که منجر به قدرتمند شدن این سازمان در سطح بینالملل شده و از این رو روابط دو کشور را تعمیق بخشیده اما خالی از رقابت هر دو کشور برای کنترل سازمان و استفاده از آن برای منافع ملی خاص خود نبوده چرا که هم روسیه و هم چین گذشته از تقابل مشترک با قدرتهای بینالمللی همچون امریکا، اهداف خاصی را نیز دنبال میکنند و سعی به بهرهبرداری از این سازمان در جهت آن اهداف دارند. این نمونه نشان میدهد که هر دو کشور با ایجاد منافع مشترک اهداف مشترکی را در سطح بینالملل و در تقابل با قدرتهای بینالمللی در سر میپرورانند.
