نفیسه ابراهیم زاده انتظام - تأخیر در برگزاری کلاسها و آغاز رسمیسال تحصیلی در دانشگاهها و مراکز آموزش عالی در کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس بررسی و نتیجه آن ملاکی برای تعیین تاریخ جدید بازگشایی دانشگاهها میشود.
به گزارش «جوان»، تأخیر و تعلل در بازگشایی دانشگاهها و مراکز آموزش عالی کشور و بینظمی در روزهای آغازین سال تحصیلی تحفه جایی است که آموزش عالی به شکل کنونی اول بار از آنجا وارد کشور شد و قدمتی به درازای عمر ورود آموزش عالی به کشور دارد. با این حال سالهاست که این امر به مدد مکانیزه و الکترونیکی شدن،تدوین قانون و الزام مراکز آموزش عالی به رعایت قانون مصوب، در کشورهای مبدأ به خاطرهها پیوسته است. در ایران نیز اگر چه سال تحصیلی همه ساله با بوی نوستالژیک مهر آغاز میشود، اما تأخیر در برنامه حذف و اضافه واحدها و رسیدن لیست نهایی دانشجویان دست اساتید و الزام به حضور در کلاس دانشجویان تقویم مصوب دانشگاهی را به سخره گرفته است. طبق مصوبه وزارت علوم هر دانشجو به طور متوسط باید 18 هفته سر کلاس حاضر باشد که این رقم با احتساب تق و لقی کلاسها در شروع و پایان هر ترم عملاً به 16 تا 14 هفته کاهش مییابد. در این رابطه در طول دهه گذشته با ورود مجلس به موضوع و حساستر شدن دولت و افکار عمومیبه موضوع، گزینههای متفاوتی به منظور حل مسئله مطرح شد. از آن جمله میتوان به تغییر تاریخ بازگشایی مراکز آموزش عالی از اول مهر به 15 شهریور اشاره کرد.
280 میلیون ساعت ، معادل 8 میلیارد و 400 میلیون تومان هدر میرود
در حال حاضر اغلب دانشگاهها با این مسئله درگیرند که بعد از تعیین تاریخی برای شروع سال تحصیلی، به طور میانگین بین یک هفته تا 10 روز کلاسها بینظم و با تأخیر در شروع و تعجیل در خاتمه برگزار میشوند. اگر طبق آخرین آمار ارائه شده از سوی وزارت علوم، 5/3 میلیون دانشجو در 85 دانشگاه کشور تحصیل میکنند و به طور متوسط هر روز دانشجویان را معادل 8 ساعت مفید تحصیلی در نظر بگیریم، 80 روز معادل 280 میلیون ساعت هدر رفت نیروی انسانی جوان و سرمایههای مادی داریم. همچنین اگر هر ساعت این نیروی انسانی عظیم را سه هزار تومان نرخگذاری کنیم، رقمینزدیک به هشت میلیارد و 400 میلیون تومان سرمایه هدر رفت دارد. این رقم به اضافه رقم سرانه دانشجویی در کشور غیرقابل چشمپوشی میشود.
در این رابطه حسین نادریمنش معاون آموزشی وزیر علوم به «جوان» گفت: در رابطه با تعیین تاریخ بازگشایی دانشگاهها نظرات مختلفی مطرح است. یکی از این نظرات بازگشایی در تاریخ 15 شهریور است که هنوز به تصویب نرسیده و با وجودی که چند سال به صورت آزمایشی این اتفاق افتاد،اما امسال این طرح عملیاتی نشد. وی با اشاره به تاریخ برگزاری جشن آغاز سال تحصیلی ادامه داد: کلاسهای تمام دانشگاهها از اول مهر برگزار شده است، منتها روزهای برگزاری جشن متفاوت است، حتی در دانشگاههایی مثل صنعتی اصفهان یک هفته زودتر کلاسها تشکیل شدهاند.
در سالهای اخیر توجه به قیمت منابع انسانی سبب شده نگاهها به سمت تأخیرات در بازگشایی دانشگاهها و هزینههای زیادی که این موضوع بر مراکز آموزش عالی تحمیل میکند، برگردد.
نظام علمیکشور، منتظر تاریخ دقیق شروع فعالیت
تأخیرها و تعللها در شروع ترمها به اضافه تعطیلات ناخوانده درون ترمها نگرانیهای زیادی را برای قشر دانشگاهی کشور به وجود آورده است. این امر سبب میشود اولین و بزرگترین لطمه به کیفیت آموزشی وارد شود، به طوری که استاد مجبور میشود برای جبران عقبماندگی از زمان یا سرفصلها را کم یا کلاسها را فشرده برگزار کند. محمدحسن دوگانی در این باره به «جوان» گفت: متأسفانه این رسم بدی شده که سال تحصیلی همیشه با تأخیر آغاز میشود. اما به طور کلی بستگی به دانشگاه، اعضای هیئت علمیو دانشجو دارد که چه اندازه پشت کارند. گاهی اوقات دیده میشود که بعضی از مؤسسات آموزش عالی کشور دنبال بهانهاند که کلاس تشکیل نشود. یا دانشجو نمیآید یا دانشجو میآید اما استاد سر کلاس حاضر نمیشود. این موارد در ابتدای سال تحصیلی باعث هدر رفتن زمان آموزش میشود و یا باید از سرفصل های درس زده شود و از کمیت و محتوای دروس کاسته شود که این به ضرر دانشجو است و به سیستم آموزشی و به بنیه و کیفیت علمی ما لطمه میزند هر چند که این موضوع برای تمام دانشگاهها همه گیر نیست.
وی به نمایندگی از اعضای کمیسیون آموزش اظهار کرد: مجلس از وزارت علوم میخواهد تقویم دانشگاهی را طوری ببندد که مدتی که برای نیم سال تحصیلی در نظر گرفته شده، دقیقاً پوشانده شود.
دوگانی خاطرنشان کرد: این تاخیرات و تعللها از یک سو و طولانی بودن تعطیلات عید نوروز از سوی دیگر عمده ترین آفت سیستم آموزش عالی ما است. در تعطیلات نوروز یک ماه دانشگاههای کشور دچار رکود تحصیلی و علمیمیشوند. از آن طرف به پایان ترم که میرسد هنوز یک هفته 10 روز مانده به پایان تعطیلی کلاسها کلاسها تق و لق برگزار میشوند. بین ترم و هنگام امتحانات کلاسها تق و لق میشود. این موضوع را باید وزارت علوم، وزارت بهداشت و دانشگاه آزاد با هماهنگی هم یک بار برای همیشه حل کنند.
وی اذعان کرد: طبق تقویم دانشگاهی شروع رسمیسال تحصیلی از اول مهرماه است، ولی اینکه میبریم دهم مهر و بعد دهم مهر هم بخواهیم شروع کنیم، میشود بیستم مهر و بعد عملا مهر از دست رفته است.
تبعات و ریشهها
به عقیده صاحبنظران، افق مبهم و کدر اشتغال بعد از تحصیل و وضعیت نامطلوب بعد از تحصیل فارغ التحصیلان باعث بی انگیزگی دانشجویان و رکود و بی انگیزگی در حین تحصیل میشود که این بی انگیزگیها باعث میشود دانشجو با تاخیر در کلاس حاضر و زود هم از کلاس خارج شود، زمان تحصیل غیبت کند و در نتیجه مشروط و اخراج شود. دوگانی ادامه داد: نباید دانشگاهها را به این سوق دهیم که کسانی که وارد دانشگاهها میشوند فقط برای اشتغال باشد. رسالت دانشگاه تقویت بنیه علمی، رونق علمیو گسترش مرزهای دانش و تربیت نیروی متخصص است. حالا این نیروی متخصص ممکن است از تخصصش در جهت اشتغال استفاده کند یا در جای دیگر.
نائب رئیس کمیسیون آموزش افزود: رسیدگی به تاخیر در آغاز کلاسها در ابتدای سال تحصیلی در دستور کار کمیسیون قرار دارد و بررسی میشود اگر مشکلاتی وجود داشته علتش چه بوده و چه کار میشود کرد که این علتها و بیانگیزگیها و بی برنامگیها را که در شروع و پایان سال تحصیلی هست از بین برد و به حداقل رساند.
