هر ساله بروز حوادث رانندگی در جادههای کشور و تصادفات جادهای تعداد زیادی از هموطنانمان را به کام مرگ میکشاند و هزاران نفر را مجروح و خانوادههای زیادی را بیپرست یا دچار عوارض جسمی، روحی و مادی شدیدی میکند.
تقریباً هر روز آمار تصادفات منجر به فوت را در صدر اخبار مشاهده یا میشنویم. بیش از 24 هزار کشته در تصادفات رانندگی هر سال باعث شده تا بالاترین عمر از دست رفته در کشورمان ناشی از تصادفات رانندگی باشد.
از طرفی هم به نظر میرسد مرگ هر ساله در جادههای کشور با آغاز تعطیلات نوروزی یا تابستانی انتظار مسافران را میکشد تا خاطرهای تلخ بیافریند؛ خاطرهای که آن را فراموش میکنیم تا آغاز سالی جدید و سفری دیگر.
*نگاهی به آمار حوادث جادهای
در هفته پایان تابستان بیش از 609 نفر در تصادفات جادهای کشته شده و هزار و 647 نفر مجروح شدند که تعداد این کشتهشدگان نسبت به مدت مشابه سال قبل 19 درصد کاهش داشته است. آمارها حکایت از آن دارند که سالانه 25هزار نفر در تصادفات جان خود را از دست میدهند.
فرمانده پلیس راه کشور در همین رابطه در گفتوگو با «جوان» گفت: از ابتدای امسال تا کنون حدود پنج هزار فقره تصادف فوتی در جادههای کشور به وقوع پیوست که شش هزار و 154 نفر جان خود را از دست دادند و 35 هزار و 109 نفر نیز زخمی شدند، همچنین 19 هزار و 356 فقره تصادف جرحی نیز به وقوع پیوست.
به گفته سردار محسن بیگی در پنج ماهه امسال 72 هزار و 389 فقره تصادف در جادههای کشور رخ داد که این تصادفات 63 درصد در روز و 38 درصد هم در شب اتفاق افتاده است.
وی در پایسخ به اینکه جادههای کشور تا چه حد استاندارد هستند، گفت: جادههای کشور در حال حاضر ویژگیهای یک جاده استاندارد را ندارند و بسیاری از راههای کشور دارای مشکلات فنی جدی هستند. وی با انتقاد از این وضعیت نقش رانندگی را در وقوع حوادث بیشتر از راه عنوان کرد و گفت: سرعت غیرمجاز و بیتوجهی به جلو بیشترین عامل تصادفات جادهای است.
فرمانده پلیس راه کشور با اشاره به اینکه 62 درصد از تصادفات جادهای در 30 کیلومتری شهرها و 38 درصد در فواصل بینشهری رخ میدهد، گفت: عدم توجه به جلو و رعایت نکردن فاصله طولی 28 درصد، انحراف به چپ 21 درصد، عدم کنترل و تخطی از سرعت مجاز 22 درصد و حق تقدم 16 درصد علل اصلی وقوع تصادفات جادهای به شمار میروند که علاوه بر آن در وقوع این حوادث سهم خودروی وانت سواری 5/55 درصد، موتوسیکلت 3/22 درصد و کامیونها هم 2/13 درصد است.
وی تصریح کرد: هر چند در بروز این حوادث رانندگان مقصران اصلی به شمار میروند اما ایمنی راهها و خودروها نیز به آنها کمک میکنند تا در صورت بروز خطای انسانی تبعات کمتری گریبانگیر آنها شود.
*توقف 42 هزار و 823 خودرو در پیچ و خم جادهها
سال گذشته اولین سالی بود که پلیس از میان رانندگان پرخطر به صورت رندومی تست اعتیاد گرفت و خودروی بسیاری از آنان را توقیف کرد.
امسال علاوه بر اجرای این طرح تست سلامت نیز از رانندگانی که مرتکب حرکات مخاطرهآمیز میشوند به عمل میآید.
به گفته سردار بیگی در شش ماهه امسال 21 هزار و 156مورد تست سلامت از رانندگان پرخطر گرفته شد و در مجموع سه میلیون و 920 هزار و 738 مورد تخلف حادثهساز به ثبت رسید. این در حالی است که علاوه بر آن یک میلیون و 84 هزار و 439 مورد تخلف هم توسط گشتهای نامحسوس اعمال قانون شد و 42 هزار 823 خودرو توسط این گشتها در جادهها متوقف شد.
***
در بروز حوادث رانندگی سه عامل جاده، وسیله نقلیه و عامل انسانی نقش اصلی را دارند اما در این میان متهم ردیف اول عامل انسانی است زیرا سهم انسان در حوادث رانندگی 65 درصد، سهم جاده 13 درصد و سهم خودرو هم 15 درصد است.
در همین رابطه رئیس پلیس راهنمایی و رانندگی نیروی انتظامی نیز سرعت غیرمجاز و توجه به جلو و رعایت نکردن فاصله را بیشترین عامل تصادفات جادههای کشور عنوان کرد و در پاسخ به «جوان» گفت: پلیس راهور برای جلوگیری از بروز این حوادث ناگوار در جادهها اقدامات سختگیرانهای هم در تعطیلات نوروزی و هم در سفرهای تابستانی اعمال و با آن دسته از رانندگانی که جان خود و دیگران را به خطر میانداختند بدون اغماض برخورد کرد. به گفته وی برخورد با رانندگان پرخطر هیچگاه متوقف نخواهد شد.
*آمار پزشکی قانونی
با اعلام آمار تصادفات جادهای رئیس مرکز تحقیقات پزشکی قانون نیز اعلام کرده است در تصادفات چهار ماهه امسال هشت هزار و 30 نفر جان خود را از دست دادهاند که این رقم نسبت به مدت مشابه سال گذشته 3/5 درصد افزایش یافته است.
به گفته وی طی این مدت دو هزار و 275 نفر در تصادفات درونشهری، چهار هزار و 899 نفر در تصادفات برونشهری و 800 نفر در جادههای روستایی جان خود را از دست دادهاند.
***
امروزه تصادفات است رانندگی در کشورمان به مسئله تلخی تبدیل شده که هم دولت را به سبب هزینههای دربرداشته متأثر میکند و هم باعث وارد آمدن خسارات انسانی میشود. در این میان علاوه بر آمارهای سرسامآور تلفات جادهای چند سالی است تردد کامیونهای «هوو» در جادهها به افزایش مرگ ومیرها دامن زده است.
واردات این تریلی که از سال 84 آغاز شد و تا اواخر سال 87 ادامه داشت حدود 16 هزار دستگاه را به حمل و نقل جادهای کشور وارد کرد که به دلیل پایین بودن کیفیتش حوادث بسیاری را در جادههای کشور رقم زد.
بر اساس آخرین آمار با وجود اینکه این خودرو یک درصد خودروهای کشور را تشکیل میدهد اما عامل بیش از 10 درصد تلفات جادهای را به خود اختصاص داده به طوری که طبق آخرین آمار اعلام شده بیش از 200 کشته و 526 مجروح حاصل تصادفات هووهاست.
به گفته رئیس پلیس راهور ناجا در حال حاضر 16 هزار تریلی هووی غیراستاندارد در کشور وجود دارد و علت آمار تصادفات مربوط به آنها نقص فنی سیستم ترمز است.
«هووها» امسال جان صدها نفر را گرفتند تا اینکه پس از گذشت چهار سال از ورود غمانگیز این خودروی بیکیفیت در جادهها، پلیس را بر آن داشت تا محدودیتهای تردد برایش اعمال کند اما حادثه دلخراش همدان نشان داد که حتی محدودیتهای تردد نیز نمیتواند جلوی آدمکشیهای هوو را بگیرد.
با گذشت چهار سال از جنایتهای این ارابه مرگ چینی تازه از سوی وزارت صنایع آن هم با پیگیریهای پلیس راهور نام «هوو» به عنوان یک تریلی کمکیفیت اعلام شده است.
به گفته سردار مؤمنی عمر مفید «هووها» پنج سال است در حالی که سایر خودروهای سنگین عمری 30 ساله دارند و بر همین اساس اگر عمر این خودرو از پنج سال بگذرد آمار مرگ ایرانیان پرپیچ و خم جادهها افزایش تصاعدی خواهد داشت.
با اینکه از ابتدای امسال شمارهگذاری این تریلی تعلیق شده و شرکت خودروسازی ایراندیزل موظف شده تا نسبت به رفت معایب «هووها» اقدام کند اما با این اوصاف باید منتظر ماند و دید که خسارتهای هنگفت این خودرو چگونه از سوی دولت جبران خواهد شد؟!
****
اگرچه سخن گفتن از ضرورت دقت و احتیاط هنگام رانندگی و رعایت قوانین برای همه رانندگان تکراری به نظر میرسد اما آمار چند هزار نفری مرگ و میر ناشی از تصادفات جادهای در اثر واژگونی خودرو، خوابآلودگی راننده و سرعت غیرمجاز و. . . بیانگر این واقعیت است که هر چه از خطری که در کمین مسافران در جادههاست بگوییم باز هم کم گفتهایم زیرا با وجود اینکه وضعیت تلفات جادهای در چند سال اخیر با روند کندی رو به کاهش میرود اما به دلیل نبود برنامهای منسجم و مدیریت ضعیف و عدم همگرایی دستگاههای مربوطه دستاورد مثبت و قابل قبولی به همراه نداشته و همچنان باید هشدار داد.
* در پایان
برابر آمار منتشر شده کشتهشدگان تصادفات جادهای ایران حدود 45 برابر کشورهای صنعتی، دو برابر چین، سه برابر کرهجنوبی، هفت برابر ترکیه، سه برابر روسیه با جمعیت و وسایل نقلیه موتوری تقریباً یکسان است که این قیاس عمق فاجعه را نشان میدهد.
برابر گزارش سازمان ملل تصادفات جادهای ایران سالانه 28 هزار کشته و 300 هزار مصدوم و معلول بر جای میگذارد که 20 برابر استاندارد جهانی است.
با تحلیل این آمار میتوان دریافت هر 19 دقیقه یک نفر در جادههای ایران کشته میشود و هر دو دقیقه یک نفر مصدوم یا معلول میشود.
